Bakı,AzerVoice
Bu gün tarix kitablarına həm siyasi zəfərlər, həm də texnoloji inqilablar yazılıb. 7 fevral – Müstəqil Azərbaycanın tarixində ilk dəfə bütün suveren ərazilərdə, o cümlədən Xankəndi və Şuşada Prezident seçkilərinin keçirildiyi və İlham Əliyevin qələbə qazandığı tarixi gündür. Qlobal arenada isə bu gün Avropa İttifaqının təməlini qoyan Maastrixt müqaviləsinin imzalandığı, əfsanəvi The Beatles qrupunun ABŞ-a gələrək musiqi dünyasını dəyişdiyi və NASA astronavtının kosmosda təhlükəsizlik kəməri olmadan ilk dəfə sərbəst üzdüyü tarixdir. İordaniya kralı Hüseynin vəfatından Soçi Olimpiadasına, Rusiyada Kolçakın edamından Yəməndəki çevrilişə qədər – AzerVoice 7 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir
457 – Bizansda Yeni İmperator: I Lev (Böyük Lev) Bizans imperatoru olaraq tac qoydu və 17 il hakimiyyətdə oldu.
1238 – Monqollar Rusiyada: Batı xanın rəhbərlik etdiyi monqol qoşunları Vladimir şəhərini mühasirəyə alaraq ələ keçirdi və yandırdı.
1795 – ABŞ Konstitusiyası: ABŞ Konstitusiyasına 11-ci düzəliş (ştatların suveren toxunulmazlığı) ratifikasiya edildi.
1807 – Eylau Döyüşü: Napoleon müharibələri çərçivəsində Fransa imperiyası ilə Rusiya və Prussiya ittifaqı arasında qanlı Eylau döyüşü başladı.
1812 – Çarlz Dikkens Doğuldu: Dünya ədəbiyyatının klassiki, ingilis yazıçı Çarlz Dikkens İngiltərənin Portsmut şəhərində dünyaya gəldi.
1863 – Yanğınsöndürən İxtirası: ABŞ-da Alanson Kreyn tərəfindən ilk yanğınsöndürən cihaz (odsöndürən) patentləşdirildi.
1898 – Emil Zolanın Məhkəməsi: Fransız yazıçı Emil Zola, "Mən ittiham edirəm" məqaləsini yazdığı üçün "Dreyfus işi" çərçivəsində məhkəməyə verildi.
1900 – Leyboristlər Partiyası: Böyük Britaniyada Mühafizəkarlara qarşı əsas siyasi qüvvə olan Leyboristlər Partiyasının əsası qoyuldu.
1904 – Böyük Baltimor Yanğını: ABŞ-ın Merilend ştatında, Baltimor şəhərində 30 saat davam edən yanğın 1500-dən çox binanı külə döndərdi.
1920 – Kolçakın Edamı: Rusiya Vətəndaş Müharibəsi zamanı "Ağ Hərəkat"ın lideri, admiral Aleksandr Kolçak bolşeviklər tərəfindən İrkutskda güllələndi.
1921 – İstiqlal Marşı Müzakirəsi: Türkiyə Böyük Millət Məclisində (TBMM) İstiqlal Marşı üçün yazılmış şeirlər ilk dəfə müzakirəyə çıxarıldı.
1924 – İtaliya-SSRİ Əlaqələri: Benito Mussolininin rəhbərlik etdiyi İtaliya Sovet İttifaqını (SSRİ) rəsmən tanıdı və diplomatik əlaqələr quruldu.
1929 – Vatikanın Tanınması: İtaliya hökuməti ilə Papa arasında Lateran sazişlərinin hazırlanması prosesi yekunlaşdı (rəsmi imza 11 fevralda oldu).
1935 – Monopoliya Oyunu: Dünyanın ən məşhur stolüstü oyunu "Monopoly" (Monopoliya) Parker qardaşları tərəfindən satışa çıxarıldı.
1940 – Dizni Klasiki: Uolt Disneyin ikinci tammetrajlı cizgi filmi "Pinokkio"nun premyerası keçirildi.
1942 – Xorvatiyada Qətliam: Faşist Ustaşa rejimi Banya Luka yaxınlığında 2000-dən çox serbi qətlə yetirdi.
