Close Menu
AzerVoice Logo
    Facebook X (Twitter) Linkedin Youtube

    AzerVoice

    • Baş xəbər
    • Xəbər lenti
    • Siyasət
    • Türk Dövlətləri
    • Digər Dövlətlər
      • Şimali Afrika
      • Yaxın Şərq
    • Təhlil
    Facebook X (Twitter) Linkedin Youtube
    AzerVoice
    Tarix

    Bu gün Kipr Türk Federe Dövləti elan edildi

    13 Fevral 2026 02:00
    Facebook Twitter Pinterest Copy Link Telegram LinkedIn Tumblr Email
    Facebook Twitter LinkedIn Pinterest Email
    Bizi buradan izləyin və Bizə yazın

    BAKI, AzerVoice, Orxan Qədirzadə

    Kipr Türk xalqının ilk dəfə dövlət quruculuğu təcrübəsi qazandığı siyasi qurum – Kipr Türk Federe Dövləti – 13 fevral 1975-ci ildə elan edilib.

    1974-cü il hadisələrindən sonra formalaşan yeni siyasi reallıq çərçivəsində Kipr Türk tərəfi çoxpartiyalı parlament sisteminə keçid və federativ əsasda idarəetmə modelinin qurulması istiqamətində addımlar atıb. Bu proses 1983-cü ildə Şimali Kipr Türk Cumhuriyətinin elanına qədər davam edən dövlətçilik mərhələsinin əsasını təşkil edib.

    1974-cü il 20 iyul tarixində Türk Silahlı Qüvvələri tərəfindən həyata keçirilən Kıbrıs Barış Harekatı adada yeni siyasi mərhələnin başlanğıcı oldu. Bunun ardınca 1 oktyabr 1974-cü ildə Muxtar Kipr Türk İdarəçiliyi yaradıldı.

    Birləşmiş Millətlər Təşkilatının baş katibi Kurt Valdhaym 25–26 avqust 1974-cü ildə adaya səfər edərək tərəflər arasında danışıqların başlanmasını təklif etmişdi. Bu çağırış fonunda Muxtar Kipr Türk İdarəçiliyi Məclisi federativ əsasda bərabərlik prinsipinə söykənən qurumun yaradılmasını dəstəklədi və yekdilliklə Kipr Türk Federe Dövlətinin elan edildiyini bildirdi.

    Kipr Türk Federe Dövlətinin təsis bəyannaməsi Muxtar Kipr Türk İdarəçiliyi Məclisində Rauf Denktaş tərəfindən oxundu. O, həm idarəetmə rəhbəri, həm də yeni qurumun ilk prezidenti oldu.

    8 iyun 1975-ci ildə konstitusiya ümumxalq səsverməsinə çıxarıldı və qəbul edildi. Bununla Kipr Türk tərəfi ilk dəfə konstitusiya quruculuğu və çoxpartiyalı siyasi sistem təcrübəsi əldə etdi.

    1976-cı ildə ilk ümumi seçkilər keçirildi, 1981-ci ildə isə növbəti seçkilər baş tutdu. Bu dövrdə iki yerli seçki də təşkil olundu. Dövlət strukturları daxilində qarşıya çıxan problemlər parlament mexanizmləri vasitəsilə həll edilməyə çalışıldı.

    1976-cı ildə keçirilən seçkilərdə Rauf Denktaş dövlət başçısı seçildi, Nejat Konuk isə ilk baş nazir oldu.

    Kipr Türk Federe Dövləti dövründə tərəflər arasında danışıqlar davam etdirildi. 1977-ci ildə Başpiskopos Makarios ilə Rauf Denktaş arasında zirvə görüşü keçirildi. 1979-cu ildə isə Spiros Kiprianu ilə növbəti görüş baş tutdu.

    15 noyabr 1983-cü ildə Məclis yekdilliklə Şimali Kipr Türk Cumhuriyətinin yaradıldığını elan etdi və bununla Kipr Türk Federe Dövləti mərhələsi başa çatdı.

