BAKI,AzerVoice

"Tarixin bu günü sevgi və nifrətin, yaradılış və dağıdılışın kəsişmə nöqtəsidir. 14 fevral – Dünyada Müqəddəs Valentin Günü kimi qeyd edilsə də, siyasi tarixdə Livanın Baş naziri Rəfiq Həririnin sui-qəsdi ilə Yaxın Şərqin tarazlığının pozulduğu, Səudiyyə Ərəbistanı və ABŞ ittifaqının gəmidə imzalandığı, Salman Rüşdi haqqında ölüm fətvasının verildiyi kritik bir gündür. Bu gün həm də Böyük Moğol İmperiyasının qurucusu Babur Şahın dünyaya gəldiyi, Azərbaycanın ilk milli televiziyasının efirə çıxdığı və internet nəhəngi YouTube-un qurulduğu tarixdir. Kosmosun 'Solğun Mavi Nöqtə' fotosundan Floridadakı məktəb qətliamına qədər – AzerVoice 14 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir."

Müqəddəs Valentinin Edamı: Roma imperatoru II Klavdiusun əmri ilə keşiş Valentin edam edildi. Bu gün sonradan Sevgililər Günü kimi qeyd olunmağa başladı (269).

Litva Adı: Litva adına tarixi mənbələrdə (Quedlinburq salnamələri) ilk dəfə rast gəlindi (1009).

Strasburq Qətliamı: "Qara ölüm" (taun) epidemiyasında günahlandırılan 2000-dən çox yəhudi Strasburqda diri-diri yandırıldı (1349).

Baburun Doğumu: Böyük Moğol İmperiyasının qurucusu, türk sərkərdəsi və şairi Zahirəddin Məhəmməd Babur dünyaya gəldi (1483).

Kapitan Kukun Ölümü: İngilis səyyah Ceyms Kuk Havay adalarında yerli əhali ilə toqquşmada öldürüldü (1779).

ABŞ Bayrağına İlk Salam: ABŞ bayrağı xarici bir dövlət (Fransa) tərəfindən ilk dəfə rəsmən salamlandı və tanındı (1778).

Oreqon Ştatı: Oreqon Amerika Birləşmiş Ştatlarının 33-cü ştatı oldu (1859).

Telefon Patenti: Aleksandr Qrem Bell və Elişa Qrey eyni gündə telefon ixtirası üçün patent müraciəti etdilər (1876).

Pelton Çarxı: Lester Pelton su elektrik enerjisi istehsalında istifadə edilən "Pelton çarxı" üçün patent aldı (1880).

Bismarkın Doğumu: Məşhur alman döyüş gəmisi "Bismark" Hamburqda suya buraxıldı (1939).

Arizona Ştatı: Arizona Amerika Birləşmiş Ştatlarının 48-ci ştatı oldu (1912).

Tibet Müstəqilliyi: 13-cü Dalay Lama Tibetin müstəqilliyini elan etdi, lakin bu Çin tərəfindən tanınmadı (1913).

Rusiyada Təqvim Dəyişikliyi: Sovet Rusiyası Yuli təqvimindən Qriqorian təqviminə keçdi (1 fevraldan birbaşa 14 fevrala keçildi) (1918).

Polşa-Sovet Müharibəsi: Polşa və Sovet Rusiyası arasında hərbi toqquşmalar başladı (1919).

IBM-in Qurulması: "Computing-Tabulating-Recording Company" adını dəyişərək "International Business Machines" (IBM) oldu (1924).

Rostovun Azad Edilməsi: İkinci Dünya Müharibəsində Sovet Ordusu Rostov-Don şəhərini alman faşistlərindən azad etdi (1943).

FDR və İbn Səud Görüşü: ABŞ prezidenti Franklin Ruzvelt və Səudiyyə Ərəbistanı kralı Əbdüləziz İbn Səud Süveyş kanalında "USS Quincy" gəmisində tarixi görüş keçirdilər. ABŞ-Səudiyyə ittifaqının təməli qoyuldu (1945).

