BAKI,AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi
Mərakeşdə altıncı gecədir davam edən etiraz aksiyalarına rəhbərlik edən «Z nəsli 212» hərəkatı hökumətin istefasını tələb edib. Hərəkat cümə günü kral VI Məhəmmədə ünvanladığı bəyanatda hökuməti “konstitusion hüquqları qoruya bilməməkdə və sosial tələblərə cavab verməməkdə” ittiham edib.
Rabat, Kasablanka, Əqədir və Marakeşdə yüzlərlə gəncin qatıldığı aksiyalar keçirilib. Şüarlar əsasən sosial tələblərə yönəlib: “Bizə yalnız stadionlar deyil, xəstəxanalar lazımdır”, “Xalq sağlamlıq və təhsil istəyir”. Etirazçılar aksiyaların tamamilə sülh yolu ilə keçirildiyini vurğulayıblar.
Etirazların fonunda çərşənbə günü baş verən qarşıdurmalarda üç nəfərin güllələnməsi ölkədə sarsıntı yaradıb. Daxili İşlər Nazirliyinin məlumatına görə, bu şəxslər cənub bölgəsində jandarma məntəqəsini silah və sursat əldə etmək məqsədilə ələ keçirməyə çalışıblar və təhlükəsizlik qüvvələri “özünümüdafiə” məqsədilə atəş açıb.
Hakimiyyətin reaksiyası nədir?
Baş nazir Əziz Axannuc üç nəfərin ölümünə görə təəssüf etdiyini bildirib, eyni zamanda hökumətin gənclərlə dialoqa hazır olduğunu vurğulayıb. Sosial inteqrasiya üzrə dövlət katibi Əbdülcabbar Rəşidi də gənclərin səsləndirdiyi məsələlərin virtual müzakirələrdən rəsmi dialoq müstəvisinə keçirilməsinin vacibliyini açıqlayıb.
Hərəkatın tələbləri nədir?
«Z nəsli 212» hərəkatı özünü şəffaf müzakirə məkanı kimi təqdim edir. İştirakçılar hər gün onlayn platformalarda səsvermə yolu ilə qərarlar qəbul edirlər. Adını həm “Z nəsli”ndən, həm də Mərakeşin beynəlxalq telefon kodu olan “212”dən götürüb. Hərəkat sentyabrda Əqədir şəhərində səkkiz hamilə qadının xəstəxanada dünyasını dəyişməsindən sonra yaranan narazılıqlar fonunda güclənib.
Gənclərin əsas tələbləri “ədalətli təhsil sistemi” və “hər kəs üçün səhiyyə xidmətlərinin əlçatanlığı”dır. Onlar həmçinin korrupsiyaya qarşı mübarizə və dövlət xidmətlərinin şəffaflığını istəyirlər.
Mərakeş son illərdə böyük infrastruktur layihələrinə – yeni stadionların inşasına, yüksək sürətli qatar şəbəkəsinin genişləndirilməsinə və hava limanlarının modernləşdirilməsinə milyardlarla sərmayə yatırıb. Bununla yanaşı, hökumət səhiyyə sistemini gücləndirmək üçün layihələr həyata keçirsə də, Səhiyyə naziri Əmin Tehravi parlamentdə sektorda kəskin həkim çatışmazlığı olduğunu etiraf edib.
Etirazlar fonunda son günlərdə 300-dən çox insan, əsasən polis əməkdaşı yaralanıb, 400-dən artıq şəxs saxlanılıb. İnsan hüquqları təşkilatlarının məlumatına görə, saxlanılanların çoxu sonradan azad edilib, lakin 134 nəfərin məhkəməsi yaxın günlərdə Rabatda başlanacaq.