BAKI, AzerVoice, Orxan Qədirzadə
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Davosda keçirilən Dünya İqtisadi Forumunda “Sülh Şurası” adlı yeni beynəlxalq təşəbbüsün rəsmi olaraq fəaliyyətə başladığını açıqlayıb.
AzerVoice xəbər verir ki, Davosda keçirilən imzalanma mərasimində 19 ölkədən liderlər və yüksək vəzifəli rəsmilər “Sülh Şurası”nın təsis nizamnaməsinə imza atıblar. Trampın sədrlik etdiyi quruma üzvlük üçün daimi üzvlərdən 1 milyard dollar məbləğində ödəniş tələb olunur. ABŞ prezidenti mərasim zamanı çıxış edərək bildirib ki, Şuraya qoşulan liderlər “əksər hallarda çox populyar, bəzi hallarda isə o qədər də populyar olmayan” şəxslərdir.
Məlumata görə, ilkin mərhələdə Qəzzada müharibədən sonrakı sülh prosesinə nəzarət məqsədi ilə nəzərdə tutulan Şuranın mandatı sonradan genişləndirilib və beynəlxalq münaqişələrin həlli də onun fəaliyyət sahəsinə daxil edilib. Bu isə bəzi dairələrdə Trampın Birləşmiş Millətlər Təşkilatına alternativ qurum yaratmaq niyyətində olması ilə bağlı narahatlıqlar doğurub. Tramp isə Şuranın BMT ilə “əlaqəli şəkildə” fəaliyyət göstərəcəyini vurğulayıb.
Şuranın potensial üzvləri arasında Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin də yer alması mübahisələrə səbəb olub. Tramp Putinin dəvəti qəbul etdiyini desə də, Moskva tərəfi məsələni hələ araşdırdığını bildirib. Eyni zamanda Böyük Britaniya və Fransa kimi əsas ABŞ müttəfiqləri mərasimə qatılmaqdan imtina ediblər. Britaniya hökuməti açıq şəkildə tədbirdə iştirak etməyəcəyini bəyan edib.
Macarıstanın baş naziri Viktor Orban və Argentinanın prezidenti Xavyer Miley mərasimdə iştirak edən Trampa yaxın liderlər arasında olub. İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu Şuraya qoşulacağını açıqlasa da, Davosdakı mərasimdə iştirak etməyib. ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bildirib ki, Şuranın əsas prioriteti Qəzza üzrə əldə olunan sülh razılaşmasının davamlı olmasını təmin etməkdir.
Tramp isə Qəzzada atəşkəsin növbəti mərhələsində HƏMAS-ın tərksilah edilməli olduğunu, əks halda bunun təşkilat üçün “son” olacağını deyib. “Sülh Şurası”nın yaradılması Trampın Nobel Sülh Mükafatını ala bilməməsindən narazı olduğu bir dövrdə baş verib.
Mərasimdən sonra Tramp Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə görüşəcəyini və Ukraynada atəşkəs məsələsini müzakirə edəcəyini açıqlayıb. ABŞ prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Stiv Uitkoff isə müharibənin dayandırılması ilə bağlı danışıqlarda “yalnız bir məsələnin” açıq qaldığını və bunun həll edilə biləcəyini bildirib.