ABŞ Prezidenti Donald Tramp, Əfqanıstandakı Beqram Hava Bazasını yenidən ələ keçirmək və burada kiçik bir ABŞ hərbi kontingenti yerləşdirmək üçün danışıqların davam etdiyini bildirib. ABŞ Prezidenti Tramp, Ağ Evdə jurnalistlərə verdiyi açıqlamada Beqram Hava Bazası ilə bağlı fikirlərini bir daha səsləndirib. O, Co Bayden administrasiyasının bazanı tərk etməsini “boş yerə” və “bacarıqsızlıq” kimi qiymətləndirərək "Beqramda nə baş verəcəyini görəcəyik. Onu geri almaq üçün Əfqanıstanla danışıqlar aparırıq. Oranı heç vaxt tərk etməməli idik."- deyə qeyd edib.

ABŞ-ın hazırkı və sabiq rəsmiləri bildiriblər ki, prezident Donald Trampın Əfqanıstandakı Baqram hava bazasını yenidən nəzarətə götürmək istəyinə reallaşdırmaq üçün nəticədə ölkənin yenidən işğalı kimi genişmiqyaslı əməliyyat lazım ola bilər; bu, on minlərlə əsgərin göndərilməsini və qabaqcıl hava müdafiə sistemlərinin yerləşdirilməsini tələb edə bilər.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp, cümə günü Çin Prezidenti Si Cinpinlə telefon danışığı apararaq TikTok-un ABŞ-da fəaliyyətini davam etdirməsinə imkan verəcək razılaşmanı yekunlaşdırmağı planlaşdırır. ABŞ lideri Çin ilə münasibətlərin “çox yaxşı” olduğunu vurğulasa da, Avropa ölkələrinin Pekinə qarşı daha yüksək gömrük rüsumları tətbiq etməsi halında Rusiyanın Ukraynadakı müharibəsini dayandıra biləcəyini iddia edib.

Fidan bildirib ki, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və Ərəb Liqasının birgə toplantısı nəticəsində yayımlanan yekun bəyanatdan əlavə, liderlərin qapalı görüşlərində İsrailin bölgədəki genişlənmə siyasətinə qarşı mediaya açıqlanmayan mühüm qərarlar qəbul edilib.

Şeybaninin Vaşinqtona bu səfəri 25 ildən artıq müddətdən sonra bir Suriya xarici işlər nazirinin ABŞ-a ilk səfəri olacaq. Səfər həm də ABŞ-ın İsrail və Suriya arasında yeni təhlükəsizlik razılaşması əldə etmək üçün vasitəçilik cəhdləri fonunda baş tutur.

Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik.

Mən dostluğumuzu çox yüksək qiymətləndirirəm. Bu barədə Prezident İlham Əliyev rıəsmi "X" sosial şəbəkə hesabında paylaşım edib. "Prezident Donald Tramp, TruthSocial hesabınızdakı xoş sözlərə görə təşəkkür edirəm. Azərbaycan və Ermənistan arasında sülh prosesinin irəliləyişində və tarixi Vaşinqton Sammitinin keçirilməsində Sizin mühüm rolunuzu dərindən qiymətləndirirəm. Siz Azərbaycan ilə ABŞ arasında əbədi dostluğun və formalaşmaqda olan strateji tərəfdaşlığın memarısınız. Mən dostluğumuzu çox yüksək qiymətləndirirəm", - dövlət başçısı paylaşımında qeyd edib.

Son üç ay ərzində ikinci dəfə olaraq İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu bazar ertəsi Qüdsdəki “Davud şəhəri” məhəlləsindən Əl-Əqsa məscidinin yanındakı Burak divarına (Qərb divarı ) qədər uzanan tunelin açılışını etdi. Lakin bu dəfə açılış ABŞ-ın dövlət katibi Marko Rubionun iştirakı ilə baş tutdu. Rubio bu addımı “xüsusi tarixi hadisə” adlandırdı.

ABŞ prezidenti Donald Tramp İsrailin Qəzzaya başlatdığı genişmiqyaslı quru əməliyyatını “özünümüdafiə” adlandırıb. Tramp çıxışında deyib: “Əgər onlar belə etsələr, böyük bir bəlaya düşəcəklər. Yenə də böyük bəlaya düşəcəklər”. O, HƏMAS-ın girovları “mağaralardan və dərin tunellərdən” hərəkət etdirdiyini iddia edərək bu metodları “əsrlərdir görünməmiş vəhşilik” adlandırıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsrailin Qətərə təkrar hücum etməyəcəyini söyləyib. Tramp Oval Ofisdə jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən İsrailin Qətərə endirdiyi hava hücumu ilə bağlı danışıb. Qətərin "çox yaxşı bir müttəfiq olduğunu və bir çox insanın bunun fərqində olmadığını" deyən Tramp, İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahunun Qətərə yenidən hücum etməyəcəyini bildirib. Tramp, İsrailin HƏMAS-a qarşı başqa tədbirlərə əl atacağını vurğulayaraq, “Netanyahunun Qətəri vurmayacağını, bəlkə də onların (HƏMAS-ın) ardınca gedəcəyini” ifadə edib.

İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu bazar günü bəyan edib ki, ABŞ dövlət katibi Marko Rubionun İsrailə səfəri iki ölkə arasındakı “ittifaqın və dostluğun gücünü” nümayiş etdirir. Bu açıqlama, İsrailin Dohada HƏMAS rəsmilərini hədəf aldığı zərbədən bir neçə gün sonra gəlib. Müşahidəçilərə görə, Rubionun səfərinin əsas məqsədi Vaşinqtonun İsrailə dəstəyini göstərməkdir. Bu, ərəb ölkələrinin geniş şəkildə Qətəri dəstəklədiyi, eyni zamanda Dohada keçirilən ərəb-islam sammitinin fonunda baş verir.

Tramp tez-tez dünyanın diqqətini çəkən təxribatçı açıqlamalar verməyi sevir. Məsələn, ABŞ-ın Qəzza zolağına tam nəzarət edəcəyi və orada “Qəzza Rivyerası” adlı cazibədar bölgə quracağı fikri kimi. Digər tərəfdən isə o, çox vaxt nümayişkaranə addımlar atır: iyun ayında İrana qarşı həyata keçirilən qəfil hücum və ya bu ay Venesuelalı narkotik tacirlərinə qarşı təşkil edilən əməliyyat kimi. Lakin bu addımları strateji nəticələr doğuran ardıcıl siyasət kimi qəbul etmək düzgün olmaz.

Tramp, Vaşinqtonun Demokrat meri Müriel Bouserin ABŞ Miqrasiya və Gömrük Nəzarəti Xidməti (ICE) ilə əməkdaşlıq etməyəcəyini açıqlamasından sonra, lazım gələrsə, fövqəladə vəziyyət elan edəcəyini və federal idarəetməyə keçəcəyini bildirib. ABŞ Prezidenti Donald Tramp, ABŞ mənşəli sosial media platforması Truth Social hesabında Vaşinqtondakı cinayət səviyyəsi və Bouserin açıqlamaları ilə bağlı paylaşım edib.

2025-ci ilin payızına doğru Latın Amerikası qlobal şahmat taxtasının mərkəzinə çevrildi və əsas mübarizə meydanı Venesuela oldu. Ağ Evə revanş və “ABŞ-ın itirilmiş gücünü bərpa etmək” şüarı ilə qayıdan Donald Tramp qərb yarımkürəsində sərt iradəsini nümayiş etdirməyə üstünlük verir. Nikolas Maduronun rəhbərlik etdiyi hakimiyyəti “narkoterrorçu rejim” kimi damğalayan Vaşinqton Karib hövzəsinə hərbi gəmilər və dəniz piyadaları göndərib, Venesuela liderinin “başına” isə 50 milyon dollarlıq mükafat qoyub. Bu artıq ənənəvi təzyiq ritorikası deyil, açıq mesajdır: ABŞ hərbi gücdən istifadə etməyə hazırdır.

İraqın baş naziri Məhəmməd Şiə əs-Sudani tərəfindən “İsrailə qarşı ərəb–islam ittifaqı qurmaq” çağırışı, İsrailin müxtəlif istiqamətlərdə davam edən hücumlarının yaratdığı böyük təhlükələr fonunda, o cümlədən Qətərin paytaxtı Dohanın hədəfə alınması səbəbilə, iraqlılar arasında müsbət əks-səda doğurub. Sudani televiziya açıqlamalarında “İsrailin Qətəri hədəf almasının beynəlxalq hüququn açıq şəkildə pozulması olduğunu” bildirib, “İsrailə qarşı siyasi, təhlükəsizlik və iqtisadi islam ittifaqı qurmağın vacibliyini” vurğulayıb.

“Taliban” hərəkatı bildirib ki, təşkilat şənbə günü ABŞ prezidenti Donald Trampın administrasiyasının nümayəndələri ilə Əfqanıstan və Amerika arasında münasibətlərin normallaşdırılması məsələsini müzakirə edib. Ağ Ev görüş barədə rəsmi açıqlama yaymayıb və şərh verməkdən imtina edib. Talibanın bəyanatına görə, xarici işlər naziri Əmir Xan Müttəqi Trampın xüsusi girov məsələləri üzrə elçisi Adam Böhler və ABŞ-ın digər nümayəndəsi Zalmay Xəlilzadla görüşüb. Görüşdən fotolar da yayımlanıb. Bəyanatda qeyd olunub ki, tərəflər ikitərəfli münasibətlərin inkişafı, vətəndaşlarla bağlı məsələlər və Əfqanıstana investisiya imkanlarını müzakirə ediblər. ABŞ tərəfi həmçinin ötən ay ölkənin şərqini silkələyən zəlzələ qurbanları ilə bağlı başsağlığı verib.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio İsrailə səfər edib. AzerVoice xəbər verir ki, səfər çərçivəsində o, ölkəsinin Təl-Əvivə dəstəyini bir daha təsdiqləyib. Bu bəyanat, İsrailin Qətərdə HƏMAS liderlərinə qarşı həyata keçirdiyi zərbələrin ABŞ prezidenti Donald Tramp da daxil olmaqla beynəlxalq və regional dairələrdə sərt tənqidlər doğurmasına baxmayaraq, səslənib. Rubio Təl-Əvivə yola düşməzdən əvvəl jurnalistlərə açıqlamasında bildirib ki, Trampın İsraili açıq şəkildə tənqid etməsi ABŞ-ın İsrailə dəstəyini dəyişməyəcək.

