BAKI,AzerVoice, Orxan Qədirzadə

İsrail ordusunun Qəzzədəki 760 illik Paşa Sarayı Müzeyinə qarşı həyata keçirdiyi hücumun təfərrüatları ortaya çıxıb. AzerVoice xəbər verir ki, UNESCO tərəfindən qorunan, Osmanlı valilərinin iqamətgahı və Napolyonun qaldığı tarixi abidə olan Paşa Sarayı Müzeyinin bombalanmasının ardından, içərisindəki nadir eksponatların da talan edildiyi bildirilir.

Fələstin mətbuatının və Qüds xəbər agentliyinin yaydığı məlumata görə, müzeyin restorasiya işlərinə rəhbərlik edən Dr. Hamudə Əl-Daxtar, İsrail ordusunun muzeydəki 17 mindən artıq tarixi əsəri ya məhv etdiyini, ya da götürüb apardığını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, müzeydə Məmlük, Osmanlı, Bizans, Roma və hətta eradan əvvəlki dövrlərə aid nadir eksponatlar mövcud olub.

“İsrail təkcə muzeyi bombalamayıb, həm də Qəzzənin mədəni və tarixi yaddaşını silməyə çalışıb,” – deyə Əl-Daxtar əlavə edib. Dağıntılar altında aparılan axtarış-təhlil işləri nəticəsində cəmi 20 artefaktın tapılması, qarət və dağıntının miqyasını göz önünə sərir.

UNESCO-ya görə, Qəzzada müharibə başlayandan bəri 114-dən çox tarix və mədəniyyət abidəsi məhv edilib. Fələstin Mədəniyyət Nazirliyinin məlumatına əsasən isə bu rəqəm 226-dır. Bunların arasında Paşa Sarayı Müzeyi də xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı.

1260-cı ildə Məmlük Sultanı Zahir Baybars tərəfindən tikilmiş Paşa Sarayı, daha sonra Osmanlı idarəçiləri və Rıdvan ailəsinin iqamətgahı kimi istifadə olunub. 2010-cu ildə muzeyə çevrilən və 2015-ci ildə əslinə uyğun bərpa edilən bu saray, Qəzzənin ən önəmli tarixi mərkəzlərindən biri idi. Memarlıq baxımından da Roma, Bizans və İslam təsirlərinin sintezini daşıyan nadir nümunə sayılırdı.

İsrail ordusunun 2023-cü ilin dekabrında həyata keçirdiyi hava hücumu nəticəsində saray tamamilə dağıdılıb. Fələstinli rəsmilərə görə, bu, təkcə hərbi əməliyyat deyildi – Qəzzənin tarixi kimliyini silmək məqsədi daşıyan sistematik mədəniyyət soyqırımı idi.