Close Menu
AzerVoice Logo
    Facebook X (Twitter) Linkedin Youtube

    AzerVoice

    • Baş xəbər
    • Xəbər lenti
    • Siyasət
    • Türk Dövlətləri
    • Digər Dövlətlər
      • Şimali Afrika
      • Yaxın Şərq
    • Təhlil
    Facebook X (Twitter) Linkedin Youtube
    AzerVoice
    Tarix

    Bu gün Antarktida silahsız qitə elan edildi

    1 Dekabr 2025 00:10
    Facebook Twitter Pinterest Copy Link Telegram LinkedIn Tumblr Email
    Facebook Twitter LinkedIn Pinterest Email

    BAKI,AzerVoice

    On iki ölkə, o cümlədən ABŞ və Sovet İttifaqı, Antarktida müqaviləsini imzalayaraq qitədə hərbi fəaliyyətləri və silah sınaqlarını qadağan etdilər. Bu sənəd Soyuq müharibə dövründə imzalanan ilk silahlara nəzarət sazişi hesab olunur.

    1800-cü illərdən etibarən Böyük Britaniya, Avstraliya, Çili və Norveç də daxil olmaqla bir sıra ölkələr Antarktidanın müxtəlif hissələrinə iddia irəli sürmüşdü. Bu rəqabətli iddialar diplomatik gərginliklərə, hətta silahlı toqquşmalara səbəb olmuşdu. 1948-ci ildə Argentina hərbi qüvvələri, hər iki ölkənin sahiblənmək istədiyi ərazidə britaniyalı hərbçilərə atəş açmışdı. Bu kimi hadisələr, eləcə də Sovet İttifaqının Antarktidaya marağının artmasına dair sübutlar ABŞ-ı qitənin BMT himayəsinə verilməsi ideyasını irəli sürməyə vadar etdi. Lakin bu fikir rədd edildi, çünki həmin ərazidə marağı olan dövlətlərin heç biri suverenlik iddialarından imtina edib səlahiyyəti beynəlxalq təşkilata verməyə razı olmadı.

    1950-ci illərdə ABŞ-da bəzi rəsmilər Antarktida ilə bağlı daha fəal siyasət yürütməyin vaxtı çatdığını irəli sürməyə başladılar. Onlar hesab edirdilər ki, qitə nüvə sınaqları üçün perspektivli hərbi məkan ola bilər. Lakin prezident Duayt Eyzenhauer fərqli yanaşma seçdi. ABŞ diplomatları sovet həmkarları ilə birlikdə Antarktidanı hərbidən azad zona elan edən və ərazi iddialarının həllini gələcək müzakirələrə saxlayan bir müqavilə hazırladılar.

    Sənədə görə qitədə hər hansı hərbi iştirak, eləcə də nüvə silahları daxil olmaqla istənilən silah sınaqları qadağan olunurdu. Elmi tədqiqatlara icazə verilir, alimlərin isə müxtəlif ölkələrin iddia etdiyi bölgələrdən sərbəst şəkildə keçməsinə maneə qoyulmurdu. Sənədi on iki dövlət imzaladı. Müqavilə Antarktidada suverenlik məsələlərinə birbaşa toxunmadığı üçün qitəyə ərazi iddiası olan bütün ölkələr bunu qəbul etdilər. Bu baxımdan, müqavilə ABŞ–SSRİ arasında silahlara nəzarət və siyasi əməkdaşlıq sahəsində kiçik, lakin mühüm ilk addım sayılır.

    Müqavilə 1961-ci ilin iyununda qüvvəyə mindi və bu günə qədər Antarktida ilə bağlı tətbiq olunan əsas siyasətlərin əsasını qoydu.

    #Tarixdə bu gün #Antarktida #Antarktida müqaviləsi #Antarktida hərbidən azad qitə #Antarktida hərbi fəaliyyətə qadağa #Soyuq müharibə dövrünün ilk silahlara nəzarət sazişi #ABŞ və Sovet İttifaqı Antarktida müqaviləsi #Antarktidada nüvə sınaqlarının qadağan edilməsi #Antarktidada hərbi baza yaradılmasının qadağan olunması #Elmi tədqiqatlar üçün açıq Antarktida rejimi #Antarktida üzrə beynəlxalq hüquqi rejim #1961 Antarktida müqaviləsinin qüvvəyə minməsi #Antarktida müqaviləsi Soyuq müharibə dövründə silahlara nəzarət sisteminin formalaşmasına necə təsir etdi #Antarktika Antlaşması
    Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Tumblr Email Copy Link

    Oxşar Xəbərər

    Tarixdə bu gün – 30 Noyabr

    30 Noyabr 2025 00:01

    Tarixdə bu gün – 29 Noyabr

    29 Noyabr 2025 00:02

    Bu gün Magellan Sakit okeana çatdı: Avropanın ilk böyük dünya kəşfi baş tutdu

    28 Noyabr 2025 00:10

    Tarixdə bu gün – 28 Noyabr

    28 Noyabr 2025 00:01

    Allah adına edilən cinayət - Bu gün Papa Urban II ilk Səlib yürüşünü elan etdi

    27 Noyabr 2025 00:20

    Tarixdə bu gün – 27 Noyabr

    27 Noyabr 2025 00:01

    Bu gün Arxeoloqlar 3 min ildən sonra ilk dəfə Firon Tutankhamonun məzarına daxil oldular

    26 Noyabr 2025 00:20

    Tarixdə bu gün – 26 Noyabr

    26 Noyabr 2025 00:01

    Tarixdə bu gün – 25 Noyabr

    25 Noyabr 2025 00:01

    Bu gün Sinayda məscidə terror aktı nəticəsində 300-dən çox insan öldü

    24 Noyabr 2025 00:10

    Tarixdə bu gün – 24 Noyabr

    24 Noyabr 2025 00:01

    Ağ Evin çirkli sirrləri: Prezident qalmaqalları

    23 Noyabr 2025 18:00
    Demo
    XƏBƏR LENTİ

    Bu gün Antarktida silahsız qitə elan edildi

    Ferstappen Qətər Qran-prisində növbəti qələbəsini əldə edib

    ABŞ antinarkotik kampaniyası müdafiə startapları üçün yeni imkanlar yaradıb

    “OPEC plus”un 40-cı iclasında maksimum davamlı istehsal gücünün qiymətləndirilməsi mexanizmi qəbul edilib

    İsrail prezidenti Hersoq Netanyahunun əfv müraciətini qəbul etdi

    Venesuela ABŞ hücumu ehtimalına qarşı iki cavab planı hazırlayıb

    Orqan bağışlamağın İslamda hökmü – Həkimlər və alimlər nə deyir?

    Qırğızıstanda növbədənkənar parlament seçkilərində səsvermə başa çatıb

    ABŞ və Ukrayna nümayəndə heyətləri arasında danışıqlar başlayıb

    Avtobus sürücüsündən dövlət başçısına qədər uzanan yol – Maduro hekayəsi

    Reklam
    Demo
    Facebook X (Twitter) Linkedin Youtube
    © 2025 Azervoice.
    • Haqqımızda
    • İstifadə şərtləri
    • Məxfilik siyasəti
    • Xəbər lenti

    Axtarış üçün yuxarıya yazın və Enter düyməsinə basın. Ləğv etmək üçün Esc düyməsini sıxın.