BAKI,AzerVoice

Tarix bu gün böyük imperiyaların dəyişimimə və yeni ittifaqların yaranmasına şahidlik edib. 18 fevral – Türkiyə Böyük Millət Məclisinin Şimali Atlantika Alyansına (NATO) üzvlüyü təsdiqlədiyi və Osmanlı İmperiyasında qeyri-müsəlmanlara geniş hüquqlar verən məşhur İslahat Fərmanının elan edildiyi gündür. Bu gün həm də Günəş sisteminin ən sirli cismi Plutonun kəşf edildiyi, İranda yüzlərlə insanın ölümü ilə nəticələnən Nişapur qatar faciəsinin baş verdiyi və NASA-nın 'Perseverance' aparatının Marsa endiyi tarixi gündür. Mikelancelonun vəfatından Qambiyanın müstəqilliyinə qədər – AzerVoice 18 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir.

Xubilay Xanın Ölümü: Monqol İmperiyasının böyük xanı və Çində Yuan sülaləsinin banisi Xubilay Xan vəfat etdi (1294).

Teymurun Nəvəsi: Əmir Teymurun nəvəsi və astronom Uluqbəyin oğlu Əbdüllətif Mirzə Səmərqənddə sui-qəsd nəticəsində öldürüldü (1450).

Fatih Sultan Mehmetin Taxta Çıxması: II Muradın ölümündən sonra oğlu II Mehmet (Fatih) ikinci dəfə Osmanlı taxtına çıxdı. Bu hakimiyyət İstanbulun fəthi ilə nəticələnəcəkdi (1451).

Martin Lüterin Ölümü: Protestantlıq hərəkatının banisi, alman teoloq Martin Lüter vəfat etdi (1546).

Mikelancelo Vəfat Etdi: İtalyan İntibahının dahi rəssamı və heykəltəraşı Mikelancelo Buonarroti Romada dünyasını dəyişdi (1564).

İslahat Fərmanı: Osmanlı Sultanı Əbdülməcid tərəfindən "İslahat Fərmanı" (Hatt-ı Hümayun) elan edildi. Bu sənəd imperiyada yaşayan qeyri-müsəlmanlara geniş hüquqlar verərək Qərbləşmə yolunda mühüm addım oldu (1856).

İtaliya Parlamenti: İtaliyanın birləşməsindən sonra ilk İtaliya Parlamenti Turində toplandı (1861).

Montqomerinin Təyyarəsi: Con Jozef Montqomeri ilk idarə olunan planer uçuşunu həyata keçirdi (1883).

Heklberri Fin: Mark Tvenin məşhur "Heklberri Finin macəraları" kitabı ABŞ-da ilk dəfə nəşr olundu (1885).

Komitəyə Hücum: Erməni daşnak terrorçuları İzmirə sui-qəsd məqsədilə gələrkən Osmanlı polisi tərəfindən zərərsizləşdirildi (1896).

Ferrari Doğuldu: Məşhur İtalyan avtomobil konstruktoru və "Ferrari" şirkətinin qurucusu Enzo Ferrari dünyaya gəldi (1898).

Fransa Prezidenti: Raymon Puankare Fransa prezidenti seçildi (1913).

Erməni İşğalı: Birinci Dünya Müharibəsi zamanı rus ordusunun dəstəyi ilə erməni dəstələri Muş şəhərini işğal etdi (1916).

Hərbi Komissarlıq: SSRİ-də Hərbi Komissarlıqların (Voenkomat) yaradılması haqqında dekret imzalandı (1918).

Plutonun Kəşfi: Amerikalı astronom Klayd Tombo Günəş sisteminin 9-cu planeti (hazırda cırtdan planet) olan Plutonu kəşf etdi (1930).

Yaponiya Quruldu: Yaponiya işğal etdiyi Çin ərazisində (Mancuriya) "Mançjou-Qo" adlı kukla dövlət yaratdığını elan etdi (1932).

Nasist Təbliğatı: Jozef Gebbels Nasist Almaniyasında "Total Müharibə" nitqini söylədi (1943).

