BAKI, AzerVoice

Sivas vilayətinin Yıldızeli rayonunda, tarixi "Samuha" adı ilə tanınan Kayalıpınar Het yaşayış məntəqəsində aparılan arxeoloji qazıntılar zamanı "quş kahin mətni" adlı mixi yazı lövhəsi tapılıb. Bu lövhədə quşların uçuşu ilə bağlı məlumatlar yer alır.

AzerVoice xəbər verir ki, Koç Universitetinin Arxeologiya və İncəsənət Tarixi Bölməsinin dosenti Dr.Çiğdem Manerin rəhbərlik etdiyi 23 nəfərlik beynəlxalq komanda, Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin icazəsi ilə 3 iyul 2025-ci ildə başlayan qazıntı işlərinə davam edir. Komandada arxeoloqlar, tarixçilər, hititoloqlar və antropoloqlar da yer alır.

İndiyə qədər aparılan qazıntılar zamanı qədim Assuriya ticarət koloniyaları dövrünə, həmçinin Het, Roma və Erkən Bizans dövrlərinə aid çoxsaylı tikili və qalıqlar aşkar edilib. Eyni zamanda, Het padşahlarına və məmurlarına məxsus çoxsaylı möhür təəssüratları da tapılıb.

Dosent Maner Anadolu Agentliyinə (AA) verdiyi açıqlamada, tapılan “quş kahin mətni”nin Het dövrünə aid olduğunu və lövhənin ön, arxa və kənarlarında tam və zədəsiz şəkildə yazıların mövcud olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, lövhənin mərkəzindəki dəlik və quşların uçuşu ilə bağlı məzmunu onu digərlərindən fərqləndirir.

Hetlərin falçılıq və kahin alətlərindən istifadə edərək insanlar ilə tanrılar arasında əlaqə qurmağa çalışdıqlarını vurğulayan Maner, bu tapıntının "quş falçılığı" və ya "quş peyğəmbərliyi" ilə bağlı mühüm mətnlərdən olduğunu qeyd edib.

Maner həmçinin, Kayalıpınar məskəninin Anadolu, Mesopotamiya və Köhnə Assuriya mətnlərində İştar ilahəsinin ən önəmli kult mərkəzlərindən biri olduğunu xatırladıb. Qazıntılarda tapılan mixi yazıların ümumiyyətlə kultlarla əlaqəli olduğunu vurğulayıb.

Qeyd edək ki, Maner növbəti mərhələdə tapılan möhür təəssüratlarından gil nümunələri götürüləcəyini və bunların digər Het yaşayış məntəqələrindən əldə edilən tapıntılarla müqayisə ediləcəyini bildirib. Bu, Het yaşayış məntəqələri arasında ünsiyyət və ticarət əlaqələrinin daha yaxşı anlaşılmasına kömək edəcək.