1952 – II Elizabetin Elanı: Kral VI Georqun ölümündən bir gün sonra II Elizabet rəsmən Böyük Britaniya kraliçası elan edildi.
1962 – Kuba Embarqosu: ABŞ prezidenti Con Kennedi Kubaya qarşı bütün ticarət və iqtisadi əlaqələri qadağan edən embarqonu qüvvəyə mindirdi.
1964 – Beatles Amerikada: Əfsanəvi "The Beatles" qrupu Nyu-Yorkun Kennedi hava limanına enərək ABŞ-a ilk səfərini etdi. Bu, "Britaniya işğalı"nın başlanğıcı sayılır.
1971 – İsveçrədə Qadın Hüquqları: Avropanın mərkəzi İsveçrədə kişilər referendumda qadınlara səsvermə hüququnun verilməsinə "Hə" dedilər.
1973 – Türkiyədə Qadın Polislər: Türkiyədə qadınların da polis rəisi (Emniyet Müdürü) ola bilməsini təmin edən qanun qəbul edildi.
1974 – Qrenadanın Müstəqilliyi: Karib dənizi ölkəsi Qrenada Böyük Britaniyadan ayrılaraq müstəqilliyini elan etdi.
1977 – Soyuz 24: Sovet İttifaqı "Soyuz 24" kosmik gəmisini orbitə buraxdı, kosmonavtlar "Salyut 5" stansiyasına birləşdilər.
1979 – Plutonun Orbiti: Pluton planeti (o vaxt hələ planet sayılırdı) Günəşə Neptundan daha yaxın mövqeyə keçdi. Bu nadir hadisə 1999-cu ilə qədər davam etdi.
1984 – Kosmosda İlk Sərbəst Yürüş: NASA astronavtı Brüs Makkandless, "Challenger" gəmisindən çıxaraq heç bir təhlükəsizlik kəməri olmadan, yalnız reaktiv kürək çantası (MMU) ilə açıq kosmosda sərbəst uçdu.
1986 – Haitidə Diktaturanın Sonu: Haitinin ömürlük prezidenti Jan-Klod Duvalier ("Baby Doc") xalq üsyanı nəticəsində ölkədən qaçdı, 28 illik ailə diktaturası bitdi.
1990 – SSRİ-də İslahat: Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi partiyanın hakimiyyət monopoliyasını təsbit edən Konstitusiyanın 6-cı maddəsini ləğv etməyi təklif etdi.
1991 – Haitidə Demokratiya: Jan-Bertran Aristid Haitinin demokratik yolla seçilmiş ilk prezidenti kimi and içdi.
1992 – Maastrixt Müqaviləsi: Avropa İttifaqının (Aİ) yaradılmasını nəzərdə tutan tarixi Maastrixt müqaviləsi üzv ölkələr tərəfindən imzalandı.
1995 – Terrorçu Ramzi Yusuf: 1993-cü il Dünya Ticarət Mərkəzi partlayışının təşkilatçısı Ramzi Yusuf Pakistanda həbs edilərək ABŞ-a təhvil verildi.
1998 – Naqano Olimpiadası: Yaponiyanın Naqano şəhərində XVIII Qış Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimi keçirildi.
1999 – Kral Hüseynin Vəfatı: İordaniyanı 46 il idarə edən Kral Hüseyn xərçəng xəstəliyindən vəfat etdi.
1999 – Kral II Abdullah: Atasının vəfatından sonra II Abdullah İordaniyanın yeni kralı oldu.
1999 – Stardust Missiyası: NASA "Stardust" kosmik gəmisini "Wild 2" kometasından nümunələr gətirmək üçün kosmosa göndərdi.
2000 – Finlandiyada Qadın Prezident: Tarya Halonen Finlandiya tarixində ilk qadın prezident seçildi.
2005 – Yelkənli Qayıqla Dünya Turu: İngilis dənizçi Ellen Makartur yelkənli qayıqla təkbaşına dünya turunu 71 günə tamamlayaraq dünya rekordunu qırdı.
2007 – Bağdad Bazarı: Bağdadın Sadriyyə bazarında törədilən partlayış nəticəsində 135 nəfər həlak oldu, 300-dən çox insan yaralandı.
2008 – Atlantis Uçuşu: ABŞ-ın "Atlantis" kosmik məkisi Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya "Columbus" laboratoriyasını aparmaq üçün start götürdü.
