BAKI,AzerVoice

"Tarix bu gün böyük imperiyaların geri çəkilməsinə və terror liderlərinin sonuna şahidlik edib. 15 fevral – Sovet İttifaqının sonuncu əsgərinin Əfqanıstanı tərk edərək 10 illik qanlı müharibəni bitirdiyi, Türkiyə xüsusi xidmət orqanlarının (MİT) keçirdiyi əməliyyatla PKK lideri Abdullah Öcalanı Keniyada ələ keçirdiyi (və ertəsi gün Türkiyəyə gətirdiyi) tarixi gündür. Qlobal arenada isə bu gün Rusiyanın Çelyabinsk səmasında meteorit partlayışının baş verdiyi, Liviyada Qəddafi rejiminə qarşı ilk qığılcımların alışdığı və Kanadanın məşhur 'Ağcaqayın yarpaqlı' bayrağını qəbul etdiyi tarixdir. Qalileo Qalileyin doğumundan genetik kodun oxunmasına qədər – AzerVoice 15 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir."

Sokratın Ölümü: Qədim yunan filosofu Sokrat, gəncləri zəhərləmək və tanrıları inkar etmək ittihamı ilə ölümə məhkum edildi (E.ə. 399).

Ayasofyanın Sələfi: İstanbulda (Konstantinopol) Böyük Kilsənin (Ayasofyanın sələfi) açılışı oldu (360).

Məbəd Cəngavərləri: Papa II İnnokent "Omne Datum Optimum" fərmanı ilə Tampliyerlər ordenini rəsmən tanıdı (1113).

Qalileo Qaliley Doğuldu: Müasir fizika və astronomiyanın atası, italiyalı alim Qalileo Qaliley Pizada dünyaya gəldi (1564).

Lüdviq XV: Fransa kralı XV Lüdviq dünyaya gəldi (1710).

Sent-Luis Şəhəri: ABŞ-ın Missuri ştatında Sent-Luis şəhərinin əsası qoyuldu (1764).

Serbiya İnqilabı: Serbiyada Osmanlı imperiyasına qarşı Birinci Serb Üsyanı başladı (1804).

Qlinkanın Operası: Mixail Qlinkanın "Çar üçün həyat" (İvan Susanin) operasının premyerası Sankt-Peterburqda baş tutdu (1836 - köhnə təqvimlə noyabr, lakin fevral tarixi də qeyd olunur, dəqiqləşdirmə: 1857-ci ildə bu gün vəfat edib).

Tiffany & Co.: Çarlz Lüis Tiffani Nyu-Yorkda məşhur zərgərlik mağazasını açdı (1837).

Musa Cəlil Doğuldu: Tatar şairi, Sovet İttifaqı Qəhrəmanı Musa Cəlil (Cəlilov) anadan oldu (1906).

Mayn Gəmisinin Batması: ABŞ donanmasına məxsus "USS Maine" gəmisi Havana limanında (Kuba) partlayaraq batdı. Bu hadisə İspaniya-Amerika müharibəsinin başlamasına səbəb oldu (1898).

Ankarada Siyasi Gərginlik: Türkiyə İstiqlal Müharibəsi dövründə Çərkəz Ethəm qüvvələri ilə Ankara hökuməti arasında gərginlik pik həddə çatdı (1920).

Haaqa Məhkəməsi: Daimi Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsi (Haaqa) ilk iclasını keçirdi (1922).

Sinqapurun Təslim Olması: İkinci Dünya Müharibəsində "alınmaz qala" sayılan Sinqapur Yaponiya ordusuna təslim oldu. Bu, Britaniya hərb tarixinin ən böyük məğlubiyyəti sayılır (1942).

ENIAC Təqdimatı: Dünyanın ilk elektron rəqəmsal kompüteri ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer) Filadelfiyada rəsmən təqdim edildi (1946).

Vişeqrad Qrupu: Macarıstan, Polşa və Çexoslovakiya (sonradan Çexiya və Slovakiya) əməkdaşlıq üçün Vişeqrad qrupunu yaratdılar (1991).

Rumıniyada Matəm: Rumıniyada dəmir yolu qəzasında 12 nəfər öldü (1948).

SSRİ-Çin Müqaviləsi: Moskvada İosif Stalin və Mao Tszedun arasında qarşılıqlı yardım haqqında müqavilə imzalandı (1950).

