BAKI, AzerVoice, Nərmin Ağayeva

Mavi işıq uşaqların yuxu rejimini və diqqət qabiliyyətini pozaraq onların inkişafına mənfi təsir göstərir.

AzerVoice xəbər verir ki, rəqəmsal ekranlardan yayılan mavi işıq uşaqların bioloji saatlarını pozaraq yuxu keyfiyyətini aşağı salır və diqqət müddətini qısaldır. Mərmərə Universiteti Pendik Təhsil və Araşdırma Xəstəxanasının uşaq nevroloqu Dr. İsmail Hakkı Akbeyazın bildirdiyinə görə, xüsusilə axşam saatlarında mavi işığa məruz qalma melatonin hormonunun ifrazını maneə törədir, bu da yuxuya getməyi çətinləşdirir və səhər yorğunluğuna səbəb olur.

Dr. Akbeyaz vurğulayır ki, uşaqların inkişaf etməkdə olan gözləri və beyinləri mavi işığa böyüklərdən daha həssasdır. Bu, onların yuxu-oyanma dövrünü tənzimləyən melatonin hormonunun istehsalını əngəlləyir, nəticədə yuxu pozğunluqları, diqqət çatışmazlığı, öyrənmə çətinlikləri və emosional qeyri-sabitlik kimi problemlərə yol açır. Xüsusilə yeniyetməlik dövründə bu təsirlər daha ciddi ola bilər, çünki bu yaşda beyin inkişafı və emosional tarazlıq xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

Mavi işığın təsirləri yalnız yuxusuzluqla məhdudlaşmır. Qeyri-kafi yuxu uşaqların fiziki inkişafına da təsir edərək böyümə hormonu ifrazını azaldır, həmçinin yaddaş, diqqət və akademik performansda problemlər yaradır. Valideynlərə ekran vaxtını məhdudlaşdırmaq, gecə rejimi və mavi işıq filtrlərindən istifadə etmək, eləcə də uşaqları ekrandan kənar fəaliyyətlərə təşviq etmək tövsiyə olunur. Yatmazdan 1-2 saat əvvəl cihazların söndürülməsi və sakit, qaranlıq yuxu mühitinin yaradılması da melatonin istehsalını dəstəkləyərək yuxu keyfiyyətini artıra bilər.

Qeyd edək ki, bu problem müasir rəqəmsal dünyada uşaqların ekranlarla artan təmasından qaynaqlanır və ailələrin bu mövzuda məlumatlılığı getdikcə daha çox əhəmiyyət kəsb edir.