BAKI,AzerVoice

Tarixin bu günü imperiyaların çöküşü, yeni rejimlərin doğuşu və elmi kəşflərlə zəngindir. 8 fevral – Rusiyanın Sakit okeandakı hegemonluğuna son qoyan Rus-Yapon müharibəsinin başladığı, İraqda Səddam Hüseynin yüksəlişinə yol açan qanlı Ramazan İnqilabının baş verdiyi gündür. Bu tarix həm də Türk dünyası üçün qürurvericidir: Türkiyə Böyük Millət Məclisi Antep şəhərinə rəsmən 'Qazi' adını verib. I Pyotrun Rusiya Elmlər Akademiyasını qurmasından NASDAQ birjasının açılışına, Şarm əl-Şeyx sammitindən Jül Vernin doğum gününə qədər – AzerVoice 8 fevralın ən geniş xronologiyasını təqdim edir.

Monqolların Yürüşü: Batı xanın rəhbərliyi ilə monqol qoşunları Rusiyanın Vladimir şəhərini ələ keçirərək yandırdı (1238).

Yeddinci Səlib Yürüşü: Misirdə Əl-Mənsurə döyüşü baş verdi. Səlibçilər Əyyubilər tərəfindən məğlub edildi, bu döyüş Fransa kralı IX Lüdviqin əsir düşməsinə yol açdı (1250).

Mariya Stüartın Edamı: Şotlandiya kraliçası Mariya Stüart, İngiltərə kraliçası I Elizabetə qarşı sui-qəsddə ittiham olunaraq Foterinqey qəsrində edam edildi (1587).

Rusiya Elmlər Akademiyası: Rusiya imperatoru I Pyotrun fərmanı ilə Sankt-Peterburqda Rusiya Elmlər Akademiyası təsis edildi. Bu gün Rusiyada Elm Günü kimi qeyd olunur (1724).

I Pyotrun Ölümü: Rusiyanı imperiyaya çevirən I Pyotr vəfat etdi, hakimiyyətə xanımı I Yekaterina gəldi (1725).

Eylau Döyüşü: Napoleon müharibələrinin ən qanlı toqquşmalarından biri olan Eylau döyüşü (Fransa və Rusiya-Prussiya arasında) qeyri-müəyyən nəticə ilə bitdi (1807).

Jül Vern Doğuldu: Elmi fantastika janrının banisi, fransız yazıçı Jül Vern ("Kapitan Qrantın uşaqları", "Sualtı səyahət") dünyaya gəldi (1828).

Puşkinin Dueli: Böyük rus şairi Aleksandr Puşkin, fransız zabit Jorj Dantes ilə dueldə ölümcül yaralandı (iki gün sonra vəfat etdi) (1837).

Konfederasiya Konstitusiyası: ABŞ-dan ayrılan cənub ştatları (Amerika Konfederativ Ştatları) öz müvəqqəti konstitusiyasını qəbul etdi (1861).

Avstriya-Macarıstan: Avstriya imperiyası və Macarıstan krallığı arasında "Ausgleich" (Kompromis) sazişi imzalandı, nəticədə Avstriya-Macarıstan imperiyası yarandı (1867).

Rus-Yapon Müharibəsi: Yaponiya donanması rəsmi müharibə elanı vermədən Rusiyanın Port-Artur limanına hücum etdi. Rusiyanın məğlubiyyəti ilə nəticələnəcək müharibə başladı (1904).

Amerika Skautları: Uilyam Boys tərəfindən "Amerika Skautları" (Boy Scouts of America) təşkilatı quruldu (1910).

Millətin Doğuşu: D.U. Qriffitin rejissoru olduğu, kino tarixində həm texniki inqilab, həm də irqçilik mübahisələri yaradan "Bir millətin doğuşu" (The Birth of a Nation) filmi nümayiş olundu (1915).

Tiflis Universiteti: Gürcüstanın ilk ali təhsil ocağı olan İvane Cavaxişvili adına Tiflis Dövlət Universiteti açıldı (1918).

