BAKI,AzerVoice,Fərid Mikayılov
İran MAQATE-nin baş direktoru Rafael Qrossinin BMT-nin Baş katibi vəzifəsinə namizədliyini kəskin tənqid edərək, onun bu posta uyğun olmadığını bəyan edib.
AzerVoice xəbər verir ki, Tehran BMT Təhlükəsizlik Şurasında çıxış edərək, növbəti Baş katibin seçilməsində ədalətli, şəffaf və prinsipial prosesin vacibliyini vurğulayıb.
BMT-də İranın daimi nümayəndəsi Əmir Səid İrəvani Təhlükəsizlik Şurasının iclasında çıxışında bildirib ki, İrana qarşı sülhməramlı nüvə obyektlərinə yönəlmiş qanunsuz hərbi hücumlara səssiz qalan şəxslər BMT kimi təşkilata rəhbərlik etmək üçün etibarlı fiqur sayıla bilməz.
İrəvani çıxışında BMT Nizamnaməsinin əsas maddələrinə istinad edərək qeyd edib ki, 99-cu maddə ilə Baş katibə verilmiş beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyə təhdidləri Şuraya çıxarmaq səlahiyyəti son iki ildə faktiki olaraq daimi üzvün veto mexanizmi səbəbilə iflic vəziyyətinə düşüb.
Onun sözlərinə görə, bu dövr ərzində:
- Qəzzada İsrail tərəfindən həyata keçirilən və “soyqırım xarakterli” kimi qiymətləndirilən müharibə,
- BMT humanitar əməkdaşlarının və sülhməramlılarının öldürülməsi,
- regional ölkələrə qarşı hərbi təcavüz aktları
- kimi ağır hadisələr baş verib, lakin Baş katibin fövqəladə səlahiyyətləri lazımi vaxtda və lazımi qətiyyətlə tətbiq olunmayıb.
İran nümayəndəsi 100-cü maddəyə toxunaraq bildirib ki, gələcək Baş katib tam müstəqillik və dürüstlük nümunəsi olmalıdır. İrəvani vurğulayıb ki, BMT nəzarəti altında olan İranın dinc nüvə obyektlərinə qarşı ABŞ və İsrail tərəfindən həyata keçirilmiş hücumları qınamayan bir şəxs Nizamnamənin keşiyində durmaq qabiliyyətinə malik deyil.
Bu kontekstdə o, dolayı yolla Rafael Qrossini nəzərdə tutaraq qeyd edib ki, MAQATE rəhbərliyinin həmin hücumlara münasibətdə səssiz qalması siyasi qərəz və güclü dövlətlər qarşısında qorxu görüntüsü yaradır.
İrəvani həmçinin 105-ci maddəyə istinad edərək bildirib ki, Baş katib üzv dövlətlərin nümayəndələrinin hüquq və imtiyazlarını qorumağa borcludur. O, viza verilməməsi, hərəkət azadlığının məhdudlaşdırılması və təzyiq hallarının seçici yanaşma olmadan aradan qaldırılmalı olduğunu vurğulayıb.
“Bu öhdəliklərin yerinə yetirilməməsi BMT-ni zəiflədir və təşkilatın təməl prinsiplərindən olan suveren bərabərliyi sarsıdır,” - deyə İran rəsmisi bildirib.
İran tərəfi şəffaf və inklüziv seçki prosesinə çağırış edərək, bütün mərhələlərdə konstruktiv dialoqa hazır olduğunu bəyan edib. İrəvani qeyd edib ki, Tehran növbəti Baş katiblə birlikdə sülhün, ədalətin və BMT Nizamnaməsinin prinsiplərinin irəlilədilməsi üçün işləməyə hazırdır.
Qeyd edək ki, hazırkı Baş katib Antonio Quterreşin səlahiyyət müddəti 31 dekabr 2026-cı ildə başa çatır. Prosedura əsasən, BMT Baş katibi Təhlükəsizlik Şurasının beş daimi üzvündən (ABŞ, Rusiya, Çin, Fransa, Böyük Britaniya) biri ola bilməz. Eyni zamanda, BMT-nin bir sıra digər strukturlarında da yaxın dövrdə rəhbərlik seçkiləri və ya səlahiyyət uzadılmaları gözlənilir.