BAKI, AzerVoice, Nailə Babazadə
Bakı Təşəbbüs Qrupu müstəmləkəçi ölkələrin işğal etdiyi ərazilərdə törətdiyi vəhşilikləri araşdırmağa davam edir. Qrupun araşdırmaları göstərir ki, ən qəddar və insanlıq adına ləkə olan cinayətlər Belçika kralları tərəfindən törədilmişdir.
AzerVoice xəbər verir ki, Belçika müstəmləkəçiliyi Avropa imperiyaları arasında yeganə şəxsi monarx mülkü olaraq tarixdə fərqlənir. Sistemli vəhşilik, irqi alçaltma və insan hüquqlarının pozulması bu müstəmləkəçilik modelini digər modellərdən kəskin fərqləndirmişdir. Bu qaranlıq səhifələrdən biri də “insan zooparkları”dır.
1897-ci ildə II Leopoldun əmri ilə Konqodan zorla gətirilən 267 konqolu Brüsselin Tervüren bölgəsində keçirilən Dünya Sərgisində “canlı eksponat” kimi nümayiş etdirilmişdir. İnsanlar yarıçılpaq vəziyyətdə taxta hasarların arxasında saxlanaraq tamaşaçıların seyr obyektinə çevrilmiş, nəticədə ən azı yeddi nəfər – o cümlədən uşaqlar – pnevmoniya, qrip və digər xəstəliklərdən dünyasını dəyişmişdir.
Tervüren ərazisində sonradan “Konqo Muzeyi”, sonradan isə “Mərkəzi Afrika üzrə Kral Muzeyi” yaradılmış və müstəmləkəçi ideologiyanın təbliğat mərkəzi kimi fəaliyyət göstərmişdir. 1958-ci ildə Expo 58 çərçivəsində eyni xarakterli insan nümayişi təkrarlanmış, Konqodan gətirilən 598 nəfər – 273 kişi, 128 qadın və 197 uşaq – Avropa ictimaiyyətinə “canlı eksponat” olaraq təqdim edilmişdir.
Araşdırmalar göstərir ki, 1897-ci ildə başlanan bu təcrübə təsadüfi deyildi, Belçika müstəmləkəçilik siyasətinin uzunmüddətli, strukturlaşmış və institusional tərkib hissəsi olmuşdur. XX əsrin ortalarına qədər davam edən bu praktika, irqi iyerarxiya və “sivilizasiya missiyası” ideologiyasının vizual təcəssümü kimi tarixdə qalmışdır.
Qeyd olunur ki, 1959–1962-ci illərdə Burundi, Konqo və Ruanda ərazilərində ağdərili atalar və qaradərili analardan doğulmuş təxminən 20 min uşaq valideynlərin razılığı olmadan Belçikaya aparılmış və övladlığa verilmişdir. Bu proses ailə bağlarının, kimliyin və mədəni mənsubiyyətin ciddi şəkildə pozulmasına səbəb olmuşdur.
Bakı Təşəbbüs Qrupu vurğulayır ki, bu hadisələr Belçikanın müstəmləkəçilik siyasətinin sistemli şəkildə irqçi yanaşmalara, insan hüquqlarının pozulmasına və insan ləyaqətinin tapdalanmasına əsaslandığını açıq şəkildə göstərir.