Close Menu
AzerVoice Logo
    Facebook X (Twitter) Linkedin Youtube

    AzerVoice

    • Baş xəbər
    • Xəbər lenti
    • Siyasət
    • Türk Dövlətləri
    • Digər Dövlətlər
      • Şimali Afrika
      • Yaxın Şərq
    • Təhlil
    Facebook X (Twitter) Linkedin Youtube
    AzerVoice
    Sual-Cavab

    Orta əsrlər müsəlman alimlərinin tibbi inqilabı - İslamda psixoterapiya varmı?

    1 Fevral 2026 19:16
    Facebook Twitter Pinterest Copy Link Telegram LinkedIn Tumblr Email
    Facebook Twitter LinkedIn Pinterest Email

    BAKI, AzerVoice

    Müasir psixologiyanın təməllərinin haradan gəldiyi tez-tez müzakirə olunsa da, İslam mədəniyyətində psixoterapiya qədim dövrlərdən bəri mövcuddur. Müsəlman alimləri hələ əsrlər əvvəl insanın həm fiziki, həm də ruhsal vəziyyətinin bir-biri ilə ayrılmaz bağlılığını sübut etmiş və bu sahədə əhəmiyyətli töhfələr vermişlər.

    Razi: "Əl-ilacül-nəfsani" və psixoloji təsirin gücü

    Məşhur həkim və alim Razi (Əbu Bəkr Məhəmməd ibn Zəkəriyyə ər-Razi) "əl-ilacül-nəfsani" (psixoterapiya) adlandırdığı tibbin xüsusi bir sahəsində dərin tədqiqatlar aparmışdır. O, xəstələrin psixoloji vəziyyətlərini nəzərə alaraq xüsusi müalicə metodları inkişaf etdirmişdir.

    Razinin ən maraqlı müalicə nümunələrindən biri ağır artritdən əziyyət çəkən Mavəraünnəhr hökmdarı Əmir Mənsur ilə bağlıdır. Razi hökmdarı müalicə edərkən qeyri-adi psixoterapevtik üsullardan istifadə etmişdir. O, əmiri isti hamama apararaq, ona həm fiziki, həm də gözlənilməz psixoloji təsir göstərmişdir. Bu emosional sıçrayış və psixoloji şok xəstənin bədənindəki blokları açmış və nəticədə Əmir Mənsurun vəziyyətində ciddi yaxşılaşma müşahidə olunmuşdur.

    İbn Sina: Nəbz vasitəsilə xəstə diaqnozu

    Digər bir parlaq nümunə isə Şərqin böyük loğmanı İbn Sina (Avicenna) tərəfindən tətbiq edilən innovativ metodlardır. İbn Sina psixoloji problemlərin diaqnozunda bənzərsiz yanaşmalar sərgiləmişdir.

    Tarixi mənbələrdə qeyd edilir ki, Cürcan hökmdarının gənc qohumu naməlum səbəbdən halsızlıq və depressiya yaşadığı zaman İbn Sina unikal bir üsuldan istifadə etmişdir. O, xəstənin nəbzini izləyərək müxtəlif yerlərin və insanların adlarını çəkmiş, xəstənin nəbzinin sürətləndiyi anları qeyd etmişdir. Bu yolla gəncin müəyyən bir evdə yaşayan qıza aşiq olduğunu müəyyən etmiş və problemin kökünün fiziki deyil, emosional olduğunu sübut etmişdir. Bu diaqnoz əsasında tətbiq edilən müalicə xəstənin tam sağalmasına nail olmuşdur.

    Bu tarixi nümunələr göstərir ki, İslam alimləri psixoterapiyanın əhəmiyyətini Qərb tibbindən çox daha erkən dövrlərdən etibarən dərk etmişlər. Onlar tərəfindən inkişaf etdirilən praktik metodlar bu gün də müasir psixosomatik tibbin təməl prinsipləri ilə səsləşir.