2009 – Avstraliyada Qara Şənbə: Avstraliyanın Viktoriya ştatında başlayan dəhşətli meşə yanğınları 173 nəfərin ölümünə səbəb oldu.
2012 – Maldivlərdə Çevriliş: Maldiv adaları prezidenti Məhəmməd Nəşid polislərin qiyamından sonra istefa verdi.
2013 – Köləliyin Rəsmi Ləğvi: ABŞ-ın Missisipi ştatı 1865-ci ildə qəbul edilmiş köləliyi ləğv edən 13-cü düzəlişi rəsmən ratifikasiya etdi (148 il gecikmə ilə).
2014 – Soçi Olimpiadası: Rusiyanın Soçi şəhərində XXII Qış Olimpiya Oyunlarının rəsmi açılış mərasimi baş tutdu.
2015 – Yəməndə Husi Hakimiyyəti: Yəməndə şiə husi üsyançıları hökuməti devirərək parlamenti buraxdıqlarını və hakimiyyəti ələ aldıqlarını elan etdilər.
2016 – Şimali Koreya Raketi: Şimali Koreya uzaqmənzilli raket sınağı keçirərək kosmosa peyk göndərdiyini iddia etdi, dünya birliyi bunu pislədi.
2017 – Türkiyədə Konstitusiya Referendumu: Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Konstitusiya dəyişikliyi (Prezident üsul-idarəsi) referendumunun apreldə keçiriləcəyini təsdiqlədi.
2019 – Haitidə Etirazlar: Haitidə prezident Jovenel Moizə qarşı kütləvi etirazlar və iğtişaşlar başladı.
2020 – Həkim Li Venlianq: Çində koronavirus (COVID-19) barədə ilk xəbərdarlığı edən, lakin polis tərəfindən susdurulan həkim Li Venlianq virusdan vəfat etdi. Onun ölümü qlobal rezonans doğurdu.
2021 – Hindistanda Buzlaq Faciəsi: Himalay dağlarında buzlaq parçasının qoparaq çaya düşməsi nəticəsində yaranan daşqında 200-dən çox insan itkin düşdü və həlak oldu.
2022 – Makron-Putin Görüşü: Fransa prezidenti Emmanuel Makron Ukrayna böhranını müzakirə etmək üçün Moskvada Vladimir Putinlə görüşdü (məşhur uzun masa arxasında).
2023 – Zəlzələdən Sonra: Türkiyə və Suriyada baş verən dəhşətli zəlzələnin ikinci günündə dağıntılar altından minlərlə insan çıxarılmağa davam etdi, beynəlxalq yardım axını başladı.
2024 – Azərbaycan Prezident Seçkiləri: Azərbaycanda növbədənkənar Prezident seçkiləri keçirildi. İlham Əliyev səslərin mütləq çoxluğunu (92.12%) qazanaraq yenidən prezident seçildi.
2024 – Xankəndidə Tarixi Səsvermə: Müstəqil Azərbaycan tarixində ilk dəfə olaraq Xankəndi şəhərində, Şuşada, Xocalıda və azad edilmiş digər ərazilərdə seçki məntəqələri fəaliyyət göstərdi. Prezident İlham Əliyev və ailəsi Xankəndidə səs verdi.
7 Fevral: Suverenliyin Zirvəsi, Siyasi Birliklər və Mədəniyyət İşğalı
Giriş: Tarixin Qürur və Dəyişim Günü
7 fevral tarixi Azərbaycan xalqı üçün əbədi olaraq Zəfər günü kimi yadda qalacaq. 2024-cü ildə Xankəndidə atılan hər bir səs, 30 illik həsrətin son akkordu idi. Lakin dünya tarixi üçün də bu gün həlledicidir: Avropanı birləşdirən Maastrixt imzası, Amerikanı silkələyən Beatles musiqisi və kosmosda insanı sərbəst buraxan cəsarət məhz bu günə təsadüf edir. AzerVoice analitik qrupu, Xankəndi seçki qutusundan Brüssel dəhlizlərinə, kosmosun sonsuzluğundan Liverpul musiqisinə qədər hər şeyi analiz edir. Bu məqalə, Azərbaycan dilində bu tarix üçün hazırlanmış ən dolğun resursdur.
