BAKI, AzerVoice, Nailə Babazadə

İsrail və Misir arasında uzun müddətdir müzakirə olunan təbii qaz ixracı sazişi rəsmi şəkildə imzalanıb. İsrail Baş naziri Benyamin Netanyahu bu sazişi ölkə tarixindəki “ən böyük təbii qaz ixracı sazişi” adlandırıb. Sazişin ümumi dəyəri təxminən 112 milyard İsrail şekeli (təxminən 34–35 milyard ABŞ dolları) olaraq açıqlanıb və bu məbləğin təxminən yarısının birbaşa İsrail dövlət gəlirlərinə töhfə verməsi gözlənilir.

AzerVoice xəbər verir ki, saziş çərçivəsində Leviathan dəniz qaz yatağından çıxarılan qazın 2040-cı ilə qədər Misirə tədarük olunması planlaşdırılır. Son illərdə Misirin təbii qaz istehsalı azalaraq ölkənin artan daxili tələbatını ödəmək üçün milyardlarla dollar dəyərində mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) idxal etməsinə səbəb olmuşdu. İsraildən gələcək qazın Misirin daxili tələbatını dəstəkləyəcəyi və LNG ixrac imkanlarını artıracağı gözlənilir.

Proyektə ABŞ-ın enerji nəhəngi Chevron və İsrailli tərəfdaş şirkətlər də cəlb olunub. Sazişin imzalanmasında ABŞ-ın diplomatik təzyiqinin rolu olduğu bildirilir. Eyni zamanda Netanyahu ilə Misir Prezidenti Abdel Fəttah əs-Sisi arasında liderlər zirvəsinin təşkili üçün danışıqlar davam edir.

Tel Aviv hökuməti müzakirələr zamanı sazişi Misirin Refah Sınır Kapısı vasitəsilə Qəzza Zolağındakı fələstinlilərin yerindən köçürülməsini və Sina bölgəsində hərbi yerləşməsini yenidən tənzimləməsini qəbul etməsinə bağlamışdı. Bununla belə, Misir Prezident Administrasiyasının informasiya xidməti başçısı Diya Reşvan bildirib ki, saziş “siyasi heç bir komponenti olmayan, tamamilə ticari xarakterlidir”.

Bundan əlavə, Yunanistan qəzetlərindən Kathimerini bildirir ki, qısa müddət ərzində İsrailin daxilində və xaricində Yunan, Cənubi Kipr və İsrailin yüksək rütbəli hərbi rəsmiləri arasında iki görüş keçirilib. Görüşlərin İsrailin tələbi ilə Ankaranın regiondakı planlarına cavab olaraq təşkil edildiyi və İsrailin Türkiyənin hava varlığını artıraraq radar və hava müdafiə sistemlərini genişləndirməsindən narahat olduğu qeyd edilib. Times of Israel xəbər saytının iddiasına görə, üç ölkə eyni zamanda təxminən 2 min 500 əsgərdən ibarət sürətli reaksiya qüvvəsi qurma variantını da qiymətləndirir.