BMT Təhlükəsizlik Şurasının İsrailin Qətərə hücumunu pisləyən bəyanatı uzun illərdən sonra ilk dəfə ABŞ-ın da beynəlxalq konsensusa qoşulması ilə mümkün olub. Bu dəfə Vaşinqton da İsrailin HƏMAS-a qarşı müharibəni aşaraq bütün beynəlxalq qanun və normaları pozan addımlarına qarşı çıxış edib. Şuranın qəbul etdiyi bəyanatda İsrailin adı açıq şəkildə qeyd olunmasa da, “əsas vasitəçi ölkənin ərazisi olan Dohaya edilən son hava hücumları pislənir” ifadəsi diqqət çəkib. Bu, nəinki Donald Tramp dövründə, hətta onun sələfi Co Baydenin hakimiyyəti illərində də ilk dəfə BMT TŞ-nin İsraili hədəf alan pisləmə bəyanatı idi.

ABŞ prezidenti Donald Tramp bəyan edib ki, rusiyalı həmkarı Vladimir Putinə qarşı səbri tükənir və Ukrayna müharibəsi fonunda sanksiyalar tətbiq edə bilər. Tramp bununla yanaşı, Kiyevin də müəyyən güzəştlərə getməsinin vacibliyini vurğulayıb. O, hər iki tərəfin razılaşmaya nail olmaq üçün töhfə verməsinin önəmini qeyd edib. “Putin razılaşmaq istəyəndə [Ukrayna Prezidenti Volodimir] Zelenski istəmədi. Zelenski istəyəndə isə Putin istəmədi. İndi Zelenski razıdır, amma Putinin mövqeyi sual altındadır. Biz çox sərt addımlar atmağa məcbur olacağıq”, – Tramp bildirib.

ABŞ prezidenti Donald Tramp bu həftənin əvvəlində Polşanın hava məkanına daxil olmuş pilotsuz uçuş aparatları (PUA) ilə bağlı insidentlərdə heç kimi müdafiə etmək niyyətində olmadığını bildirib. O, bu barədə “Fox News”-a açıqlamasında danışıb. “Mən heç kimi müdafiə etməyəcəyəm. Onlar (PUA-lar – red.) vurulub, amma ümumiyyətlə Polşaya yaxınlaşmamalı idilər” - deyə, Tramp qeyd edib.

Qətər Baş naziri və Xarici İşlər naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman Al Tani BMT Təhlükəsizlik Şurasının fövqəladə iclasında çıxış edərək İsraili Qəzza zolağındakı girovlara laqeyd yanaşmaqda günahlandırıb. O bildirib ki, İsrailin bu həftə Doha şəhərinə endirdiyi hava hücumu yalnız ölkəsinin suverenliyini pozmayıb, həm də regional sülhə ciddi təhdid yaradıb.

Son bir neçə ildə Kirk-in çıxışları və qısa videoları amerikalı gənclər arasında od kimi yayılırdı. Bəzi kadrlarda onu ABŞ universitetlərində abort məsələsi ətrafında liberal gənclərlə mübahisə edərkən görmək olurdu — o, abortu “körpəyə qarşı qətl” adlandırırdı; bəzilərində cinsi keçid ideyasına qarşı çıxırdı; bəzilərində isə ağdərili amerikalıların silah gəzdirmə hüququnu müdafiə edir, sosial baxımdan mühafizəkar dəyərləri müdafiə edirdi; ya da ABŞ prezidenti Donald Trampın siyasətlərini təbliğ və müdafiə edirdi.

ABŞ-lı siyasətçi, Respublikaçı mühafizəkar fəal Çarli Kirkə qarşı həyata keçirilən sui-qəsddə istifadə olunan silah tapılıb. Bu barədə Federal Təhqiqat Bürosu (FTB) məlumat yayıb. Məlumata görə, sui-qəsdi törədən şəxslərin universitet tələbələri olduqları müəyyən edilib. Digər tərəfdən, ABŞ Prezidenti Donald Tramp “qatili tapan şəxsə prezidentlik medalı veriləcəyini” bəyan edib.

Hücumdan öncə Vaşinqtonun vasitəçiliyi ilə əldə olunan son razılaşmaya görə, “HƏMAS” 2023-cü ilin 7 oktyabr hücumları zamanı əsir götürülən bütün şəxsləri – diri və ya ölü – azad etməli, əvəzində isə İsrail yüzlərlə fələstinlini sərbəst buraxmalı idi. Bu prosesin ardınca tərəflərin daimi həll yolunu müzakirə etməsi nəzərdə tutulurdu. Lakin Netanyahu hökumətinin vaxt udmaq üçün prosesi ləngitdiyinə dair Vaşinqtonda narahatlıqlar mövcud idi.