    AZ: Kipr Türk Federe Dövləti, 13 fevral 1975, Rauf Denktaş, federativ quruluş, konstitusiya referendum, Kipr danışıqları, KKTC yaranması, iki dövlətli həll, egemen eşitlik, Kipr siyasi tarixi TR: Kipr Türk Federe Devleti, 1975 ilanı, Denktaş liderliği, federal model, anayasa referandumu, KKTC süreci, iki devlet çözüm, egemen eşitlik, Kipr müzakereleri, siyasal tarih EN: Kipr Turkish Federated State, 1975 declaration, Rauf Denktaş leadership, federal governance model, constitutional referendum, TRNC formation, two state solution, sovereign equality, Cyprus negotiations history, political transition RU: Федеративное государство турок Кипра, провозглашение 1975, Денкташ лидер, федеративная модель, конституция, создание ТРСК, двухгосударственное решение, суверенное равенство, переговоры Кипр, политическая история DE: Föderierter Staat der Türken Zyperns, Erklärung 1975, Denktaş Führung, Föderalmodell, Verfassung, TRNZ Gründung, Zwei Staaten Lösung, souveräne Gleichheit, Zypern Verhandlungen, politische Entwicklung FR: État fédéré turc de Chypre, déclaration 1975, leadership Denktaş, modèle fédéral, constitution, formation RTNC, solution deux États, égalité souveraine, négociations Chypre, histoire politique ES: Estado Federado Turco de Chipre, declaración 1975, liderazgo Denktaş, modelo federal, constitución, formación RTNC, solución dos estados, igualdad soberana, negociaciones Chipre, historia política AR: الدولة الفيدرالية التركية في قبرص, إعلان 1975, راؤوف دنكطاش, نموذج فيدرالي, دستور, إعلان جمهورية شمال قبرص, حل الدولتين, مساواة سيادية, مفاوضات قبرص, تاريخ سياسي ZH: 塞浦路斯土耳其联邦国家, 1975宣言, 登克塔什领导, 联邦模式, 宪法公投, 北塞浦路斯成立, 两国方案, 主权平等, 塞浦路斯谈判, 政治历史 JA: キプロストルコ連邦国家, 1975宣言, デンクタシュ指導, 連邦モデル, 憲法投票, 北キプロス成立, 二国家解決, 主権平等, キプロス交渉, 政治史 KO: 키프로스 터키 연방국가, 1975 선언, 덴크타시 지도, 연방 모델, 헌법 국민투표, 북키프로스 수립, 두 국가 해법, 주권 평등, 키프로스 협상, 정치 역사 FA: دولت فدرال ترک قبرس, اعلام 1975, رئوف دنکتاش, مدل فدرال, قانون اساسی, تشکیل جمهوری ترک قبرس شمالی, راه حل دو دولتی, برابری حاکمیتی, مذاکرات قبرس, تاریخ سیاسی HI: तुर्की संघीय राज्य साइप्रस, 1975 घोषणा, राउफ डेंकतात्श, संघीय मॉडल, संविधान जनमत, उत्तरी साइप्रस गठन, दो राज्य समाधान, संप्रभु समानता, साइप्रस वार्ता, राजनीतिक इतिहास PT: Estado Federado Turco do Chipre, declaração 1975, liderança Denktaş, modelo federal, constituição, formação RTNC, solução dois estados, igualdade soberana, negociações Chipre, história política IT: Stato Federato Turco di Cipro, dichiarazione 1975, leadership Denktaş, modello federale, costituzione, formazione RTNC, soluzione due stati, uguaglianza sovrana, negoziati Cipro, storia politica NL: Turks Gefedereerde Staat Cyprus, verklaring 1975, leiderschap Denktaş, federaal model, grondwet, TRNC oprichting, twee staten oplossing, soevereine gelijkheid, Cyprus onderhandelingen, politieke geschiedenis SV: Turkiska federerade staten Cypern, deklaration 1975, Denktaş ledarskap, federalt system, konstitution, TRNC bildande, tvåstatslösning, suverän jämlikhet, Cypern förhandlingar, politisk historia PL: Tureckie Państwo Federacyjne Cypru, deklaracja 1975, przywództwo Denktaş, model federalny, konstytucja, powstanie TRNC, rozwiązanie dwupaństwowe, suwerenna równość, negocjacje Cypr, historia polityczna UK: Турецька федеративна держава Кіпру, проголошення 1975, лідерство Денкташ, федеративна модель, конституція, створення Північного Кіпру, дві держави, суверенна рівність, переговори Кіпру, політична історія RO: Statul Federal Turc al Ciprului, declarație 1975, conducere Denktaş, model federal, constituție, formare RTNC, soluție două state, egalitate suverană, negocieri Cipru, istorie politică HU: Ciprusi Török Szövetségi Állam, 1975 nyilatkozat, Denktaş vezetés, szövetségi modell, alkotmány, TRNC létrehozás, kétállami megoldás, szuverén egyenlőség, ciprusi tárgyalások, politikai történelem EL: Τουρκοκυπριακό Ομοσπονδιακό Κράτος, δήλωση 1975, ηγεσία Ντενκτάς, ομοσπονδιακό μοντέλο, σύνταγμα, ίδρυση Βόρειας Κύπρου, λύση δύο κρατών, κυριαρχική ισότητα, διαπραγματεύσεις Κύπρου, πολιτική ιστορία TH: รัฐสหพันธ์ตุรกีไซปรัส, ประกาศ 1975, ผู้นำเดงก์ทาช, ระบบสหพันธ์, รัฐธรรมนูญ, การก่อตั้งไซปรัสเหนือ, แนวทางสองรัฐ, ความเสมอภาคอธิปไตย, การเจรจาไซปรัส, ประวัติการเมือง ID: Negara Federasi Turki Siprus, deklarasi 1975, kepemimpinan Denktaş, model federal, konstitusi, pembentukan TRNC, solusi dua negara, kesetaraan kedaulatan, negosiasi Siprus, sejarah politik MS: Negara Persekutuan Turki Cyprus, deklarasi 1975, kepimpinan Denktaş, model persekutuan, perlembagaan, penubuhan TRNC, penyelesaian dua negara, kesaksamaan kedaulatan, rundingan Cyprus, sejarah politik VI: Nhà nước Liên bang Thổ Nhĩ Kỳ tại Síp, tuyên bố 1975, lãnh đạo Denktaş, mô hình liên bang, hiến pháp, thành lập Bắc Síp, giải pháp hai nhà nước, bình đẳng chủ quyền, đàm phán Síp, lịch sử chính trị HE: המדינה הפדרלית הטורקית בקפריסין, הכרזה 1975, הנהגת דנקטש, מודל פדרלי, חוקה, הקמת צפון קפריסין, פתרון שתי מדינות, שוויון ריבוני, משא ומתן קפריסין, היסטוריה פוליטית