Kralın Dəfni: Böyük Britaniya kralı VI Georq Vindzor qəsrində dəfn edildi (1952).

Belçika Qəzası: Sabena hava yollarına məxsus Boeing 707 təyyarəsi Brüssel yaxınlığında qəzaya uğradı, 73 nəfər həlak oldu (1961).

Kanada Bayrağı: Kanadanın indiki "Ağcaqayın yarpağı" (Maple Leaf) təsvirli bayrağı rəsmən qəbul edildi və ilk dəfə qaldırıldı (1965).

Malavi Üsyanı: Malavida hökumətə qarşı üsyan cəhdi yatırıldı (1965).

Böyük Britaniya Valyutası: Böyük Britaniya funt sterlinqi onluq sistemə keçdi (Decimal Day) (1971).

Zimbabve Müharibəsi: Rodeziya (Zimbabve) ordusu Mozambik ərazisinə girərək partizan bazalarına hücum etdi (1976).

Danimarkada Qaz: Danimarka Şimal dənizində təbii qaz hasilatına başladı (1979).

Sovet Ordusunun Çıxışı: Sovet qoşunlarının Əfqanıstandan çıxarılması prosesi başa çatdı. General Boris Qromov "Dostluq Körpüsü"nü keçən sonuncu sovet hərbçisi oldu. 9 illik müharibə bitdi (1989).

Slovakiyanın Paytaxtı: Bratislava rəsmən Slovakiyanın paytaxtı elan edildi (1990 - Konstitusiya dəyişikliyi).

Rusiya və Tatarıstan: Rusiya Federasiyası və Tatarıstan Respublikası arasında səlahiyyətlərin bölüşdürülməsi haqqında müqavilə imzalandı (1994).

Şimali Koreya Ad günü: Kim Çen İrin doğum günü (parlaq ulduz günü) ərəfəsində Şimali Koreyada amnistiya elan edildi (hər il təkrarlanan hadisə, 1995-dən bəri).

Sea Empress Qəzası: "Sea Empress" tankeri Uels sahillərində qəzaya uğradı, 72 min ton neft dənizə axdı (1996).

Abdullah Öcalanın Həbsi: PKK terror təşkilatının lideri Abdullah Öcalan, Türkiyə Milli İstihbarat Təşkilatının (MİT) Keniyanın paytaxtı Nayrobidə keçirdiyi xüsusi əməliyyatla yaxalandı (1999).

İnsan Genomu: "Human Genome Project" çərçivəsində insan genomunun ilkin layihəsi (99%) elm dünyasına təqdim edildi (2001).

Qlobal Müharibə Əleyhinə Yürüş: İraq müharibəsi ərəfəsində dünyanın 600 şəhərində tarixin ən böyük müharibə əleyhinə nümayişləri keçirildi (bəzi şəhərlərdə 15 fevral, bəzilərində 16 fevral) (2003).

YouTube: YouTube video platforması rəsmən fəaliyyətə başladı (Saytın açılışı) (2005).

Rusiya-Həmas Görüşü: Həmas nümayəndə heyəti rəsmi danışıqlar üçün Moskvaya dəvət edildi (2006).

Serbiya Prezidenti: Boris Tadiç Serbiyanın prezidenti kimi and içdi (2008).

Liviyada Etirazlar: Liviyanın Benqazi şəhərində Müəmmər Qəddafi rejiminə qarşı ilk kütləvi etirazlar başladı. Bu, Liviya vətəndaş müharibəsinin qığılcımı idi (2011).

Bəhreyn İğtişaşları: Bəhreynin paytaxtı Manamada "Mirvari Meydanı"nda (Pearl Roundabout) hökumət əleyhinə düşərgə quruldu (2011).

Honduras Yanğını: Hondurasın Komayaqua həbsxanasında baş verən yanğında 360 məhbus həlak oldu (2012).

Çelyabinsk Meteoriti: Rusiyanın Çelyabinsk vilayətinin səmasında diametri təxminən 20 metr olan meteorit partladı. Zərbə dalğası minlərlə binanın şüşələrini qırdı, 1500-dən çox insan yaralandı. Bu, müasir tarixdə qeydə alınan ən böyük meteorit hadisəsidir (2013).

