BAKI,AzerVoice

1999-cu il sentyabrın 21-də Tayvanda baş verən güclü zəlzələ minlərlə insanın ölümünə, on minlərlə insanın evsiz qalmasına və milyardlarla dollarlıq dağıntıya səbəb olub. Bu, 1935-ci ildən bəri adada qeydə alınan ən faciəvi təbii fəlakət idi.

Səhər saat 01:47-də, əhalinin böyük hissəsi Payız Festivalına hazırlaşarkən, adanı 7,6 bal gücündə zəlzələ silkələdi. Episentri Tayvanda – Nantou və Taichung yaxınlığında yerləşən təkan adanın bütün ərazisində dağıntılara səbəb oldu. Yollar çökdü, torpaq sürüşmələri çayların istiqamətini dəyişərək yeni göllər yaratdı. İlk 30 dəqiqədə 6 baldan güclü beş afterşok qeydə alındı.

Tayvanın müxtəlif bölgələrində onlarla çoxmərtəbəli bina tamamilə dağıldı. Paytaxt Taypeydə 12 mərtəbəli otel uçdu, Dongshi şəhərində isə 14 mərtəbəli bina yerlə bir oldu. Ən ağır zərbəni Tungshih şəhərində yaşandı – burada demək olar ki, bütün binalar dağıldı, 60 minlik əhali işıqsız, susuz və rabitəsiz qaldı.

Zəlzələ zamanı torpaq bəzi yerlərdə 8 metrədək qalxaraq yeni təpəciklərin yaranmasına səbəb oldu. Çökmüş körpülərin yanında yeni şəlalələr formalaşdı, buddist məbədləri uçdu, Taypeydə isə çoxsaylı yanğınlar qeydə alındı.

Ölkə morqlarında ölənlərin cəsədlərini saxlamaq üçün kifayət qədər şərait olmadığından meydanlarda çadır şəhərcikləri salındı. On minlərlə insan evlərini tərk edərək açıq havada qalmağa məcbur oldu, çünki güclü afterşoklar davam edirdi. Sonrakı aylarda 8 mindən çox təkan qeydə alındı.

Dünya dövlətləri yardımlarını təklif etsə də, Tayvan yalnız Çindən 100 min dollarlıq maddi dəstəyi qəbul etdi. Hökumətin ilk mərhələdəki cavabı isə yerli əhali tərəfindən kifayət qədər qənaətbəxş hesab edilmədi.

Faciədən sonra ölkədə tikinti sahəsinə nəzarət sərtləşdirildi. Məqsəd gələcəkdə baş verəcək zəlzələlər zamanı bu miqyasda dağıntıların və insan itkilərinin qarşısını almaq idi.