BAKI, AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi – Misir hökuməti İsrailin Qəzza ilə bağlı siyasi təzyiqlərinə cavab olaraq, qaz təchizatında alternativlər axtarmağa başlayıb. Qahirə Baş nazir Benyamin Netanyahunun ölkəyə qaz ixracını Misirin siyasi mövqeyi ilə şərtləndirməsini qəbulolunmaz hesab edir və bunun qarşısını almaq üçün yeni strategiyalar üzərində işləyir.
İsrail tərəfi son günlərdə Misirlə imzalanmış iri həcmli qaz müqaviləsini ləğv etmək ehtimalını gündəmə gətirib. İsrail mediasının yazdığına görə, Netanyahu və enerji naziri Eli Kohen avqustda imzalanmış sövdələşməni yenidən nəzərdən keçirmək niyyətindədirlər. Bu isə Qahirədə ciddi narazılıq yaradıb.Misir Prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi, Baş nazir Mustafa Madbuli və neft naziri Karim Bədavi ilə keçirdiyi iclasda yerli qaz hasilatının artırılması, yeni enerji strategiyası və enerji mərkəzinə çevrilmə planları müzakirə olunub.
Misir Rəsmi İnformasiya İdarəsinin rəhbəri Dia Raşvan Netanyahunu “xəyalpərəst” adlandıraraq, İsrailin 2019-cu ildən qüvvədə olan və 2040-a qədər uzadılmış qaz müqaviləsini ləğv edə bilməyəcəyini bildirib.
Qəzzadakı vəziyyət və “qırmızı xətt”
Misir rəsmiləri dəfələrlə bəyan ediblər ki, Qəzzadan fələstinlilərin Sinaya köçürülməsi məsələsi onlar üçün “qırmızı xətt”dir. Xarici işlər naziri Bədr Əbdülati Netanyahunun “fələstinlilərin könüllü çıxışı” ilə bağlı sözlərini “cəfəngiyat” adlandırıb. Prezident Sisi də dəfələrlə “Qəzzadan Misirə köç olmayacaq” deyə bildirib.
Bütün bunların fonunda isə, Misir artıq İsrail qazının yerini dolduracaq alternativlər üzərində işləyir:
Kipr ilə əməkdaşlıq: Qahirə ilə Nikosiya arasında təbii qaz yataqlarının Misir infrastrukturuna qoşulması barədə razılıqlar var.
Qətər və Əlcəzairlə danışıqlar: LNG (maye qaz) idxalı üçün uzunmüddətli müqavilələr müzakirə olunur.
Beynəlxalq şirkətlərlə əməkdaşlıq: “Hartree”, “Vitol” və “Aramco” ilə sövdələşmələr gündəmdədir.
Öz hasilatını artırmaq: Aralıq dənizində yeni kəşfiyyat işləri aparılır. İstehsalın 3-4 ildən sonra artması gözlənilir.
Alternativ enerji: Günəş və külək layihələri (məsələn, Benban günəş stansiyası) qaz asılılığını azaltmaq üçün genişləndirilir.
Qahirə göstərmək istəyir ki, İsrail ilə qaz sazişi qarşılıqlı maraqlara əsaslanır və heç bir halda siyasi mövqelərin dəyişdirilməsi üçün alət ola bilməz. Misirin enerji planı ölkənin qərar azadlığını qorumaq və regionda strateji müstəqilliyini gücləndirmək məqsədi daşıyır.