İndoneziya Üsyanı: Yava adasında yapon işğalına qarşı PETA (Vətən Müdafiəçiləri) üsyanı başladı (1945).

Praqanın Bombardmanı: ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri səhvən Praqa şəhərini bombaladı, yüzlərlə mülki şəxs öldü (1945).

ENIAC Kompüteri: Dünyanın ilk ümumi məqsədli elektron kompüteri ENIAC ictimaiyyətə təqdim edildi (1946).

İsrail Parlamenti: İsrail parlamenti (Knesset) ilk iclasını keçirdi (1949).

SSRİ-Çin Dostluğu: Moskvada Sovet İttifaqı və Çin Xalq Respublikası arasında dostluq, ittifaq və qarşılıqlı yardım müqaviləsi imzalandı (1950).

Qış Olimpiadası 1952: Norveçin paytaxtı Osloda VI Qış Olimpiya Oyunlarının açılışı oldu (1952).

Azərbaycan Televiziyası: Bakı Televiziya Studiyası (indiki AzTV) ilk dəfə efirə çıxdı. Azərbaycanın televiziya tarixi başladı (1956).

Xruşşovun Nitqi: Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının XX qurultayı başladı. Xruşşov burada Stalin şəxsiyyətinə pərəstişi tənqid edəcəkdi (1956).

İraq-İordaniya Birliyi: İraq və İordaniya krallıqları "Ərəb Federasiyası" adı altında birləşdiklərini elan etdilər (lakin ömürlü qısa oldu) (1958).

Avstraliya Dolları: Avstraliya funt sterlinqdən imtina edərək onluq sistemə əsaslanan Avstraliya dollarına keçdi (1966).

Tlatelolco Müqaviləsi: Latın Amerikası və Karib hövzəsi ölkələri bölgəni nüvə silahından azad zona elan edən müqaviləni imzaladılar (1967).

Kabulda Səfir: ABŞ-ın Əfqanıstandakı səfiri Adolf Dubs Kabildə qaçırıldıqdan sonra xilasetmə əməliyyatı zamanı öldürüldü (1979).

Qış Olimpiadası 1980: ABŞ-ın Leyk-Plesid şəhərində Qış Olimpiya oyunları davam edirdi (13 fevralda açılmışdı) (1980).

Keniya Qətliamı: Keniya təhlükəsizlik qüvvələri Vaqalla bölgəsində minlərlə etnik somalilini qətlə yetirdi (1984).

Xomeyninin Fətvası: İranın dini lideri Ayətullah Xomeyni "Şeytan ayələri" kitabının müəllifi Salman Rüşdi haqqında ölüm fətvası verdi (1989).

Solğun Mavi Nöqtə: "Voyager 1" kosmik gəmisi Yer kürəsinin 6 milyard kilometr məsafədən məşhur fotosunu çəkdi (1990).

Rusiya Kommunist Partiyası: Rusiya Federasiyası Kommunist Partiyası (KPRF) rəsmən qeydiyyatdan keçdi və bərpa olundu (1993).

Çikatilonun Edamı: Rusiyanın ən qorxulu seriyalı qatili Andrey Çikatilo Novotşerkassk həbsxanasında güllələndi (1994).

Ronaldo Zədələndi: Braziliyalı futbol ulduzu Ronaldo "İnter"in heyətində oynayarkən dizindən karyerasını təhlükəyə atan ağır zədə aldı (2000).

Yeni Türkiyə Partiyası: Türkiyədə İsmail Cem liderliyində Yeni Türkiyə Partiyası (YTP) quruldu (2002 - təsis tarixi).

Dolly Qoyunu: Dünyanın ilk klonlaşdırılmış məməlisi olan Dolly qoyunu xəstəlik səbəbindən evtanaziya edildi (2003).

Transvaal Parkı Faciəsi: Moskvada "Transvaal Park" akvaparkının damı çökdü, 28 nəfər həlak oldu (2004).

YouTube-un Qurulması: Keçmiş PayPal işçiləri Çad Hurli, Stiv Çen və Caved Kərim YouTube domenini qeydiyyatdan keçirdilər (2005).

