BAKI, AzerVoice

Venesuela prezidenti Nikolas Maduronun saxlanılaraq gözləri bağlanmış halda ABŞ-a aparılmasından qısa müddət sonra ölkənin daxili işlər naziri Diosdado Kabellonun Karakasda silahlı şəxslərlə əhatələndiyi görüntülər sosial şəbəkələrdə yayılıb.

Gülləkeçirməz jilet və dəbilqə geyinən Kabello yayımlanan videoda Maduronun saxlanılmasını “xalqımıza qarşı cinayətkar və terrorçu hücum” adlandırıb. O, vətəndaşları sakitliyə çağıraraq hərbi və siyasi rəhbərliyə güvənməyə səsləyib. Həmin vaxt səmada pilotsuz uçuş aparatlarının səsi eşidilib.

Eyni gün ABŞ-ın baş prokuroru Pam Bondi Maduronu narkotik alveri də daxil olmaqla bir sıra ağır ittihamlarla günahlandıran məxfi olmayan ittiham aktını açıqlayıb. Sənəddə Maduradan dərhal sonra adı çəkilən ikinci şəxs məhz Diosdado Kabello olub. Maduronun ABŞ-da saxlanıldığı bir şəraitdə Kabello ittiham aktında yer alan ən nüfuzlu Venesuela rəsmisi hesab olunur.

Florida Beynəlxalq Universitetinin professoru Braian Fonsekanın sözlərinə görə, hazırda Venesuelada üç əsas güc mərkəzi mövcuddur: Maduronun siyasi çevrəsi (müvəqqəti prezident kimi çıxış edən Delsi Rodriges daxil olmaqla), müdafiə naziri Vladimir Padrino Lopes və üçüncü — bəlkə də ən güclü fiqur kimi — Diosdado Kabello.

ABŞ-la uzunmüddətli qarşıdurma

ABŞ-ın Kabellonu hədəf alması yeni deyil. Hələ 2018-ci ildə ABŞ Maliyyə Nazirliyi ona, həyat yoldaşına və qardaşına qarşı narkotik alveri ittihamı ilə sanksiyalar tətbiq edib. İki il sonra Vaşinqton Kabelloya qarşı rəsmi ittiham irəli sürüb və onun tutulmasına kömək edənlər üçün əvvəlcə 10 milyon, sonradan isə 25 milyon dollar mükafat elan edib.

ABŞ Kabellonu hökumət daxilində fəaliyyət göstərdiyi iddia olunan “Los Soles karteli”nin əsas fiqurlarından biri kimi təqdim edir. Kabello isə bu ittihamları qəti şəkildə rədd edərək onları “böyük yalan” adlandırıb.

Hazırda 62 yaşı olan Kabello mərhum prezident Hüqo Çavesin “köhnə qvardiya”sından sağ qalan əsas fiqurlardandır. O, 1992-ci ildə Çavesin uğursuz hərbi çevriliş cəhdində şəxsən iştirak edib və sonradan onun siyasi hərəkatının formalaşmasında mühüm rol oynayıb. 2002-ci ildə Çavesə qarşı qısa müddətli çevriliş zamanı Kabello bir neçə saatlıq prezident postunu da icra edib.

Təhlükəsizlik aparatı və daxili repressiyalar

2024-cü ildə daxili işlər naziri təyin edilən Kabello hazırda ölkənin daxili təhlükəsizlik və repressiya mexanizmlərinə faktiki nəzarət edir. İnsan haqları təşkilatları onun rəhbərlik etdiyi nazirliyi 2025-ci ilin sonlarında ABŞ-la gərginliyin artması fonunda zorla yoxa çıxmalar və siyasi təqiblərlə ittiham edib.

Noyabr ayında Karakasda polis tərəfindən saxlanıldıqdan sonra yoxa çıxan Samanta Kastillonun anası Amber Kastillo açıq bəyanatla çıxış edərək ailəsinə qarşı təzyiqlərə görə birbaşa Kabellonu məsul tutduğunu bildirib.

Kabello eyni zamanda hökumətyönlü silahlı milis dəstələrinə də rəhbərlik edir. Maduronun saxlanılmasından sonra onun sosial şəbəkələrdə paylaşdığı videolarda Karakas küçələrində patrul edən silahlı qruplar “Sadiqlik həmişə, xəyanət heç vaxt!” şüarları səsləndirir.

Fonsekanın fikrincə, Kabello hazırda təhlükəsizlik və kəşfiyyat mexanizmlərinə misilsiz təsirə malikdir və bu baxımdan həm Delsi Rodrigesdən, həm də müdafiə naziri Padrino Lopesdən daha güclü mövqedədir.

Televiziya ulduzu və qorxu aləti

Kabello eyni zamanda ictimaiyyət arasında tanınan media fiqurudur. Çavesin ölümündən sonra o, Venesuela dövlət televiziyasında həftəlik siyasi tok-şou aparmağa başlayıb. Canlı auditoriya qarşısında çəkilən və saatlarla davam edən proqramda Kabello zarafat edir, iddia edilən “kəşfiyyat məlumatları” paylaşır və ABŞ siyasətçilərini açıq şəkildə lağa qoyur.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio onun əsas hədəflərindən biridir; Kabello onu tez-tez “dəli kubalı” adlandırır. Maduronun saxlanılmasından əvvəl yayımlanan son verilişdə isə ABŞ prezidenti Donald Trampı istehzalı şəkildə “imperator” kimi təqdim edib.

Bununla belə, insan haqları müdafiəçiləri bu proqramı repressiyanın media aləti kimi qiymətləndirir. Amnesty International 2025-ci ildə Kabellonu canlı yayımda jurnalistin həbsini elan etdiyinə görə sərt tənqid edib.

Növbədə Kabello varmı?

Ekspertlərin fikrincə, Kabellonun gələcəyi ciddi risk altındadır. Braian Fonseka bildirir ki, ABŞ-ın Maduronu saxlaya bilməsi Venesuela rəhbərliyinə açıq mesajdır: “Heç kim toxunulmaz deyil”.

Fonsekanın qənaətinə görə, ağır sanksiyalar, ittihamlar və Kabellonun ideoloji mövqeyi onun Vaşinqtonla hər hansı razılaşma əldə etməsini son dərəcə çətinləşdirir.

“O, ya mövqeyini yumşaltmalı, ya ölkəni tərk etməli, ya da sonadək müqavimət göstərməlidir. Onun üçün real seçimlər sürgün, həbs və ya ölümə qədər mübarizədir”, — deyə ekspert vurğulayır.