BAKI, AzerVoice, Orxan Qədirzadə
“Interstellar” yalnız kosmos haqqında film deyil. O, insanlığın böhran anında hansı dəyərlərə söykənməli olduğunu axtaran elmi-fəlsəfi manifest kimi oxunur.
Film gələcəkdə Yer üzündə ekoloji çöküş, ərzaq qıtlığı və texnoloji geriləmə fonunda formalaşan bir dünyanı təsvir edir. İnsanlıq elmi tərəqqidən imtina etdikcə, problemlər daha da dərinləşir. Məhz bu nöqtədə film əsas sualı ortaya qoyur: xilas arxaikləşmədədir, yoxsa yenidən düşünməkdə?
Filmdə qurulan gələcək dünyada insan cəmiyyəti texnologiya və elmi inkişafdan uzaqlaşıb, kənd təsərrüfatına qayıdıb və yalnız günü xilas etməyə çalışır. Bu vəziyyət müharibə və ya nüvə fəlakəti ilə deyil, düşüncə tənəzzülü ilə izah olunur.
Burada distopiya təsadüfi deyil, elmi araşdırmalar təhlükəli sayılır, texnoloji tərəqqi “keçmiş səhv” kimi qiymətləndirilir, uzunmüddətli həllər əvəzinə müvəqqəti uyğunlaşma seçilir.
Film bu yanaşmanı tənqid edir və göstərir ki, problemin özü elmin nəticəsi deyil, elmdən imtina qərarıdır.
“Interstellar”da insanı digər varlıqlardan ayıran əsas cəhət kimi problem həll etmə instinkti ön plana çıxarılır. Film boyu verilən əsas mesajlardan biri budur:irəliləyiş səhvsiz olmur, lakin imtina geriyə aparır.
Qəhrəmanların kosmosa çıxışı, naməlum planetləri araşdırması və riskli qərarlar verməsi göstərir ki, insan yalnız təhlükəsiz olanı seçərək deyil, sınaqdan keçərək inkişaf edir. Burada səhv etmək məğlubiyyət deyil, öyrənmə mexanizmi kimi təqdim olunur.
Filmdə elm sadəcə texniki vasitə deyil. O, etik və strateji qərarların mərkəzində dayanan aktiv güc kimi göstərilir. İnsanlıq qarşısında iki yol var: mövcud vəziyyətlə barışmaq və elmi bilikdən istifadə edərək yeni çıxış yolları axtarmaq.
“Interstellar” açıq şəkildə ikinci yolu müdafiə edir. Burada elmi bilik gələcək qurma vasitəsi kimi təqdim olunur.
Film klassik elmi-fantastika janrından fərqli olaraq mistik izahlar vermir, sehrli həllər təqdim etmir, səbəb-nəticə əlaqəsini qoruyur.
Kosmik hadisələr, zamanın fərqli axışı, cazibə və məkan anlayışı fantaziya deyil, ehtimal üzərindən qurulur. Bu da filmi elmi baxımdan daha inandırıcı edir.