Bakı, AzerVoice

Sosial media uşaqlar üçün həm böyük imkanlar, həm də ciddi risklər təqdim edir. Bu səbəbdən dünya miqyasında hökumətlər, uşaqların internetdə təhlükəsizliyini təmin etmək üçün müxtəlif tədbirlər görürlər.

Bu məsələ ilə bağlı son qərarlarda Türkiyə, 13 yaşından kiçik uşaqların sosial mediadan istifadəsini qadağan etməyi planlaşdırır. Ancaq məsələ təkcə Türkiyə ilə məhdudlaşmır.

Avstraliya, 16 yaşından kiçik uşaqların sosial media hesablarını açmasını qadağan edərək, dünyada bu istiqamətdə ilk addımı atıb. Bu qanun, gəncləri onlayn zorakılıqdan, zərərli məzmundan və sosial medianın mənfi təsirlərindən qorumaq məqsədi daşıyır. Qanun pozularsa, platformalar 50 milyon Avstraliya dollarına qədər cərimələnə bilər.

Fransada isə, 15 yaşından kiçik uşaqların sosial media hesabı açmaq üçün valideyn icazəsi tələb olunur. Fransa hökuməti bu tənzimləməni bütün Avropaya yaymağı hədəfləyir.

Çin isə uşaqların sosial mediadan istifadəsini çox sərt tənzimləyir. 8 yaşından kiçik uşaqların sosial mediadan istifadəsi gündə yalnız 40 dəqiqə ilə məhdudlaşdırılıb. 16-18 yaş arası gənclər isə sosial mediada yalnız 2 saat vaxt keçirə bilirlər. Bundan əlavə, saat 22:00-dan sonra sosial media tamamilə qadağandır.

İngiltərədə, 13 yaşından kiçik uşaqlara sosial media hesabı açmaq qadağandır. Bundan əlavə, yeni qəbul edilən Onlayn Təhlükəsizlik Aktı ilə sosial media platformalarından gənc istifadəçiləri hədəf alan zərərli alqoritmləri tənzimləmək və zərərli məzmunu aşkar edərək silmək tələb olunur.

ABŞ-da isə, 13 yaşından kiçik uşaqların sosial media hesabı açmasını məhdudlaşdıran və onların şəxsi məlumatlarını qorumağa yönəlmiş Uşaqların Onlayn Məxfiliyinin Qorunması Aktı (COPPA) qüvvədədir. Bu qanun platformaların uşaq istifadəçilərinin məlumatlarını toplamasını qadağan edir və valideynlərin razılığını tələb edir. ABŞ-ın bəzi ştatları, uşaqların sosial media asılılığı ilə mübarizə aparmaq üçün ekran vaxtının məhdudlaşdırılması və valideyn nəzarəti vasitələrinin tətbiqini müzakirə edirlər.

Belçika 2018-ci ildən etibarən, sosial media platformalarında hesab yaratmaq üçün uşaqların ən azı 13 yaşında olmasını tələb edir.

İtaliyada isə 14 yaşından kiçik uşaqların sosial media hesabları yaratmaq üçün valideyn icazəsi alınmalıdır.

Bütün bu qaydaların ümumi məqsədi uşaqları onlayn təhlükələrdən qorumaq, sosial media şirkətlərini daha məsuliyyətli etmək və uşaqlar üçün daha təhlükəsiz rəqəmsal mühit yaratmaqdır.

Hər bir ölkə öz sosial və mədəni quruluşuna uyğun olaraq fərqli yanaşmalar tətbiq edir, lakin əsas məqsəd gənclərin sosial medianın mənfi təsirlərindən qorunmasıdır. Bu məqsədi həyata keçirmək üçün hökumətlər, texnologiya şirkətləri və valideynlər birgə əməkdaşlıq etməlidir.