BAKI,AzerVoice
Venesuelanın sabiq birinci xanımı, hüquqşünas və siyasətçi Siliya Qavidiya Flores (15 oktyabr 1956-cı il təvəllüdlü) ölkənin son onilliklərdə ən təsirli qadın siyasi fiqurlarından biri kimi tanınır. O, 15 oktyabr 1956-cı ildə Venesuelanın Tinaquillo şəhərində anadan olub, Karakasdakı Santa Maria Universitetinin Hüquq fakültəsini bitirib və əmək, eləcə də cinayət hüququ üzrə ixtisaslaşıb.
Flores 2000–2026-cı illərdə Venesuelada siyasi və hüquqi sahələrdə yüksək rəsmi vəzifələrdə fəaliyyət göstərib. O, 2000-ci ildə Milli Assambleyaya seçilərək siyasi karyerasına başlayıb və 2006-cı ildə Venesuela parlamentinin ilk qadın sədri olub. Həmin dövrdə jurnalistlərin parlamentə girişini qadağan etməsi, eyni zamanda çoxsaylı qohumlarının Assambleyada işlə təmin edilməsi ilə bağlı iddialar səbəbilə sərt tənqidlərə məruz qalıb. Flores qohum təyinatlarını təsdiqləsə də, bunu özünə qarşı “qaralama kampaniyası” kimi qiymətləndirib.
Floresin siyasi yüksəlişi mərhum Venesuela lideri Uqo Çavesin yaratdığı siyasi xəttlə sıx bağlı olub. O, 1992-ci ildə uğursuz çevriliş cəhdindən sonra Uqo Çaves və onunla birlikdə olan zabitlərə hüquqi dəstək göstərən vəkillər qrupuna qoşulub. Həmin mərhələdə Çavesin azadlığa buraxılması üçün kampaniya aparan fiqurlar arasında Nikolas Maduro da yer alıb və bu dövrdə Flores Maduro ilə tanış olub. Sonradan hər iki şəxsin siyasi taleyi Çavesin hərəkatı ilə birbaşa əlaqəli şəkildə formalaşıb.
Flores daha sonra Birləşmiş Sosialist Partiyasının ikinci sədr müavini vəzifəsinə gətirilib. 2012-ci ilin əvvəlində isə Çaves tərəfindən ədliyyə naziri təyin edilib və Çavesin 2013-cü ilin martında vəfatınadək bu postda qalıb. Maduro prezident seçildikdən üç ay sonra, 2013-cü ilin iyulunda Flores Maduro ilə evlənib və bununla da rəsmi şəkildə sabiq birinci xanım statusu alıb. Cütlüyün üç övladı var.
“Birinci xanım” deyil, “ilk döyüşçü” imici
Flores uzun illər “birinci xanım” anlayışını qəbul etmədiyini, bunun “seçilmiş çevrəyə” məxsus təsəvvür olduğunu söyləyərək, özünü “ilk döyüşçü” kimi təqdim etməyə üstünlük verib. Dəstəkçiləri də onu tez-tez bu adla xatırlayıb. Venesuela siyasi mühitində Floresi yalnız simvolik ailə fiquru deyil, bəzən isə Madurodan daha yüksək siyasi çəkisi olan aktor kimi dəyərləndirən yanaşmalar mövcud olub. Maduro ona “Silita” deyə müraciət edib.
Çavesin ölümündən sonra ölkədə yaranan liderlik mübarizəsində Flores Maduronun əsas istiqamətləndiricisi olub. O, gücünü çox vaxt pərdəarxasından istifadə etsə də, rəsmi səlahiyyət sahəsi məhdud görünməsinə baxmayaraq, qərar qəbuletmə proseslərində təsirli fiqur kimi qiymətləndirilir.
Floresin adı 2015-ci ildə iki bacısı oğlunun ABŞ-da narkotik qaçaqmalçılığı ittihamı ilə saxlanılması ilə yenidən beynəlxalq gündəmə gəlib. Nyu-Yorkda mühakimə olunan həmin şəxslər 18 il həbs cəzası alıb və 2022-ci ildə ABŞ–Venesuela arasında həyata keçirilən məhbus mübadiləsi çərçivəsində azadlığa buraxılıb.
Eyni zamanda Flores 2018-ci ildə əvvəlcə Kanada, daha sonra ABŞ tərəfindən sanksiya siyahısına salınıb. Maduro həmin qərarlara sərt reaksiya verərək həyat yoldaşını müdafiə edib.
Flores feminist gündəmlə önə çıxmayıb və əsasən Çavesçi siyasi xətti izləyib. Cəmiyyətdə o Maduroyla “vahid siyasi fiqur” kimi qəbul edilib, buna görə də eyni dərəcədə mübahisəli sima sayılır. 2024-cü ildə mübahisəli seçki kampaniyası zamanı Flores Maduronu daha açıq şəkildə müşayiət edib, mitinqlərdə səhnəyə çıxaraq daha görünən rol alıb.
Son günlər Venesuelada həyata keçirilən əməliyyat fonunda Siliya Floresin də niyə saxlanıldığı məsələsi müzakirə mövzusuna çevrilib.
Nikolas Maduro və Siliya Flores Nyu-Yorkda məhkəmə qarşısına çıxarılıb və ittihamlar üzrə özlərini təqsirli bilmədiklərini bəyan ediblər.