BAKI,AzerVocie, Orxan Qədirzadə

İsrailin Qəzza zolağında və işğal olunmuş İordan çayının qərb sahilində fəaliyyət göstərən onlarla beynəlxalq humanitar təşkilatın fəaliyyətini qadağan etməsi beynəlxalq aləmdə genişmiqyaslı etiraz və qınaqla qarşılanıb.

AzerVocie xəbər verir ki, qadağa qüvvəyə mindiyi gün – cümə axşamı İsraildə fəaliyyət göstərən 17 insan haqları və hüquq-müdafiə təşkilatı birgə bəyanat yayaraq bu addımın “prinsipial humanitar fəaliyyəti sarsıtdığını, yardım işçilərini və icmaları təhlükə altına saldığını, effektiv yardımın göstərilməsini iflic etdiyini” bildirib.

Bəyanatda vurğulanıb ki, İsrail işğalçı dövlət kimi fələstinli mülki əhalinin kifayət qədər ərzaq, tibbi ləvazimat və əsas ehtiyaclarla təmin edilməsinə görə məsuliyyət daşıyır. “İsrail bu öhdəliyi yerinə yetirməməklə yanaşı, boşluğu doldurmağa çalışan təşkilatların da fəaliyyətinə mane olur.”

İsrail hakimiyyəti ümumilikdə 37 beynəlxalq yardım təşkilatının fəaliyyət lisenziyasını ləğv edib. Qadağa tətbiq olunan qurumlar arasında Doctors Without Borders (MSF) və Norwegian Refugee Council də var.

Yeni hökumət qaydalarına əsasən, Qəzza və işğal olunmuş ərazilərdə çalışan beynəlxalq QHT-lər bütün əməkdaşlar barədə detallı məlumat, maliyyə mənbələri, əməliyyat strukturu və fəaliyyət istiqamətləri ilə bağlı geniş hesabat təqdim etməlidir.

İsrail bu addımı Qəzzada çalışan bəzi beynəlxalq təşkilatların HƏMAS və İslami Cihad ilə əlaqələrinin olduğu iddiası ilə əsaslandırır. Lakin bu iddialar üzrə heç bir sübut təqdim olunmayıb.

İsraildəki hüquq-müdafiə təşkilatları, o cümlədən B’Tselem və Physicians for Human Rights-Israel, bildiriblər ki, yeni qeydiyyat mexanizmi humanitar fəaliyyətin əsas prinsipləri olan müstəqillik və neytrallığı pozur.

Bəyanatda qeyd olunub ki yardımın siyasi mövqeyə bağlanması, hüquqi məsuliyyət çağırışlarına görə cəzalandırma, fələstinli əməkdaşların və ailələrinin şəxsi məlumatlarının açıqlanmasının tələb olunması
yardım işçilərini nəzarət, təzyiq və təhlükə altına salır.

Qadağa İsrailin Qəzza zolağında genişmiqyaslı hərbi əməliyyatları fonunda tətbiq edilib. Regiona ərzaq, dərman və humanitar yardımın girişinə uzun müddətdir ciddi məhdudiyyətlər qoyulub.

Eyni zamanda, işğal olunmuş İordan çayının qərb sahilində də zorakılıq artıb. Human Rights Watch bu prosesləri müharibə cinayətləri və insanlığa qarşı cinayətlər kimi qiymətləndirir.

BMT-nin insan haqları üzrə ali komissarı Volker Türk bu həftə bildirib ki, QHT-lərə qarşı qadağa “işğal olunmuş Fələstin ərazilərində humanitar yardıma çıxışın qanunsuz şəkildə məhdudlaşdırılması silsiləsinin sonuncu nümunəsidir”.

Doctors Without Borders təşkilatı bildirib ki, yeni qaydalara uyğun olaraq Qəzza və Qərb Sahildə fəaliyyət icazəsinin yenilənməsini hələ də gözləyir.

“Tibbi sistem dağıdılıb, əsas infrastruktur məhv edilib, insanlar ən elementar ehtiyaclarını qarşılamaqda çətinlik çəkir. İnsanlara daha çox yardım lazımdır.” – deyə bəyanatda bildirilib.

Təşkilat xəbərdarlıq edib ki, beynəlxalq QHT-lər bölgəyə buraxılmasa, yüz minlərlə fələstinli əsas tibbi və humanitar xidmətdən məhrum qalacaq.

BMT-nin keçmiş humanitar məsələlər üzrə rəhbəri və Norveç Qaçqınlar Şurasının idarə heyətinin üzvü Martin Griffiths vəziyyətlə bağlı nikbin olmadığını bildirib.

Onun sözlərinə görə, bu qurumlar Qəzzada yardımın birbaşa əhaliyə çatdırılmasını təmin edən “son halqadır” və onların sıradan çıxarılması humanitar fəlakəti daha da dərinləşdirəcək.