Rəfiq Həririnin Qətli: Livanın keçmiş Baş naziri Rəfiq Həriri Beyrutda avtomobil karvanına edilən güclü bomba hücumu nəticəsində öldürüldü. Bu hadisə "Sidr İnqilabı"na səbəb oldu (2005).

Bəhreyn Üsyanı: "Ərəb Baharı" dalğası Bəhreynə çatdı. "Mirvari Meydanı"nda kütləvi etirazlar başladı (2011).

Yəmən Etirazları: Yəməndə prezident Əli Abdullah Salehə qarşı tələbə etirazları genişləndi (2011).

Nano SIM: Apple şirkətinin təklif etdiyi Nano-SIM kart standartı qəbul edildi (2012 - təxmini tarix, müzakirələr fevralda idi).

Oskar Pistorius: Cənubi Afrikalı paralimpiyaçı Oskar Pistorius sevgilisi Riva Stinkampı evində güllələyərək öldürdü (2013).

Danimarkada Terror: Kopenhagendə mədəniyyət mərkəzinə və sinaqoqa silahlı hücum edildi (2015).

Ceykob Zuma: Cənubi Afrika prezidenti Ceykob Zuma istefaya çağırıldı (rəsmi istefası bir gün sonra oldu) (2018).

Parkland Məktəb Qətliamı: ABŞ-ın Florida ştatındakı Marjory Stoneman Douglas məktəbində keçmiş şagird 17 nəfəri güllələyərək öldürdü (2018).

Pulwama Terroru: Hindistanın Kəşmir bölgəsində (Pulwama) hərbçiləri daşıyan avtobusa intiharçı hücumu oldu, 40 hind əsgəri öldü. Hindistan-Pakistan gərginliyi pik həddə çatdı (2019).

Yeni Kaledoniya: Fransa hökuməti Yeni Kaledoniyada müstəqillik referendumunun tarixini təsdiqlədi (2019).

COVID-19 Afrikada: Afrika qitəsində (Misirdə) ilk rəsmi COVID-19 yoluxması qeydə alındı (2020).

Kosovo Seçkiləri: Kosovoda keçirilən parlament seçkilərində Albin Kurtinin "Özünütəyinetmə" partiyası qalib gəldi (2021).

Kanadada Fövqəladə Vəziyyət: Kanada Baş naziri Castin Trudo "Azadlıq Konvoyu" etirazlarına qarşı fövqəladə səlahiyyətlərdən istifadə edəcəyini müzakirə etdi (2022).

Ukrayna Gərginliyi: Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski 16 fevralı "Birlik Günü" elan etdi, Rusiya işğalı qorxusu artdı (2022).

Yeni Zelandiyada Fəlakət: "Qabriel" siklonu səbəbindən Yeni Zelandiyada milli fövqəladə vəziyyət elan edildi (2023).

Ərdoğan Misirdə: Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan 12 ildən sonra ilk dəfə Misirə rəsmi səfər etdi və prezident Sisi ilə görüşdü (2024).

İndoneziya Seçkiləri: İndoneziyada dünyanın ən böyük birgünlük seçkisi keçirildi, Prabovo Subianto qalib gəldi (2024).

Kanzas Siti Atışması: ABŞ-da "Super Bowl" qələbə paradı zamanı atışma baş verdi, ölən və yaralananlar oldu (2024).

NATO Xərcləri: NATO Baş katibi Yens Stoltenberq 18 üzv ölkənin müdafiə xərcləri hədəfinə çatdığını açıqladı (2024).

Rusiya Gəmisi: Ukrayna kəşfiyyatı Qara dənizdə Rusiyanın "Sezar Kunikov" desant gəmisini batırdığını iddia etdi (2024).

Yaponiya İqtisadiyyatı: Yaponiya iqtisadiyyatı tənəzzülə girərək dünya reytinqində 3-cü yerdən 4-cü yerə (Almaniyadan geriyə) düşdü (2024).

Neft Daşlarında Rekord: Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR) Neft Daşlarının yubileyi ərəfəsində hasilat göstəricilərini açıqladı (2024).