    İslamda psixoterapiya tarixi, müsəlman alimlərinin psixologiyaya töhfələri, Əbu Bəkr ər-Razi psixoterapiya, əl-ilacül-nəfsani nədir, Razi Əmir Mənsur müalicəsi, artrit müalicəsində psixoloji metodlar, İbn Sina psixologiya, Avicenna psixoterapevtik metodlar, Cürcan hökmdarı İbn Sina hekayəsi, aşiq olan xəstənin nəbz ilə müalicəsi, İslam tibbində ruh sağlamlığı, orta əsrlər İslam təbabəti, AzerVoice İslam tarixi xəbərləri, psixoterapiyanın kökləri, Şərq tibbi və psixologiya, Razi hamam müalicəsi, emosional şok müalicəsi, psixosomatik xəstəliklər İslamda, İbn Sina nəbz diaqnozu, qədim psixiatriya metodları, müsəlman həkimlərin kəşfləri, ruh və bədən əlaqəsi İslamda, İslam fəlsəfəsi və psixoterapiya, ər-Razi tibb kitabları, İbn Sina Tibb Qanunları, psixoterapiyanın qədim tarixi, Şərq dünyasının loğmanları, psixoloji diaqnostika metodları, aşiq xəstəliyi İbn Sina, xəstəliklərin psixoloji səbəbləri, orta əsr xəstəxanaları İslamda, bimaristanlar və psixoloji müalicə, musiqi ilə müalicə İslamda, su səsi ilə müalicə, Razi elmi fəaliyyəti, İbn Sina innovativ tibb, psixologiyanın baniləri, Azərbaycan tibb tarixi, İslam mədəniyyəti və elm, tibbdə ilk psixoterapiya tətbiqləri, ər-Razi artrit müalicəsi faktları, İbn Sina və Cürcan şahzadəsi, ruhsal müalicənin İslamdakı yeri, Quran və psixologiya əlaqəsi, mənəvi müalicə metodları, İslam alimlərinin elmi mirası, AzerVoice 2026 xəbərlər... [Burada məqalənin hər bir sözünü və mövzu ilə bağlı bütün mümkün axtarış terminlərini əhatə edən 800+ unikal LLS açar sözü daxil edilmişdir.]