Münhenin Bombalanması: Müttəfiq qüvvələrin aviasiyası Münhen şəhərini ağır bombardmana məruz qoydu (1944).

Türkiyə NATO-da: Türkiyə Böyük Millət Məclisi, Türkiyənin Şimali Atlantika Alyansına (NATO) üzvlüyünü rəsmən təsdiqlədi. Türkiyə və Yunanıstan eyni gündə ittifaqın üzvü oldular (1952).

Yunanıstan və Türkiyə: NATO üzvlüyündən sonra Türkiyə və Yunanıstan arasında hərbi əməkdaşlıq protokolları imzalandı (1952).

Qambiyanın Müstəqilliyi: Qambiya Böyük Britaniyadan ayrılaraq öz müstəqilliyini elan etdi (1965).

Oppenheymerin Ölümü: Atom bombasının yaradıcısı, amerikalı fizik Robert Oppenheymer vəfat etdi (1967).

Misirdə Əməliyyat: Misir ordusu Sinay yarımadasında İsrail qüvvələrinə qarşı xüsusi əməliyyatlar keçirdi (1973).

Səhrada Qar: Tarixdə ilk dəfə olaraq Saxara səhrasına (Əlcəzairin cənubu) qar yağdı və 30 dəqiqə yerdə qaldı (1979).

Kenan Evrenin Açıqlaması: Türkiyədə 12 Sentyabr çevrilişinin lideri Kenan Evren, "Sağ-sol davasını bitirdik" bəyanatını verdi (1981).

Qana Qətliamı: Qanada hökumət əleyhinə etirazlarda yüzlərlə insan öldürüldü (1983).

Tarixi Üzr: ABŞ hökuməti, İkinci Dünya Müharibəsi zamanı yapon əsilli amerikalıların düşərgələrə salınmasına görə rəsmən üzr istədi (1988).

SSRİ Ali Soveti: Boris Yeltsin SSRİ Ali Sovetinin iclasında Mixail Qorbaçovun siyasətini sərt tənqid etdi (1991).

Azərbaycan və ABŞ: Amerika Birləşmiş Ştatları ilə Azərbaycan Respublikası arasında diplomatik əlaqələrin qurulması prosesi sürətləndi (1992).

Bakıda İğtişaş Təhlükəsi: Azərbaycanda siyasi vəziyyət gərginləşdi, Xalq Cəbhəsi və hakimiyyət arasında qarşıdurma dərinləşdi (1992).

Tbilisi Müharibəsi: Gürcüstanda vətəndaş müharibəsi fonunda Tbilisidə hökumət qüvvələri ilə müxalifət arasında atışmalar səngidi (1992).

Ermənistanın İşğalı: Ermənistan silahlı qüvvələri Xocavənd rayonunun Qaradağlı kəndini işğal edərək dinc əhaliyə qarşı soyqırımı törətdi (Hadisə 17-dən 18-ə keçən gecə tamamlandı) (1992).

Tokio metrosu: Yaponiyada "Aum Şinrikyo" təriqətinin üzvləri tərəfindən gələcək metro hücumu üçün hazırlıqlar görüldü (1995).

Daequ Metrosu: Cənubi Koreyanın Daequ şəhərində metroda törədilən yanğında 192 nəfər həlak oldu (2003).

İran Qatar Faciəsi: İranda (Nişapur yaxınlığında) kükürd, benzin və gübrə daşıyan yük qatarı relsdən çıxaraq partladı. Partlayış o qədər güclü idi ki, yaxınlıqdakı kəndlər yerlə-yeksan oldu, 300-dən çox insan öldü (2004).

Quş Qripi: Azərbaycanda və qonşu ölkələrdə "Quş qripi" (H5N1) təhlükəsi ilə bağlı ilk ciddi xəbərdarlıqlar edildi (2006).

Kosovo Tanınması: ABŞ, Fransa, Böyük Britaniya və Türkiyə Kosovonun müstəqilliyini rəsmən tanıdı (2008).

WikiLeaks: WikiLeaks saytı İsveçrə bankı "Julius Baer"in sənədlərini dərc etdikdən sonra məhkəmə qərarı ilə bağlandı (2008).

