BAKI,AzerVoice

Livan hökumətinin yeni nazirlər bəyanatı, ölkədə Hizbullahın rolunu zəiflətmək və İranın təsirini məhdudlaşdırmaq istiqamətində mühüm bir dönüş nöqtəsi olaraq qiymətləndirilir. Bəyanatda müqavimət anlayışına istinad edilməməsi, Livanın yeni mərhələyə keçdiyini və İranın silah və maliyyə vasitəsilə ölkədə təsir imkanlarının azaldıldığını göstərir. Bu, İran kimi oyunçuların bölgədəki imkanlarının azalmasının göstəricisidir.

Hizbullahın legitimliyi zəiflədilir

Əvvəlki illərdə Livan hökumətinin sənədlərində Hizbullahın "müqavimət" adı altında müdafiə rolu vurğulanırdı. Lakin bu bəyanatda Livanın müharibə və sülh qərarını öz dövlət orqanlarının verdiyi açıq şəkildə qeyd olunub. Dövlətin ölkə ərazisində tam suverenliyi bərpa olunacaq.

İran təsirinin zəiflədilməsi

Bəyanat Hizbullah və İran üçün ciddi bir xəbərdarlıqdır. Hizbullah əvvəllər Livanda müharibəyə başlamaq və ya dayandırmaq qərarını təkbaşına verirdi, bu qərarlar isə İranın regional maraqları ilə üst-üstə düşürdü. Yeni siyasət Livanın milli maraqlarını ön plana çıxarmağa çalışır.

Xarici siyasətdə yeni yanaşma: Regional inteqrasiya

Bəyanatda qonşu Suriyayla əlaqələrin normallaşdırılması və qaçqın məsələsinin həlli üçün dialoqun başlanması qeyd edilib. Bu yanaşma, Suriyalı qaçqınların təhlükəsiz və könüllü şəkildə geri qaytarılması ilə Livanın daxili sosial-iqtisadi vəziyyətini yaxşılaşdırmağı hədəfləyir.

Hizbullahın iqtisadi təsirinə zərbə

Yeni hökumət xarici investisiyaların qarşısındakı maneələri aradan qaldırmağı planlaşdırır. Neft və qaz axtarışları, əvvəllər Hizbullahın nəzarətində idi. İndi Qərb sərmayələri və Körfəz ölkələri ilə əməkdaşlıq imkanları yaranıb. Bu, İranın iqtisadi təsirinin zəiflədilməsi baxımından vacib addımdır.

İranın silah və maliyyə təchizatına qarşı tədbirlər

Rafiq Hariri Beynəlxalq Hava Limanında İranın əvvəlki sərbəst fəaliyyətinə son verilib. Artıq İran təyyarələrinin silah və döyüşçü daşımasına qarşı ciddi nəzarət tədbirləri həyata keçirilir. Bu, İranın bölgədəki logistik kanallarını bağlayır.

Hizbullahın daxili təzyiqlərinə qarşı ordu sərt addımlar atır

Son günlərdə Hizbullah tərəfdarlarının etirazları və zorakılıq aktlarına qarşı Livan ordusunun sərt müdaxiləsi partiyanın əvvəlki toxunulmazlıq statusunun bitdiyini göstərdi. Etirazçılara qarşı gözyaşardıcı qaz istifadə edilməsi və həbs qərarları Hizbullah üçün şok effekt yaradıb.

Maliyyə böhranına qarşı konkret addımlar

Livan hökuməti, Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) ilə yeni maliyyə razılaşması üçün danışıqlara başlayacaq. Bəyanatda qeyd olunur:

• Bank sektorunun yenidən qurulması planlaşdırılır.
• Əmanətçilərin hüquqları qorunacaq.
• Beynəlxalq standartlara uyğun islahat proqramı hazırlanacaq.

Livan 2019-cu ildən bəri ağır iqtisadi böhran yaşayır. 2020-ci ildə dövlət borcunun ödənilməməsi və bank sistemində əmanətlərin dondurulması ölkənin maliyyə sisteminə ciddi zərbə vurmuşdu.

Gələcək planlar və regional dəstəklər

Müşahidəçilər hesab edir ki:

İran təsirindən azad Livan Körfəz ölkələri ilə yeni iqtisadi tərəfdaşlıqlara yol aça bilər.
Qərb sərmayələri ilə infrastruktur və enerji layihələrində irəliləyiş əldə ediləcək.
Suriyadan qaçqın axınının tənzimlənməsi ilə sosial gərginlik azaldılacaq.

Nəticə:
Bu nazirlər bəyanatı, Hizbullahın Livandakı hökmranlığına qarşı tarixi bir addım olmaqla yanaşı, İranın bölgədəki təsirini zəiflətmək üçün beynəlxalq və regional səylərlə uyğunlaşır. Livanın milli maraqları və iqtisadi bərpası yeni dövrün əsas prioritetləri kimi görünür.