BAKI,AzerVocie, Orxan Qədirzadə
Böyük Britaniyada terror təşkilatı kimi tanınan Palestine Action qrupunun dörd üzvü ölkənin müxtəlif həbsxanalarında aclıq aksiyasını davam etdirir. Daha dörd nəfər isə sağlamlıq vəziyyətlərinin ağırlaşması, o cümlədən xəstəxanaya yerləşdirilmələri səbəbindən aclıq aksiyasını dayandırıb.
Hazırda aclıq edən dörd məhbus Böyük Britaniyada məhkəməyə qədər həbsdə saxlanılır və onlara qarşı müxtəlif cinayət ittihamları irəli sürülüb.
Aclıq aksiyasının səbəbləri
Məlumata görə, Palestine Action üzvləri Böyük Britaniyada 50 gündən artıqdır ki, həbsxanalarda aclıq aksiyası keçirirlər. Onlar İsrailin silah istehsalçısı Elbit Systems şirkətinin Bristol yaxınlığındakı Filton qəsəbəsində yerləşən Böyük Britaniya filialında baş vermiş basqınlarda, eləcə də Oksfordşirdə yerləşən Kral Hərbi Hava Qüvvələrinə (RAF) məxsus bazada hərbi təyyarələrin qırmızı boya ilə rənglənməsi hadisəsində iştirakda ittiham olunurlar.
İttihamlara oğurluq və zorakı iğtişaşların təşkili daxildir. Məhbuslar isə bütün ittihamları rədd edir.
Aclıq aksiyasını davam etdirən dörd nəfərdən üçü 2024-cü ilin noyabrında Filtondakı Elbit Systems obyektində avadanlıqlara ziyan vurulması ilə əlaqədar saxlanılıb. Digər şəxs isə 2025-ci ilin iyulundan RAF bazasında baş vermiş hadisə ilə bağlı həbsdədir.
“Palestine Action” və qadağa qərarı
2020-ci ilin iyulunda yaradılan Palestine Action özünü “İsrailin soyqırım və aparteid rejimində qlobal iştirakın dayandırılmasına sadiq hərəkat” kimi təqdim edir.
Böyük Britaniya parlamenti 2025-ci il iyulun 2-də qrupun terror təşkilatı kimi tanınmasına səs verib. Qərarla təşkilat “əl-Qaidə” və İŞİD kimi silahlı qruplarla eyni kateqoriyaya daxil edilib. Tənqidçilər isə bildiriblər ki, qrup üzvləri mülkiyyətə ziyan vursalar da, terror aktı səviyyəsində zorakılıq törətməyiblər.
Qadağadan sonrakı üç ay ərzində Palestine Action-a dəstək ittihamı ilə 1 600-dən çox şəxs saxlanılıb. Qərar hazırda məhkəmədə mübahisələndirilir.
Aclıq edən məhbuslar beş əsas tələb irəli sürür:
dərhal girov qarşılığında azadlıq,
ədalətli məhkəmə hüququ və sənədlərin açıqlanması,
yazışmalarına qoyulan senzuranın ləğvi,
təşkilatın terror siyahısından çıxarılması,
Böyük Britaniyada Elbit Systems obyektlərinin bağlanması.
Aclıq aksiyasını davam etdirən şəxslər
Hazırda aclıq aksiyasını davam etdirən dörd nəfərin yaşı 20 ilə 31 arasında dəyişir.
Heba Muraisi (31)
Muraisi Qərbi Yorkşirdə yerləşən HMP New Hall həbsxanasında saxlanılır və aclıq aksiyasının 60-cı gününü geridə qoyub. O, 2024-cü ilin noyabrında Bristol şəhərində Elbit Systems obyektinə basqında iştirakda ittiham olunub. Hadisə nəticəsində şirkətə təxminən 1,34 milyon dollar dəyərində ziyan dəydiyi bildirilir. Muraisi 2025-ci ilin oktyabrında HMP Bronzefield həbsxanasından New Hall-a köçürülüb. Onun tibbi baxımdan laqeydliklə üzləşdiyi iddia olunur. Məhkəməsi 2026-cı ilin iyun ayına təyin edilib.
Kamran Ahmed (28)
Ahmed 2024-cü ilin noyabrında saxlanılıb və Londonun şimalındakı HMP Pentonville həbsxanasında yerləşdirilib. O da Elbit Systems basqını ilə bağlı ittiham olunur. 50 gündən artıqdır aclıq aksiyası keçirən Ahmed son aylarda dəfələrlə xəstəxanaya yerləşdirilib. Onun çəkisinin 74 kiloqramdan 60 kiloqrama düşdüyü bildirilir.
Teuta Hoxha (29)
Hoxha HMP Peterborough həbsxanasında saxlanılır və aclıq aksiyasının 54-cü gününü keçirib. O da Filtondakı basqında iştirakda ittiham olunur. Bildirilir ki, o, aclıq aksiyası zamanı ürək döyüntülərinin pozulması və yuxusuzluqdan əziyyət çəkir.
Lewie Chiaramello (22)
I tip diabet xəstəsi olan Chiaramello hər gün deyil, gün aşırı aclıq edir və aksiyanın 28-ci günündədir. O, 2025-ci ilin iyulundan HMP Bristol həbsxanasında saxlanılır və RAF Brize Norton bazasında baş verən hadisə ilə əlaqədar dövlət təhlükəsizliyinə zərər vurmaq məqsədilə qadağan olunmuş əraziyə daxil olmaqda ittiham olunur. Məhkəməsi 2027-ci ilin yanvarına təyin edilib.
Aclıq aksiyasını dayandıranlar
Daha dörd Palestine Action üzvü aclıq aksiyasını sağlamlıq vəziyyətlərinin pisləşməsi səbəbindən dayandırıb. Onların arasında Qesser Zuhrah (20), Amy Gib (30), əzələ distrofiyasından əziyyət çəkən Umar Khalid (22) və Jon Cink yer alır. Bəziləri xəstəxanaya yerləşdirildikdən sonra aksiyanı sonlandırıb.
Qeyd olunur ki, bəzi aclıq aksiyaları 1917-ci il Balfur Bəyannaməsinin ildönümünə təsadüf edəcək şəkildə başlanıb