Antep "Qazi" Oldu: Türkiyə Böyük Millət Məclisi, İstiqlal Müharibəsində göstərdiyi qəhrəmanlığa görə Antep şəhərinə rəsmən "Qazi" titulunu verdi (Qaziantep) (1921).

Pionerlərin Edamı: ABŞ-da ölüm hökmünün icrasında ilk dəfə qaz kamerasından istifadə edildi (Nevada ştatında) (1924).

Atlantik TV Yayımı: Con Logi Baird dünyada ilk dəfə Atlantik okeanının o tayına (Londondan Nyu-Yorka) televiziya siqnalı göndərməyi bacardı (1928).

Azərbaycanlı Pianoçu: Məşhur Azərbaycan pianoçusu, SSRİ Xalq artisti Çingiz Sadıqov Bakıda dünyaya gəldi (1929).

Malaqa Döyüşü: İspaniya Vətəndaş Müharibəsində millətçilər və İtaliya korpusu respublikaçıların nəzarətindəki Malaqa şəhərini ələ keçirdi (1937).

Yaponiyanın Sinqapur Hücumu: İkinci Dünya Müharibəsində Yaponiya ordusu Britaniyanın "alınmaz qala" hesab etdiyi Sinqapura hücuma başladı (1942).

Kursk Azad Edildi: Sovet ordusu İkinci Dünya Müharibəsi zamanı Kursk şəhərini alman faşistlərindən azad etdi (1943).

Pilotun Qaçışı: Sovet pilotu Mixail Devyatayev və 9 əsir, almanların "Usedom" adasındakı gizli raket bazasından "Heinkel He 111" bombardmançı təyyarəsini qaçıraraq əsirlikdən qurtuldular (1945).

Macarıstanın Paytaxtı: Budapeşt döyüşü zamanı Sovet qoşunları şəhərin cənub hissəsini (Buda) tamamilə mühasirəyə aldı (1945).

Kraliça II Elizabet: II Elizabet Böyük Britaniya kraliçası elan edildi (atası VI Georqun dəfnindən sonra rəsmi mərasim) (1952).

Tunisdə Bombardman: Fransa hərbi hava qüvvələri Əlcəzair müstəqillik tərəfdarlarını təqib etmək bəhanəsi ilə Tunisin Sakiet Sidi Youssef kəndini bombaladı. 70-dən çox dinc sakin öldü, bu hadisə beynəlxalq qalmaqala səbəb oldu (1958).

İraqda Ramazan İnqilabı: İraqda Bəəs partiyasının (Ərəb Sosialist Bəəs Partiyası) rəhbərlik etdiyi hərbi çevriliş baş verdi. Baş nazir Əbdülkərim Qasım devrildi və edam edildi. Bu hadisə Səddam Hüseynin gələcək hakimiyyətinin təməlini qoydu (1963).

Hollandiya Kraliçası: Şahzadə Beatriks Hollandiya taxtına varis elan edildi (1963).

Boeing 747: Dünyanın ən məşhur sərnişin təyyarəsi Boeing 747 (Jumbo Jet) ilk sınaq uçuşunu həyata keçirdi (1969).

Ayende Meteoriti: Meksikanın Çihuahua ştatına nəhəng meteorit düşdü. Bu, elm tarixində ən çox öyrənilən meteoritlərdən biridir (1969).

NASDAQ Birjası: ABŞ-da dünyanın ilk elektron fond birjası NASDAQ fəaliyyətə başladı (1971).

Skylab 4: ABŞ-ın "Skylab 4" missiyasının astronavtları 84 günlük rekord kosmik uçuşdan sonra Yerə qayıtdılar (1974).

Konqoda Hakimiyyət: Denis Sassou Nguesso Konqo Respublikasının prezidenti oldu (1979).

Sarayevo Olimpiadası: Yuqoslaviyanın Sarayevo şəhərində XIV Qış Olimpiya Oyunlarının açılış mərasimi keçirildi (1984).

