BAKI, AzerVoice, Nailə Babazadə

1917-ci il noyabrın 2-də Böyük Britaniyanın xarici işlər naziri Artur Ceyms Balfur Britaniyanın tanınmış yəhudi əsilli vətəndaşı, baron Lionel Valter Rotşildə məktub göndərərək hökumətin Fələstində yəhudi xalqı üçün milli vətən yaradılmasını dəstəklədiyini bəyan etdi. Bu məktub sonradan “Balfur Bəyannaməsi” adı ilə tarixə düşdü.

Britaniyanın sionist hərəkatına dəstəyinin səbəbi Birinci Dünya Müharibəsinin gedişi ilə bağlı narahatlıqlar idi. Lloyd Corc da daxil olmaqla bir çox siyasətçilər sionizmin ədalətli olduğuna inansalar da, Britaniya rəhbərliyi eyni zamanda bu bəyanatın dünya yəhudilərinin Müttəfiqlərə dəstəyini təmin edəcəyinə ümid edirdi.

2 noyabr tarixində Balfur məktubunda tanınmış sionist və Xaym Veytsmanın dostu Lord Rotşildə belə yazmışdı:

“Onun Məclisləri Hökuməti yəhudi xalqı üçün Fələstində milli ocağın yaradılmasını rəğbətlə qarşılayır.”

Balfur Bəyannaməsinin müharibədən sonrakı dövrə təsiri dərhal hiss olundu. 1919-cu il Versal müqaviləsi ilə yaradılan “mandat” sistemi çərçivəsində Britaniyaya Fələstinin idarə edilməsi tapşırıldı və bu proses zamanı həm yəhudi, həm də ərəb əhalisinin mənafeyinin qorunması öhdəliyi qoyuldu.