BAKI,AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi
Mərakeş kralı VI Məhəmməd ölkənin Ali Elmi Şurasına əmr edib ki, zəkata dair hərtərəfli fətva hazırlansın və bu fətva insanların gündəlik iqtisadi və sosial həyatına tətbiq olunsun. Müşahidəçilərin fikrincə, bu addım zəkatı yalnız fərdi şəkildə yerinə yetirilən bir ibadət olmaqdan çıxararaq, onu cəmiyyətin rifahına və sosial inkişafına xidmət edən institusional mexanizmə çevirəcək.
Yeni təşəbbüs çərçivəsində Ali Elmi Şura yalnız fətva ilə kifayətlənməyəcək, həm də xüsusi elektron platforma istifadəyə veriləcək. Burada vətəndaşlar suallarını ünvanlayaraq, müasir iqtisadi fəaliyyətlərdən – maaşlardan, xidmətlərdən, investisiyalardan və müxtəlif əməliyyatlardan əldə olunan gəlirlər üzrə zəkatla bağlı dəqiq cavablar ala biləcəklər.
Konstitusiya hüququ üzrə professor Rəşid Ləzraq bildirib ki, bu təşəbbüs şəffaf qaydalar əsasında fəaliyyət göstərəcək milli zəkat fondunun yaradılmasına zəmin yarada bilər. Belə fond yoxsulluğun azaldılması və sosial bərabərsizliyin aradan qaldırılması proqramlarına əlavə maliyyə mənbəyi ola bilər.
Dövlət siyasətinə inteqrasiya
Ekspertlərin fikrincə, zəkatın sosial siyasətə inteqrasiyası ədalətli bölgünü gücləndirəcək və Mərakeşin yeni inkişaf modelinə uyğun şəkildə iqtisadi islahatlarla sosial bərabərliyi balanslaşdıracaq.
Ali Elmi Şuranın açıqlamasında bildirilib ki, fətvanın məqsədi sırf elmi və maarifləndirici xarakter daşıyır və ictimaiyyətdən daxil olan çoxsaylı suallara cavab verməkdir.
Ölkənin İslam işləri naziri Əhməd Təvfiq dəfələrlə bəyan edib ki, zəkatın təşkilati qaydada tətbiqi barədə qərarı yalnız kral verə bilər. Mərakeşdə İslam iqtisadiyyatı üzrə assosiasiya rəhbəri Əbdüssəlam Bilaci isə qeyd edib ki, zəkat fondu mövcud “Milli İnsan İnkişafı Təşəbbüsü” ilə birləşdirilərək yoxsullara dəstək mexanizmi kimi işləyə bilər.
İqtisadçılar hesab edirlər ki, zəkatın tam tətbiqi ölkə ÜDM-nin təxminən 3%-nə, yəni 34 milyard dirhəmə bərabər maliyyə vəsaiti formalaşdıra bilər. Lakin bu potensialdan tam istifadə olunmur, çünki bir çox imkanlı vətəndaşlar vergi ödəməyin zəkat əvəzi olduğunu düşünürlər.
Beynəlxalq İslam Maliyyəsi jurnalında dərc olunmuş son araşdırmaya görə, 300-dən çox sorğu iştirakçısının 21%-i zəkat növləri arasındakı fərqi bilmir, 23%-i isə zəkata ildə birdən çox dəfə ehtiyac olduğunu düşünür. Eyni zamanda, respondentlərin 88%-i zəkatın xeyriyyə təşkilatlarına verilməsini düzgün hesab edib.
Yeni fətva təxminən bir ay ərzində hazır olacaq. Bunun ardından vətəndaşların suallarına cavab vermək üçün xüsusi veb-sayt istifadəyə veriləcək. Mütəxəssislərin fikrincə, bu təşəbbüs zəkatı dövlət siyasətinə inteqrasiya etmək və onu davamlı inkişafın mühüm dayaqlarından birinə çevirmək istiqamətində mühüm addımdır.