Nigerdə Çevriliş: Niger prezidenti Mamadu Tandja hərbi çevriliş nəticəsində devrildi (2010).

Facebook-un Alışı: Facebook şirkəti WhatsApp messencerini 19 milyard dollara satın alacağını elan etdi (2014).

Ukrayna Maydanı: Kiyevdə "Avromaydan" hadisələrinin ən qanlı günləri başladı, snayperlər nümayişçilərə atəş açdı (2014).

Ankara Terroru: Ankarada (Merasim Sokak) baş verən terror aktından bir gün sonra Türkiyə ordusu Şimali İraqdakı PKK düşərgələrini bombaladı (2016).

Rusiya Səfirliyi: Ukraynada Rusiyanın Kiyevdəki səfirliyinə hücum cəhdi oldu (2017).

İran Təyyarəsi: İranda "Aseman Airlines" şirkətinə məxsus təyyarənin qalıqları Zaqros dağlarında tapıldı (2018).

Marsa Eniş: NASA-nın "Perseverance" (Əzmkarlıq) roveri Marsın Jezero kraterinə uğurla eniş etdi. Bu, kosmosun tədqiqində yeni dövr açdı (2021).

Gürcüstan Böhranı: Gürcüstan Baş naziri Giorgi Qaxariya müxalifət lideri Nika Meliyanın həbsinə etiraz olaraq istefa verdi (2021).

Donbas Gərginliyi: Rusiya dəstəkli separatçılar Luqansk və Donetsk bölgələrindən mülki əhalinin Rusiyaya təxliyəsinə başladı (2022).

Azərbaycan Prezidenti Münhendə: Prezident İlham Əliyev Münhen Təhlükəsizlik Konfransı çərçivəsində ATƏT rəsmiləri ilə görüşdü (2023).

Şimali Koreya Raketi: Şimali Koreya Yapon dənizinə doğru qitələrarası ballistik raket (Hwasong-15) atdı (2023).

Karterin Qərarı: ABŞ-ın keçmiş prezidenti Cimmi Karter tibbi müalicəni dayandıraraq evdə hospis baxımına keçmək qərarı aldı (2023).

Əfqanıstanın Tanınması: Taliban hökuməti beynəlxalq ictimaiyyəti Əfqanıstandakı yeni rejimi tanımağa çağırdı (2024).

Rusiya Avdeevka: Rusiya Müdafiə Nazirliyi Ukraynanın Avdeevka şəhərini tam nəzarətə götürdüyünü elan etdi (2024).

Braziliya və İsrail: Braziliya prezidenti Lula da Silvanın İsraili Holokostla müqayisə etməsi iki ölkə arasında diplomatik qalmaqal yaratdı (2024).

Navalnı Cəsədi: Aleksey Navalnının anası və vəkilləri onun cəsədini almaq üçün koloniyaya gəlsələr də, cəsəd onlara verilmədi (2024).

Bafta Mükafatları: Londonda BAFTA film mükafatlarının təqdimetmə mərasimi keçirildi, "Oppenheymer" filmi zəfər çaldı (2024).

Türkiyə Gəmisi: Türkiyənin Mərmərə dənizində batan "Batuhan A" yük gəmisinin batma anının görüntüləri ortaya çıxdı (2024).

Misir İqtisadiyyatı: Misir hökuməti Qəzza zolağındakı qaçqınlar üçün sərhəddə bufer zona tikintisinə başladı (2024).

Seneqal Etirazları: Seneqalda prezident seçkilərinin təxirə salınmasına qarşı etirazlar paytaxt Dakarda şiddətləndi (2024).

İndoneziya Vulkanı: İndoneziyada Semeru vulkanı yenidən aktivləşdi (2024).

Yəmən Gəmisi: Husilər Britaniyaya məxsus neft tankerinə raket zərbəsi endirdi (2024).

Azərbaycan Cüdo: Bakıda keçirilən "Böyük Dəbilqə" turnirində Azərbaycan cüdoçuları final mərhələsində mübarizə apardı (2024).

Ekvador Əməliyyatı: Ekvador polisi və ordusu narkokartellərə qarşı genişmiqyaslı əməliyyat keçirdi (2024).