BAKI,AzerVoice, Fərid Mikayılov

Aralıq dənizi regionunda yerləşən kiçik və orta ölçülü şəhərlər iqlim böhranına qarşı mübarizədə güclərini birləşdirirlər. Bu prosesdə əsas rol Avropa İttifaqının maliyyələşdirdiyi COMPOSE layihəsinə məxsusdur. Layihə bələdiyyələrə bərpaolunan enerji keçidində dəstək olmaq, texniki bilik və maliyyə çatışmazlıqlarını aradan qaldırmaq üçün həyata keçirilib.

Dəniz səviyyəsindən 700 metr yüksəklikdə yerləşən Kret adasındakı Anogeia kəndində qış aylarında soyuqlar sərt keçir. Uzun illər yerli əhali ənənəvi sobalardan istifadə etsə də, bu üsul həm havanı çirkləndirir, həm də ətraf meşələrin qırılmasına səbəb olurdu.

“Bələdiyyə olaraq vəzifəmiz həm ətraf mühiti, həm də kəndin havasını qorumaqdır. Ona görə də vətəndaşları ənənəvi sobaları enerji qənaətli modellərlə əvəzləməyə təşviq etdik”- deyə kəndin meri Sokratis Kefalogiannis deyir.

Anogeia, 2016–2019-cu illərdə həyata keçirilən COMPOSE proqramına qoşulub. Layihə Aralıq dənizinin 11 regionunda davamlı enerji layihələrini dəstəkləyib. 2,5 milyon avro büdcənin 75 faizi Avropa Birliyinin birgə maliyyələşdirməsi hesabına qarşılanıb.

Kret adasının sahil şəhəri Rethymno da layihəyə qoşularaq davamlılıq sahəsində addımlar atıb. Şəhərdə istifadə olunmuş bitki yağları toplanaraq biokütlə yanacağına çevrilir. Bələdiyyə binasının damına günəş panelləri quraşdırılıb, elektrik avtomobilləri üçün şarj stansiyaları istifadəyə verilib.

“Ətraf mühitin qorunması kollektiv məsuliyyətdir. Heç kim başqasının bu işi görəcəyini güman etməməlidir”- deyə Şəhərin meri Georgios Marinakis deyib.

Layihənin ən mühüm nailiyyətlərindən biri hazırda COMPOSE alətlər qutusu adlı onlayn platformadır. Krit Universitetinin Bərpaolunan və Davamlı Enerji Sistemləri Laboratoriyası tərəfindən dəstəklənən bu sistem bələdiyyələrə iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə praktik metodlar təqdim edir.