Livan Hökuməti: Livanda 10 aylıq siyasi böhrandan sonra Tammam Salamın rəhbərliyi ilə yeni hökumət quruldu (2014).

Danimarkada Terror: Kopenhagendə sinaqoq atışmasında 1 nəfər öldü, polis terrorçunu zərərsizləşdirdi (2015).

Misirdə İŞİD Vəhşiliyi: İŞİD terrorçuları Liviyada girov götürdükləri 21 misirli kopt xristianını edam etdiklərini göstərən video yaydı (2015).

Bosniya AB Müraciəti: Bosniya və Herseqovina Avropa İttifaqına üzvlük üçün rəsmən müraciət etdi (2016).

Pakistan Terroru: Pakistanın Sind əyalətində Sufi məbədində intiharçı hücumu nəticəsində 88 nəfər həlak oldu (2017).

Cənubi Afrika Prezidenti: Kiril Ramaphosa Cənubi Afrika Respublikasının prezidenti seçildi (Zumanın istefasından sonra) (2018).

ABŞ-da Fövqəladə Vəziyyət: ABŞ prezidenti Donald Tramp Meksika sərhədində divar tikintisini maliyyələşdirmək üçün "Milli Fövqəladə Vəziyyət" elan edəcəyini bildirdi (2019).

Münhen Konfransı: Münhen Təhlükəsizlik Konfransında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Ermənistan Baş naziri Nikol Paşinyan arasında "Qarabağ debatı" baş tutdu (2020).

COVID-19 Avropada: Fransada COVID-19-dan ilk ölüm halı qeydə alındı (bu həm də Asiyadan kənarda ilk ölüm idi) (2020).

ÜST Təsdiqi: Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı "AstraZeneca" peyvəndinin təcili istifadəsini təsdiqlədi (2021).

Kanadada Fövqəladə Akt: Kanada Baş naziri Castin Trudo etirazçılara qarşı "Fövqəladə Hallar Aktı"nı tətbiq etdi. Bu, Kanada tarixində ilk dəfə idi (2022).

Şahzadə Endryu: Britaniya şahzadəsi Endryu, cinsi istismar iddiası ilə bağlı məhkəmə işini bağlamaq üçün Virciniya Cuffre ilə razılığa gəldi (2022).

Nikki Heyli Namizədliyi: ABŞ-ın keçmiş BMT səfiri Nikki Heyli prezidentlik yarışına qoşulduğunu elan etdi (2023).

Şotlandiya Lideri: Şotlandiyanın birinci naziri Nikola Stercen gözlənilmədən istefa verəcəyini açıqladı (2023).

Yunanıstanda Evlilik: Yunanıstan parlamenti eynicinsli evliliyi və eynicinsli cütlüklərin uşaq övladlığa götürməsini qanuniləşdirdi. Bu, ilk pravoslav ölkə oldu (2024).

Belqorod Atəşi: Ukrayna ordusunun Rusiyanın Belqorod şəhərini atəşə tutması nəticəsində ticarət mərkəzində ölənlər oldu (2024).

Aydan Nümunələr: "Odysseus" (Nova-C) kəşfiyyat aparatı Ay səthinə eniş üçün orbitə buraxıldı (2024).

Yaponiya Raketləri: Yaponiya yeni nəsil H3 raketinin buraxılışını hava şəraiti səbəbindən təxirə saldı (2024).

Avropa İqtisadiyyatı: Avropa Komissiyası Avrozonanın iqtisadi artım proqnozunu aşağı saldı (2024).

İndoneziya Nəticələri: İndoneziyada keçirilən seçkilərin ilkin nəticələrinə görə müdafiə naziri Prabovo Subianto qalib gəldi (2024).

Neft Daşları: Azərbaycan neftçiləri Neft Daşlarında hasilatın artırılması üçün yeni quyuların qazılmasına start verdi (2024).

Rusiya Mərkəzi Bankı: Rusiya Mərkəzi Bankı uçot dərəcəsini 16% səviyyəsində saxladı (2024).

Türkiyə-Misir: Türkiyə prezidenti Ərdoğanın Misir səfərindən sonra iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin 15 milyard dollara çatdırılması hədəfləndi (2024).

Qırmızı Dəniz: Husilər Qırmızı dənizdə daha bir ticarət gəmisinə hücum etdi, ABŞ və Britaniya cavab zərbələri endirdi (2024).