Azor Adaları Faciəsi: ABŞ-ın "Independent Air" şirkətinə məxsus Boeing 707 təyyarəsi Azor adalarında dağa çırpıldı. 144 nəfərin hamısı həlak oldu (1989).

Tokioda Faciə: Yaponiyada otel yanğını nəticəsində 33 nəfər həlak oldu (1982).

Albertvil Olimpiadası: Fransanın Albertvil şəhərində XVI Qış Olimpiya Oyunları başladı. Bu, SSRİ dağıldıqdan sonra MDB ölkələrinin "Birləşmiş Komanda" adı altında çıxış etdiyi olimpiada idi (1992).

Çeçenistan Müharibəsi: Rusiya aviasiyası Çeçenistanın cənub rayonlarını kütləvi bombardman etdi, çoxlu sayda mülki itki qeydə alındı (1995).

Disney Kaliforniya: Kaliforniyada "Disney California Adventure" parkı ziyarətçilərə açıldı (2001).

Salt Lake City Olimpiadası: ABŞ-ın Solt-Leyk-Siti şəhərində XIX Qış Olimpiya Oyunları başladı (2002).

Konyada Bina Çökdü: Türkiyənin Konya şəhərində "Zümrüt" yaşayış binasının çökməsi nəticəsində 92 nəfər həlak oldu (2004).

Şarm əl-Şeyx Sammiti: Misir, İsrail, Fələstin və İordaniya liderləri Misirin Şarm əl-Şeyx şəhərində bir araya gəldilər. İkinci İntifadanın faktiki sonu elan edildi (2005).

Qüdsdə Gərginlik: İsrailin Əl-Əqsa məscidi yaxınlığında qazıntı işləri aparması Fələstində kütləvi etirazlara səbəb oldu (2007).

Endeavour Missiyası: NASA-nın "Endeavour" məkisi Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya "Tranquility" modulunu aparmaq üçün start götürdü (2010).

Google Maps: Google şirkəti "Google Maps" xidmətini rəsmən təqdim etdi (2005).

Venesuela Böhranı: Venesuelada hiperinflyasiya səbəbindən hökumət ən böyük əskinasları dövriyyəyə buraxdı (2018).

Tailandda Qətliam: Tailandın Korat şəhərində bir əsgərin ticarət mərkəzində açdığı atəş nəticəsində 29 nəfər öldü, 57 nəfər yaralandı (2020).

Somali Seçkiləri: Somalidə siyasi böhran fonunda prezident seçkilərinin vaxtı ilə bağlı razılıq əldə olundu (2021).

Ukrayna Gərginliyi: Fransa prezidenti Emmanuel Makron Ukrayna ətrafındakı vəziyyəti müzakirə etmək üçün Kiyevə səfər etdi (2022).

Zəlzələnin Fəsadları: Türkiyə və Suriyada baş verən zəlzələdən iki gün sonra ölənlərin sayı 11 mini keçdi. Türkiyədə 3 aylıq fövqəladə vəziyyət elan edildi (2023).

Papanın Səfəri: Roma Papası Fransisk Konqo Demokratik Respublikası və Cənubi Sudan səfərini başa vurdu, sülh çağırışları etdi (2023).

Putin-Karpov Görüşü: Rusiya prezidenti Vladimir Putin dünya şahmat çempionu Anatoli Karpovu qəbul etdi (2024).

İslandiya Vulkanı: İslandiyada Reykyanes yarımadasında vulkan püskürməsi yenidən aktivləşdi, "Mavi Laqun" kurortu təxliyə edildi (2024).

Azərbaycanda Seçki Sonrası: Azərbaycanda keçirilən növbədənkənar Prezident seçkilərinin ilkin rəsmi nəticələri dünya mətbuatında geniş işıqlandırıldı (2024).

Pakistan Seçkiləri: Pakistanda parlament seçkiləri keçirildi, mobil rabitə və internet təhlükəsizlik səbəbi ilə kəsildi (2024).