BAKI,AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi
İsrailin “Yediot Ahronot” qəzeti cümə günü axşam yazıb ki, Hizbullaha qarşı hansı səviyyədə və hansı formada eskalasiyaya gediləcəyi barədə ölkə daxilində ciddi fikir ayrılığı yaranıb. Bu məlumat cənub Livana hava zərbələrinin artdığı bir vaxtda dərc olunub.
“İsrailin çıxılmaz vəziyyəti: Hizbullah nə vaxt vurulacaq?” başlıqlı məqalədə adı açıqlanmayan hərbi mənbələrə istinadən bildirilir ki, təhlükəsizlik qurumlarında iki fərqli mövqe formalaşıb - bəziləri “Hizbullah”ın qabiliyyətlərini tamamilə iflic etmək üçün zərbələrin gücləndirilməsini tələb edir, digərləri isə gərginliyin genişmiqyaslı müharibəyə çevrilməməsi və beynəlxalq dəstəyin qorunması üçün indiki məhdud əməliyyatların davam etdirilməsini müdafiə edir.
Mənbələr iddia edir ki, son həftələr “Hizbullah” əvvəlki müharibədəki itkilərdən sonra hərbi və iqtisadi infrastrukturunu bərpa etməyə çalışır. Bu isə İsrailin təhlükəsizlik orqanlarında narahatlıq yaradıb. İsrail kəşfiyyatının Livanın cənubunda “təlimlər, silah daşınması və şəbəkələrin bərpası” ilə bağlı məlumatlar əldə etdiyi bildirilir.
Qəzet yazır ki, Livan dövləti İsrailin dəfələrlə etdiyi xəbərdarlıqlara baxmayaraq, “Hizbullah” üzərində real nəzarət qura bilmir. Beyrutdan isə buna dair rəsmi şərh verilməyib. 5 avqustda ABŞ və İsrailin təzyiqi fonunda Livan hökuməti bütün silahların yalnız dövlətin nəzarətində olmasını qərara almışdı.
Cümə axşamı İsrail ordusu Livanın cənubundakı bir neçə yaşayış məntəqəsinə ardıcıl hava zərbələri endirib. Bu zərbələrdən öncə sakinlərə genişmiqyaslı təxliyə xəbərdarlığı edilib - bu, atəşkəsdən bəri ən böyük xəbərdarlıq olub.
“Yediot Ahronot” yazır ki, ordunun son bir ayda onlarla zərbə endirdiyi bildirilir və hədəflər arasında silah anbarları və Tsur şəhəri yaxınlığında raket istehsal obyektləri də var.
Qəzet adı açıqlanmayan yüksək rütbəli hərbçidən sitat gətirir:
“Hizbullah əvvəlki gücündə deyil, sahə komandirlərinin böyük hissəsini itirib, amma raket təhlükəsi hələ də qalır. İsrail hazırda Livanın ərazisində mövqelər tutur.”
Hərbi mənbələr bildirir ki, İsrail “Hizbullah”a ağır zərbə endirmək üçün geniş plan hazırlayıb, lakin bunun üçün siyasi qərar gözlənilir.
Eyni zamanda xəbərdarlıq olunur ki, hər hansı qarşılıq sərhəddə yeni döyüş mərhələsi başlada bilər. Bu isə qərarın ləngiməsini izah edən əsas səbəblərdən biridir.
Livan daxilində qarşıdurma
Cümə axşamı “Hizbullah” Livan Prezidenti Cozef Aun, parlament sədri Nəbih Bərri və Baş nazir Navab Salamın adına məktub göndərərək, “işğala və təcavüzə qarşı müqavimət” hüququnu vurğulayıb.
Təşkilat bildirib ki, “Livanı müdafiə etmək sülh və ya müharibə qərarı deyil, düşmənə qarşı milli və hüquqi borcdur.”
Baş nazir Navaf Salam dərhal reaksiya verərək bu mövqeyi rədd edib və bildirib ki, :“Müharibə və sülh qərarı yalnız hökumətə məxsusdur, heç bir tərəfin bu məsələ ilə bağlı ayrıca səlahiyyəti yoxdur.”
O, İsrailin cənub Livandakı eskalasiyasını “çox təhlükəli” adlandırıb və bildirib ki, ölkə diplomatik və siyasi dəstəyi gücləndirərək, İsrailin tam geri çəkilməsinə və əsirlərin azad olunmasına çalışır.
Sərhəd bölgəsində gərginlik uzun müddət yalnız ara-sıra hücumlarla davam edirdi. Bu vəziyyət 2024-cü ilin noyabrında atəşkəs razılaşmasından sonra qismən sabitləşmişdi. Lakin 2023-cü ilin oktyabrında başlayan qarşıdurma 2024-cü ilin sentyabrında genişmiqyaslı müharibəyə çevrildi və 4 mindən çox ölüm, 17 mindən çox yaralı ilə nəticələndi.
İsrail hələ də cənub Livanda son müharibə zamanı ələ keçirdiyi beş strateji təpəni, həmçinin on illərdir işğalda saxladığı digər əraziləri nəzarətdə saxlayır.