BAKI,AzerVoice

Lütfəli Rəhim oğlu Ələsgərzadə dünya şöhrətli azərbaycanlı riyaziyyatçı, kompüter alimi, elektrik mühəndisi, süni zəka tədqiqatçısı və Kaliforniyadakı Berkeley Universitetinin kompüter elmləri üzrə əməkdar professoru olub. Onun atası Rəhim Ələsgərzadə Azərbaycan əsilli olub və Ərdəbildə anadan olub. Anası Fanya Korenman isə yəhudi əsilli rus idi. Lütfəli Ələsgərzadə 4 fevral 1921-ci ildə Bakıda dünyaya gəlib.

Gələcək alim üçüncü sinfə qədər təhsilini Bakıda alıb. Daha sonra ailəsi ilə birlikdə Tehrana köçüb. 1942-ci ildə Tehran Universitetini bitirib, bir il sonra isə ABŞ-a köçüb.

1944-cü ildə Massaçusets Texnologiya İnstitutuna (MIT) daxil olub və bu dövrdə adını Lütfi Əsgər Zadə kimi dəyişib. 1946-cı ildə Kolumbiya Universitetində doktorantura təhsilinə başlayıb.

1959-cu ilə qədər ABŞ-da MIT və Kolumbiya Universitetlərində magistr və doktorluq elmi dərəcələri alıb, eyni zamanda professor kimi fəaliyyət göstərib. 1959-cu ildən ömrünün sonuna qədər isə Kaliforniyadakı Berkeley Universitetində dərs deyib.

Qeyd edək ki, Lütfi Zadə “Təəssüratlar nəzəriyyəsi”, “Sistemlər nəzəriyyəsi”, “Sözlə işləyən kompüterlər nəzəriyyəsi”, “Optimal süzgəclər nəzəriyyəsi” və “Soft computing” kimi fundamental elmi istiqamətlərin müəllifidir. Onu dünya miqyasında məşhurlaşdıran qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsini isə 1973-cü ildə irəli sürüb.

Qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsi riyaziyyatın mühüm sahələrindən biri olmaqla, klassik məntiq və çoxluqlar nəzəriyyəsini ümumiləşdirən elmi yanaşma hesab olunur.

Alim 1989-cu ildə qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin sənayedə qazandığı uğurlara görə Yaponiyanın elm adamlarına təqdim etdiyi ən yüksək mükafatlardan biri olan “Honda” mükafatı ilə təltif edilib.

Lütfi Zadə yəhudi əsilli Fey xanımla ailə qurub. Onların iki övladı olub: Stella Zadə və Norman Zadə. Qızı Stella 2006-cı ildə, 59 yaşında vəfat edib.

Dünya şöhrətli alim 6 sentyabr 2017-ci ildə ABŞ-ın Kaliforniya ştatında 96 yaşında dünyasını dəyişib. Onun nəşi Bakıda, I Fəxri Xiyabanda dəfn olunub.