BAKI,AzerVoice, Orxan Qədirzadə
Venesuelada prezident Nikolas Maduro ilə bağlı yayılan saxlanılma iddiaları və Karakasda baş verdiyi bildirilən hücumlar fonunda ABŞ paytaxtı Vaşinqtonda təhlükəsizlik qurumlarının yerləşdiyi ərazilərdə pizzacıların qeyri-adi dərəcədə yüklənməsi sosial mediada diqqət çəkib. Bu müşahidələr “Pentaqon pizza nəzəriyyəsi” kimi tanınan iddiaları yenidən gündəmə gətirib.
ABŞ Müdafiə Nazirliyinin – Pentaqonun, eləcə də Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin – CIA yaxınlığında yerləşən pizzacılarda qeydə alınan intensivlik, Venesuela ətrafında baş verən gərginliklə eyni vaxta təsadüf edib. Sosial şəbəkələrdə yayılan iddialara görə, bu cür artım Vaşinqtonda pərdəarxası diplomatik və ya hərbi fəallığın göstəricisi ola bilər.
Nəzəriyyənin mahiyyəti
“Pentaqon pizza nəzəriyyəsi” ABŞ təhlükəsizlik bürokratiyasında fövqəladə iş rejimi yarandığı anlarda əməkdaşların iş yerlərini tərk edə bilmədiyi, bu səbəbdən isə tez və praktik qida olan pizzaya sifarişlərin kəskin artdığı iddiasına əsaslanır. Nəzəriyyəyə görə, Vaşinqtonda pizza çatdırılmalarında qeyri-adi artım müşahidə olunarsa, bu, yaxınlaşan və ya artıq baş verən beynəlxalq böhranın dolayı əlaməti kimi qəbul edilə bilər.
Soyuq müharibədən sosial mediaya
Bu iddianın kökləri Soyuq müharibə dövrünə gedib çıxır. Həmin illərdə sovet kəşfiyyatının Vaşinqtonda fövqəladə dövrləri müəyyən etmək üçün pizza çatdırılmalarını izlədiyi iddia olunur. 1990-cı il avqustun 1-də Vaşinqtonda fəaliyyət göstərən pizzacı sahibi Frenk Miks CIA binalarına sifarişlərin qəfil artdığını müşahidə etmişdi. Bu tarix İraqın Küveyti işğal etməsindən bir gün əvvələ təsadüf edirdi.
Sonrakı illərdə də oxşar nümunələr qeyd edilib. 1998-ci ilin dekabrında ABŞ prezidenti Bill Klintonun impiçment dinləmələri zamanı, eləcə də 13 aprel 2024-cü ildə İranın İsrailə pilotsuz uçuş aparatları ilə hücum etdiyi gün Pentagon və Ağ Ev ətrafında pizzacıların sıxlığı sosial mediada geniş müzakirə olunmuşdu.
Venesuela və “pizza siqnalları”
Son günlərdə X platformasında fəaliyyət göstərən @PenPizzaReport hesabı Pentaqon yaxınlığındakı pizzacıların real vaxt rejimində qeyri-adi dərəcədə yükləndiyini iddia edib. Paylaşımlar Venesuelada hücumlar və Maduronun saxlanılması ilə bağlı məlumatların yayıldığı dövrə təsadüf edib. Bu da nəzəriyyənin tərəfdarları tərəfindən “təsadüfi olmayan uyğunluq” kimi təqdim olunub.
ABŞ rəsmiləri və təhlükəsizlik üzrə mütəxəssislər pizza sifarişləri ilə geosiyasi proseslər arasında birbaşa əlaqənin olmadığını bildirir və bu cür yanaşmaları spekulyativ hesab edirlər. Onların fikrincə, sosial mediada yayılan bu məlumatlar rəsmi göstərici və ya etibarlı siqnal sayıla bilməz.
Bununla belə, məşhur amerikalı jurnalist Vulf Blitserin 1990-cı ildə dediyi ifadə bu mövzuda tez-tez xatırladılır: “Jurnalistlər üçün nəticə sadədir – pizzaları izləyin.”