BAKI,AzerVoice
Qurani-Kərimdə Allah-Təala Yeri, göyləri və onların arasındakıları altı gündə yaratdığını bildirir:
- “And olsun ki, Biz göyləri, yeri və onların arasında olanları altı gündə yaratdıq və Bizə heç bir yorğunluq da üz vermədi.” (Qaf, 38)
- “O, göyləri, yeri və onların arasındakıları altı günə yaratdı, sonra Ərşə hakim oldu.” (Furqan, 59)
Buradakı “gün” (يوم) ifadəsi bəzən bizim bildiyimiz 24 saatlıq dövrü, bəzən isə sadəcə bir mərhələni və uzun bir zaman kəsiyini bildirə bilər. Çünki həmin vaxtda hələ Günəş və Yer sistemləri tam formalaşmamışdı.
Alimlər bildirirlər ki:
- Bu altı gün, bizim bildiyimiz günlərdən fərqli, yaradılışın müxtəlif mərhələlərini ifadə edən zaman dilimləridir.
- Mühüm olan məqam zamandan çox yaradılışdakı mərhələlilik prinsipi və təmkin anlayışıdır.
Kainatın yaradılışında mərhələlərə riayət edilməsi Allahın yaratma adətindən (Sünnətullah) biridir. Necə ki, bir toxumun ağaca çevrilməsi illərlə davam edən mərhələ-mərhələ bir prosesdir, insan da ana bətnində, doğulduqdan sonra dünyada və öldükdən sonra diriliş mərhələlərində inkişaf edir.
Qurani-Kərim insanın yaradılışını belə təsvir edir:
- Torpaqdan yaradılış (Sad, 71-72)
- Ana bətnində nütfə, laxta qan, bir parça ət və sümüklə formalaşma mərhələləri (Muminun, 12-14)
- Körpəlikdən qocalığa qədər dünya həyatında inkişaf mərhələləri (Ğafir, 67)
Ölüm sonrası diriliş də yenidən su və torpaq vasitəsilə mərhələli olacaq (Qaf, 11; Bəqərə, 259).
Hikmət nədir?
Allah bir şeyə "Ol!" desəydi dərhal olardı (Yasin, 82). Lakin
mərhələli yaradılış, insanlara işləri tələsmədən, təmkinlə, plana
uyğun şəkildə yerinə yetirməyi öyrətmək üçündür. Necə ki, bir bina
tikilərkən mərhələ-mərhələ və qaydalara riayət edilərək
tikilir.
Məna və dərs:
- Görülən işlərdə səbirlə, ardıcıllıqla və müdrikliklə hərəkət edilməlidir.
- Ən gözəl əməli görmək üçün tələskənlikdən uzaq olmaq lazımdır.
- Hər işdə əvvəl plan qurmaq, elm toplamaq, məsləhətləşmək və Allaha təvəkkül etmək əsas şərtdir.
Çünki Rəbbimiz deyir:
“Ərşi su üzərində ikən hansınızın daha gözəl əməl sahibi olacağını sınamaq üçün göyləri və yeri altı gündə yaradan Odur...” (Hud, 7)