BAKI, AzerVoice, Orxan Qədirzadə

5 yanvar 1976-cı ildə Kambocada hakimiyyətdə olan “Qırmızı kxmerlər” hərəkatının lideri Pol Pot yeni konstitusiyanın qəbul edildiyini elan edib. Həmin sənədə əsasən ölkənin adı Kampuçiya olaraq dəyişdirilib və kommunist idarəetmə rəsmi şəkildə qanuniləşdirilib.

Bu qərar Kamboca tarixində ən faciəli dövrlərdən birinin başlanğıcı olub. Növbəti üç il ərzində Pol Pot rejiminin həyata keçirdiyi siyasət nəticəsində 1–2 milyon insan aclıq, xəstəlik, məcburi əmək və kütləvi qətllər səbəbindən həyatını itirib.

1925-ci ildə Salot Sar adı ilə anadan olan Pol Pot gənclik illərində Parisdə təhsil alarkən kommunist ideyalarla tanış olub. 1954-cü ildə Kambocanın Fransadan müstəqillik qazanmasından sonra ölkəyə qayıdaraq gizli kommunist hərəkatında fəaliyyətə başlayıb. 1960-cı illərin ortalarında isə bu hərəkatın liderinə çevrilib.

1970-ci ildə şahzadə Norodom Sihanukun devrilməsindən sonra ölkədə vətəndaş müharibəsi başlayıb. Beş il davam edən döyüşlərdən sonra 1975-ci ilin aprelində Pol Potun silahlı qüvvələri paytaxt Phnom Penh şəhərini ələ keçirib.

Hakimiyyətə gəldikdən sonra rejim bütün əhalini kənd təsərrüfatına əsaslanan kommunalara köçürüb. Təhsilli şəxslər, varlı təbəqə və rejimə qarşı şübhə doğuran insanlar edam edilib. Məktəblər, xəstəxanalar, mətbuat, dini qurumlar və şəxsi mülkiyyət ləğv olunub. Minlərlə insan aclıq və ağır əmək şəraitində həyatını itirib.

1978-ci ilin dekabrında Vyetnam qoşunlarının Kambocaya müdaxiləsindən sonra Pol Pot ölkəni tərk edərək gizlənir. Uzun müddət gizləndikdən sonra Pol Pot 1997-ci ildə öz tərəfdarları tərəfindən həbs edilir. Pol Pot törətdiyi cinayətlərə görə məhkəmə qarşısına çıxmarılmır, 1998-ci il aprelin 15-də təbii səbəblərdən vəfat edir.