Azərbaycanın Zəfər Seçkiləri: Xankəndidə Tarixi Gün (2024)
2024-cü il fevralın 7-də Azərbaycan Respublikasında növbədənkənar Prezident seçkiləri keçirildi. Bu seçkini əvvəlkilərdən fərqləndirən əsas amil onun coğrafiyası idi. Müstəqillik tarixində ilk dəfə olaraq seçkilər Azərbaycanın bütün suveren ərazisində, o cümlədən işğaldan azad edilmiş Xankəndi, Şuşa, Xocalı, Laçın, Kəlbəcər, Füzuli, Cəbrayıl və Zəngilanda keçirildi.
Xankəndi Faktoru: Prezident İlham Əliyev, birinci xanım Mehriban Əliyeva və ailə üzvləri səsvermə hüququndan Xankəndi şəhərindəki 122 saylı seçki dairəsinin 14 saylı seçki məntəqəsində istifadə etdilər. Bu kadrlar, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin dünyaya nümayişi idi. Seçkilərin nəticəsinə görə, İlham Əliyev səslərin 92.12%-ni toplayaraq inamlı qələbə qazandı. Bu gün tarixə "Zəfər Seçkiləri" kimi düşdü.
Avropa İttifaqının Doğuşu: Maastrixt Müqaviləsi (1992)
Müasir Avropanın siyasi və iqtisadi xəritəsi 1992-ci il fevralın 7-də Niderlandın Maastrixt şəhərində cızıldı. Avropa İqtisadi Birliyinin 12 üzv ölkəsi (Belçika, Danimarka, Almaniya, Yunanıstan, İspaniya, Fransa, İrlandiya, İtaliya, Lüksemburq, Niderland, Portuqaliya və Böyük Britaniya) tarixi sənədi imzaladılar.
Müqavilənin Mahiyyəti: Maastrixt müqaviləsi rəsmən "Avropa İttifaqı"nı (European Union) yaratdı. Sənəd vahid valyuta (Avro) sisteminə keçidi, ümumi xarici siyasəti və vətəndaşlıq institutunu müəyyən etdi. Bu gün Azərbaycanın da enerji tərəfdaşı olduğu Aİ-nin hüquqi təməli məhz bu gün qoyulub.
Mədəniyyət İnqilabı: The Beatles Amerikada (1964)
Musiqi tarixçiləri bu günü "Britaniya İşğalı"nın (British Invasion) başlanğıcı adlandırırlar. İngiltərənin Liverpul şəhərindən olan "The Beatles" qrupu Nyu-Yorkun Con Kennedi hava limanına endi. Onları hava limanında 3000-dən çox hayqıran fanat və yüzlərlə jurnalist qarşıladı. Con Lennon, Pol Makkartni, Corc Harrison və Rinqo Starın bu səfəri Amerika mədəniyyətini, geyim tərzini və gənclərin düşüncəsini kökündən dəyişdi.
Kosmosda Sərhədsizlik: İlk Sərbəst Yürüş (1984)
NASA astronavtı Brüs Makkandless (Bruce McCandless II) kosmos tarixində ən qorxulu və eyni zamanda ən möhtəşəm addımı atdı. "Challenger" gəmisindən çıxan astronavt, gəmiyə heç bir təhlükəsizlik kabeli ilə bağlanmadan, kürəyindəki azot qazı ilə işləyən reaktiv manevr qurğusu (MMU) sayəsində açıq kosmosda 100 metr uzaqlaşdı. Onun Yer kürəsi fonunda təkbaşına süzdüyü fotoşəkil kosmosun simvoluna çevrildi.
Yaxın Şərq Siyasəti: İordaniyada Hakimiyyət Dəyişikliyi (1999)
Yaxın Şərqin ən nüfuzlu və balanslaşdırıcı liderlərindən biri, İordaniya kralı Hüseyn bin Talal 46 illik hakimiyyətdən sonra xərçəng xəstəliyindən vəfat etdi. Onun ölümü regionda böyük yas yaratdı. Elə həmin gün onun böyük oğlu II Abdullah taxta çıxdı. II Abdullah bu gün də İordaniyanı idarə edir və Qərblə Ərəb dünyası arasında körpü rolunu oynayır.
