BAKI, AzerVoice
Tutanxamon Misir tarixinin ən gənc hökmdarlarından biri hesab olunur. O, cəmi 9 yaşında taxta çıxmış, 18 yaşında isə müəmmalı şəkildə dünyasını dəyişmişdir. Onun hakimiyyətinin e.ə. 1332–1323-cü illəri əhatə etdiyi düşünülür.
Atası Axenatenin vəfatından sonra Tutanxamon ögey bacısı Anxesenamen ilə evlənərək hakimiyyətə gəlmişdi. Onun səltənətinin ilk illərində ölkədə mühüm dini dəyişiklik baş verdi: Misir yenidən qədim çoxallahlı inanc sisteminə qayıtdı. Bu prosesin simvolik göstəricisi kimi gənc firon öz adını Tutanxatondan Tutanxamona dəyişdi.
Siyasi kukla iddiaları
Tarixçilərə görə, o çox gənc olduğundan real hakimiyyət saray müşaviri Ay tərəfindən idarə olunurdu. Ay, Axenatenin tətbiq etdiyi təkallahlılıq dini islahatlarını geri çevirmək, məbədləri yenidən qədim tanrılara açmaq üçün gənc kraldan sadəcə bir vasitə kimi istifadə etmişdi.
Müəmmalı ölüm - xəstəlik, qəzam, sui-qəsd
Tutanxamonun qəfil ölümü hələ də ən böyük tarixi sirlələrdən biri sayılır. Onun ölümü ilə bağlı çoxsaylı versiyalar mövcuddur:
Malyariya
Qanqrena ilə nəticələnən sınmış ayaq
Döyüş arabası qəzasi
Suayğırının hücumu
Saray daxilində sui-qəsd
Qohum nikahından yaranan genetik xəstəliklər
Mumiyaya aparılan son tədqiqatlar göstərib ki, Tutanxamonun çanağı qadın çanağı qədər geniş idi, ayaq əyriliyi səbəbilə bir ayağını tam yerə basa bilmirdi və diş strukturu da problemli idi. Onun qabırğalarında qırıq izlərinin olması bəzi alimlərə görə, ov zamanı suayğırının zərbəsi ilə əlaqəli ola bilər. Həmçinin, mumiyanın tələsik dəfn olunduğuna dair elmi dəlillər var.
Sirrli xəncər - meteorit dəmirindən
Fironun məzarı çox zəngin artefaktlarla dolu idi. Lakin alimləri ən çox heyrətləndirən, meteorit dəmirindən hazırlanmış xəncər oldu. Misirdə dəmir mənbələri çox olsa da, belə qeyri-adi materialın seçilməsi bu gün də sirlidir.
Fironun mənşəyinə dair genetik tapıntı
2010-cu ildə Tutanxamonun DNT analizi aparılıb və bir çox şübhələri təsdiqlədi: onun valideynlərinin bacı-qardaş olduğu müəyyənləşdi. Bu fakt gənc kralda genetik problemlərin yaranmasına səbəb ola bilərdi.
Tutanxamonun sağlığında tarixi nailiyyətləri çox deyildi. Lakin onun toxunulmamış, zəngin məzarı sayəsində Misir mədəniyyətinə töhfəsi digər fironlardan qat-qat böyük oldu. Arxeoloji tapıntılar sayəsində dünyanın qədim Misirə dair təsəvvürləri əhəmiyyətli dərəcədə genişləndi.