    #Kipr Türk Federe Dövləti: 1975-ci ilin dövlətçilik mərhələsi #13 fevral 1975 – Kipr Türk dövlət quruculuğunun başlanğıcı #Kipr Türk Federe Dövləti-dən KKTC-yə gedən yol #Rauf Denktaş və Kiprdə federativ model təcrübəsi #Kipr məsələsində yarım əsrlik danışıqlar prosesi #Kiprdə iki dövlətli həll modeli və tarixi əsaslar #Kıbrıs değil #Kipr Türk Federe Devleti süreci #1975’te ilan edilen Kipr Türk Federe Devleti #Denktaş dönemi ve federal yapı deneyimi #Kipr Türk Federe Devleti’nden KKTC’ye geçiş #Kipr müzakerelerinin tarihi süreci #İki devletli çözüm ve egemen eşitlik
    Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Tumblr Email Copy Link

    Oxşar Xəbərər

    Bu gün Kipr Türk Federe Dövləti elan edildi

    13 Fevral 2026 02:00

    13 Fevral: Şimali Kipr Türk Cumhuriyyətinin Elanı, Erzincan Zəfəri və Dresden Cəhənnəmi - Tam Xronika

    13 Fevral 2026 00:01

    "Balkan qəssabı" ləqəbi ilə tanınan keçmiş Yuqoslaviya prezidentinin məhkəmə prosesi başladı

    12 Fevral 2026 02:00

    12 Fevral: Maraşın Qurtuluşu, Bənnanın Qətli, Minsk Sülhü və Darvinin Doğum Günü - Tam Xronika

    12 Fevral 2026 00:01

    Bu gün Nelson Mandela 27 illik məhbus həyatından sonra azadlığa buraxılıb

    11 Fevral 2026 02:00

    11 Fevral: İranda İslam İnqilabı, Misirdə "Firon"un Sonu və Mandelanın Azadlığı - Tam Xronika

    11 Fevral 2026 00:01

    Bu gün Mayk Tayson təcavüz cinayətinə görə məhkum edildi

    10 Fevral 2026 02:00

    10 Fevral: Türkmənçay Faciəsi, Bağdadın Süqutu və Putinin Münhen Nitqi - Tam Xronika

    10 Fevral 2026 00:01

    Bu gün Milliyyətçi Hərəkat Partiyası yaradılıb

    9 Fevral 2026 02:00

    9 Fevral: Nəvainin Doğumu və BƏƏ-nin Mars Zəfəri - Tam Xronika

    9 Fevral 2026 00:01

    Bu gün I Pyotr vəfat etdi

    8 Fevral 2026 03:00

    8 Fevral: Rusiyanın Elm Günü, İraqda Qanlı Çevriliş və Qaziantepin hadisəsi - Tam Xronika

    8 Fevral 2026 00:01
    XƏBƏR LENTİ

    Bu gün Kipr Türk Federe Dövləti elan edildi

    13 Fevral: Şimali Kipr Türk Cumhuriyyətinin Elanı, Erzincan Zəfəri və Dresden Cəhənnəmi - Tam Xronika

    “Bir Elin Manifesti” müsabiqəsinin qalibləri mükafatlandırıldı

    Ərdoğan Vuçiçlə mətbuat konfransında Türkiyənin Balkan regionuna verdiyi önəmdən danışıb

    Azərbaycan Respublikasının İpoteka və Kredit Zəmanəti Fondunun istiqrazlarının yerləşdirilməsi üzrə hərrac keçiriləcəkdir

    Banqladeşdə səsvermə başa çatıb, sayım başlayıb

    ABŞ-nin Əsas Yəhudi Təşkilatları Prezidentləri Konfransının nümayəndə heyəti ilə görüş keçirilib

    Böyük Britaniya Ukraynaya 1000 ədəd çoxməqsədli raket göndərəcək

    Ərdoğan serbiyalı həmkarı Aleksandr Vuçiç ilə görüşüb

    Qədim Ordubad şəhəri ICESCO-nun İslam Dünyası İrsinin İlkin Siyahısına daxil edildi

    Reklam
    Demo
    Facebook X (Twitter) Linkedin Youtube
    © 2026 Azervoice.
    • Əlaqə
    • Haqqımızda
    • İstifadə şərtləri
    • Məxfilik siyasəti
    • Xəbər lenti

    Axtarış üçün yuxarıya yazın və Enter düyməsinə basın. Ləğv etmək üçün Esc düyməsini sıxın.