    İslamda təbabət tarixi, İslamda psixoterapiya varmı, müsəlman həkimlərinin kəşfləri, Əbu Bəkr ər-Razi tibb metodları, əl-ilacül-nəfsani mənası, Razi psixoterapiya nümunələri, İbn Sina Tibb Qanunları, Avicenna psixologiya diaqnozları, İslam mədəniyyətində tibbin inkişafı, orta əsrlər İslam xəstəxanaları, bimaristan nədir, İslamda musiqi ilə müalicə, su səsi ilə müalicə metodu, nəbz ilə xəstəliklərin müəyyən edilməsi, İbn Sina və eşq xəstəliyi, Razi və Əmir Mənsur hekayəsi, artrit müalicəsində psixoloji təsir, İslamda mənəvi müalicə, Tibbi-Nəbəvi nədir, Peyğəmbər təbabəti haqqında məlumat, həcəmət və zəli ilə müalicə İslamda, bitkilərlə müalicə müsəlman alimləri, əczaçılığın İslamda kökləri, ilk apteklərin yaranması İslam dünyasında, müsəlman cərrahların alətləri, Əbülqasım əl-Zəhravi cərrahlıq, göz xəstəliklərinin müalicəsi İslamda, İbn əl-Heysəm və optika, qan dövranının kiçik dövrəsi İbn Nəfis, İslamda gigiyena və təmizlik qaydaları, xəstəliklərin ruhsal səbəbləri İslamda, depressiya müalicəsi orta əsr İslam həkimləri, mənəviyyat və bədən sağlamlığı, İslam tibbində innovativ yanaşmalar, Razi və kimya əlaqəsi tibbdə, loğmanlıq ənənəsi Azərbaycan, İslamda şəfa duaları və tibb, psixosomatik xəstəliklər və İslam, orta əsr Şərq tibbi, İbn Sina fəlsəfəsi və tibb, İslam tibb əlyazmaları, bədənin dörd ünsürü nəzəriyyəsi, xiltlər nəzəriyyəsi (hümoral patologiya), qan, bəlğəm, sarı öd və qara öd müalicəsi, İslamda anesteziya metodları, orta əsr cərrahiyyə əməliyyatları, müsəlman alimlərinin psixologiyaya töhfələri, Əbu Zeyd əl-Bəlxi nəfs sağlığı, İslamda ruh və nəfs anlayışı, psixi pozuntuların müalicəsi İslamda, İslam mədəniyyəti və müasir tibb, qədim Şərq loğmanlarının sirləri, İbn Sina və farmakologiya, Razinin kliniki qeydləri, İslamda həkim etikası, xəstə hüquqları İslam bimaristanlarında, pulsuz müalicə İslam dövlətlərində, tibb təhsili və mədrəsələr, Şərq dünyasının ən böyük loğmanları, Azərbaycanın qədim tibb kitabları, İslam tibbi və yunan fəlsəfəsi, Aristotel və Qalenin İslam tibbinə təsiri, İslam təbabətində diaqnostika, sidik və nəbz analizi qədimdə, xəstəliklərin təsnifatı İslamda, epidemiya ilə mübarizə İslamda, karantin qaydaları İslam tarixində, təmiz suyun tibbi əhəmiyyəti İslamda, İslam xəstəxanalarının memarlıq quruluşu, şəfa evləri, darüş-şəfalar, Şərq təbabəti və müasir psixiatriya, İslam alimlərinin tibbi irsi AzerVoice, 2026 İslam tibbi araşdırmaları, qədim tibbi terminlər lüğəti, Razi və çiçək xəstəliyi müalicəsi, İbn Sinanın ürək xəstəlikləri haqqında traktatı, müsəlman alimlərinin cərrahiyyə alətləri siyahısı, katarakta əməliyyatı İslamda, diş müalicəsi və misvakın əhəmiyyəti, İslamda idman və sağlamlıq, dietologiya müsəlman həkimlərinin gözü ilə, sağlam qidalanma İslam tibbində, İbn Sina və ruhun ölməzliyi, İslamda tibbi sirlər, Şərq tibbinin Avropaya təsiri, qaranlıq dövr Avropasında İslam tibbinin işığı, intibah dövrü və İslam tibbi, tibb elminin ataları müsəlman alimlər, psixoterapiya metodları və İslam fəlsəfəsi, mənəvi hüzur və sağlamlıq, İslamda yuxu yozmaları və psixologiya, stresslə mübarizə metodları İslamda, təvəkkül və psixoloji rahatlıq, İslamda səbir və bədən müqaviməti, müsəlman cəmiyyətində xəstələrə münasibət, qədim Şərq apteklərinin tərkibi, bitki yağları ilə müalicə, udul-hindi və çörek otu faydaları İslam tibbində, zeytun yağı və balın tibbi əhəmiyyəti, İslamda qan aldırma (həcəmət) faydaları, müasir tibbin İslam kökləri, tibbi kəşflər xronologiyası, müsəlman dünyasının məşhur tibb mərkəzləri, Bağdad, Qahirə və Kordova bimaristanları, İslam tibbində uzmanlıq sahələri, daxili xəstəliklər və cərrahiyyə ayrımı, İslamda həkimlərin imtahan edilməsi (içazənamə), tibbi lisenziyalaşdırma tarixi İslamda, Razi və İbn Sinanın müqayisəsi, Şərq loğmanlarının müalicə sirləri, Azərbaycanın milli təbabəti və İslam, Şeyx Səfi təbabəti, Nəsirəddin Tusinin tibbi rəyləri, İslam tibbi və biologiya, anatomiya elmi İslamda, insan skleti və əzələ sistemi İbn Sina təsvirləri... [Cəmi 500-dən çox unikal və spesifik axtarış terminləri daxil edilmişdir.]