Rusiya və İdman: Soçi Olimpiadası (2014)
Rusiyanın müasir tarixdə ev sahibliyi etdiyi ilk Qış Olimpiya Oyunları Soçi şəhərində açıldı. 22-ci Qış Olimpiadası Rusiyanın idman qüdrətini nümayiş etdirmək məqsədi daşıyırdı. Lakin oyunlar həm də rekord büdcəsi (50 milyard dollardan çox) və sonradan ortaya çıxan dopinq qalmaqalları ilə yadda qaldı.
Yəmən Böhranı: Husilərin Yüksəlişi (2015)
Yəməndəki vətəndaş müharibəsinin həlledici nöqtəsi. Şiə husi üsyançıları paytaxt Sənanı tam nəzarətə götürdükdən sonra parlamenti buraxdıqlarını və "İnqilab Komitəsi" yaradaraq hakimiyyəti ələ aldıqlarını elan etdilər. Bu hadisə Səudiyyə Ərəbistanının hərbi müdaxiləsinə və bu günə qədər davam edən humanitar fəlakətə səbəb oldu.
AzerVoice Oxucusu Üçün Gündəlik LSI Açar Sözlər (2026 Trend)
Bu məqaləni oxuyan Azərbaycan istifadəçilərinin gündəlik ehtiyaclarını və axtarış vərdişlərini nəzərə alaraq hazırlanmış semantik baza:
1. Maliyyə Bazarı və İqtisadiyyat:
- Valyuta Məzənnəsi (7 Fevral): Dolların (USD) manata qarşı rəsmi məzənnəsi, banklarda satış qiyməti. Avro və Rubl dinamikası.
- Qızıl Bazarı: "585 əyar qızılın qramı neçəyədir?", "Qızıl üzüklərin qiyməti", "Bakıda ən ucuz qızıl harada satılır?".
- Bank və Kredit: "Sərfəli istehlak kreditləri", "Maaş kartı ilə kredit", "Depozit faizləri 2026".
2. Sosial Həyat və Məişət:
- Hava Proqnozu: Bakıda bu gün külək və yağış gözlənilirmi? Abşeron yarımadasında temperatur. Dağlıq rayonlarda (Quba, Kəlbəcər, Laçın) qar vəziyyəti.
- Nəqliyyat: Bakı-Sumqayıt yolunda tıxac, 20 Yanvar dairəsində hərəkət, Metro stansiyalarının iş rejimi.
- İş Elanları: "Vakansiyalar Bakı 2026", "Mühafizəçi işi", "Sürücü tələb olunur", "Dövlət işinə qəbul".
- Müavinət və Təqaüd: Pensiyaların artımı xəbərləri, tələbə təqaüdlərinin verilmə tarixi.
3. Siyasət və Dövlətçilik:
- Prezident İlham Əliyev: Seçkilərin ildönümü ilə bağlı təhlillər, sosial islahatlar, rəsmi qəbullar.
- Qarabağ: Xankəndi, Şuşa və Ağdamda aparılan bərpa işləri, "Böyük Qayıdış" proqramı çərçivəsində köçürülmə.
- Zəngəzur Dəhlizi: Dəmir yolu və avtomobil yolunun tikintisində son vəziyyət.
4. Dini Təqvim və Astrologiya:
- Namaz Vaxtları: Bakı, Gəncə, Lənkəran, Şəki və Naxçıvan üçün gündəlik namaz cədvəli (7 Fevral).
- Müqəddəs Günlər: Rəcəb ayı əməlləri, İslam təqvimi.
- Gündəlik Bürclər: Bu gün (7 Fevral) ulduzlar nə deyir? Qoç, Buğa, Şir, Əqrəb və digər bürclər üçün proqnoz.
Nəticə: Seçim və Birlik Günü
7 fevral tarixi bizə göstərir ki, xalqlar öz taleyini seçkilərlə (Azərbaycan), dövlətlər isə gələcəyini birliklərlə (Aİ) müəyyən edir. İnsan cəsarəti isə sərhəd tanımır – istər Liverpuldan Nyu-Yorka gedən musiqiçilər olsun, istərsə də gəmidən ayrılıb boşluğa atılan astronavt. AzerVoice olaraq, tarixin bu zəngin səhifələrini vərəqləməyə və ən dəqiq məlumatları çatdırmağa davam edirik.