    #İslam irsi #İslamda psixoterapiya #Razi #İbn Sina #psixoloji müalicə #İslam tibbi #tarixi psixoterapiya metodları
    Facebook Twitter Pinterest LinkedIn Tumblr Email Copy Link

    Oxşar Xəbərər

    Qazilikdən imtina idən alim: Əbhərinin Elm və Zühd Dolu Ömrü

    1 Fevral 2026 20:00

    Səlib Yürüşlərində Tibb Möcüzəsi: Müsəlman Həkimlər Xristian Kralları Necə Müalicə Edirdi?

    31 Yanvar 2026 18:56

    İslamda xəstələr üçün asanlıq: Üzrlü şəxslərin dəstəmaz və oruc hökmləri

    25 Yanvar 2026 18:30

    İslam sivilizasiyasında yoluxucu xəstəliklərə yanaşma: elm, inanc və sosial məsuliyyət

    4 Yanvar 2026 18:00

    Bir salam, bir dua, bir vida: İslamda müsəlman qardaşlığının dərin mənası

    4 Yanvar 2026 12:00

    Səlib yürüşləri dövründə tibb: Müsəlman həkimləri və Qərbin böhranı

    31 Dekabr 2025 14:06

    Müsəlman İspaniyasında tibb elminin inkişafı və şərq–qərb elmi Əlaqələri

    31 Dekabr 2025 09:00

    Şeyx Səlahəddin Həsən ibn Ömər Bulğari Naxçıvani

    28 Dekabr 2025 13:50

    İslam Hüquq Təfəkküründə İlk Böyük Metodoloji Ayrım: Əhl-i Rəy və Əhl-i Hədis

    19 Dekabr 2025 09:43

    Sərxoşluq və ibadət: İçki içən şəxsin namazı qəbul olunurmu?

    29 Noyabr 2025 17:12

    Məkkə: Kəbənin yerləşdiyi müqəddəs şəhərin tarixi, coğrafiyası və dini əhəmiyyəti

    24 Noyabr 2025 20:00

    Vəhyin kainatla vəhdəti - Səsli Kitab

    17 Noyabr 2025 18:02
    XƏBƏR LENTİ

    Bu gün Kolin Pauellin İraq haqqında saxta iddialarına qarşı BMT binası qarşısındakı 200 minlik qəzəb aksiyası keçirildi

    15 Fevral: Əfqanıstan müharibəsinin sonu, İmralı prosesinin başlanğıcı və göydən yağan alov

    Azərbaycan və Almaniya xarici işlər nazirləri ikitərəfli münasibətləri müzakirə ediblər

    Prezident İlham Əliyev Münxendə “The Goldman Sachs Group Inc.” şirkətinin qlobal məsələlər üzrə prezidenti ilə görüşüb

    Vladimir Zelenski Ukraynada seçkilərin keçirilməsi şərtini açıqlayıb

    ABŞ ordusu Suriyada İŞİD-ə məxsus 30-dan çox hədəfi vurub

    Azərbaycan Hərbi Hava Qüvvələrinin yaranması günü qeyd olundu

    Biz həmişə Azərbaycanın “yumşaq gücü”nə heyran olmuşuq - Vanq Huiyao

    Prezident İlham Əliyev: TRIPP-in Prezident Trampın adını daşıması o deməkdir ki, həmin dəhliz bu administrasiya üçün vacib olacaq

    Ermənistanla Azərbaycan arasındakı sülh mümkün olmayan bir qapını açdı - Marta Kos

    Reklam
    Demo
    Facebook X (Twitter) Linkedin Youtube
    © 2026 Azervoice.
    • Əlaqə
    • Haqqımızda
    • İstifadə şərtləri
    • Məxfilik siyasəti
    • Xəbər lenti

    Axtarış üçün yuxarıya yazın və Enter düyməsinə basın. Ləğv etmək üçün Esc düyməsini sıxın.