BAKI,AzerVoice

İkinci Dünya müharibəsi zamanı törədilmiş cinayətlərə görə 24 yüksək rütbəli nasist lideri 1945-ci il noyabrın 20-də Almaniyanın Nürnberq şəhərində beynəlxalq məhkəməyə çıxarıldı. Nürnberq prosesi tarixdə ilk dəfə olaraq ABŞ, Sovet İttifaqı, Fransa və Böyük Britaniya nümayəndələrindən ibarət beynəlxalq tribunal tərəfindən keçirildi. Məhkəmə müharibə cinayətləri, sülhə qarşı cinayətlər və insanlığa qarşı cinayətlər ittihamları ilə aparılırdı. Britaniyalı hüquqşünas Lord Cefri Lourens prosesə sədrlik edirdi. Məhkəmə 10 ay davam etdi və 216 iclasdan ibarət oldu.

1946-cı il, 1 oktyabrda nasist siyasətinin əsas memarlarından 12-si edama məhkum edildi. Digər yeddi nəfərə 10 ildən ömürlük həbs cəzasına qədər müxtəlif müddətlər təyin edildi, üç nəfər isə bəraət aldı. 24 nəfərlik siyahıdakı təqsirləndirilənlərdən biri – Robert Ley həbsxanada özünü öldürmüş, digəri – Qustav Krupp fon Bohlen und Halbax isə məhkəmə prosesinə psixi və fiziki cəhətdən yararsız hesab edilmişdi.

Edama məhkum olunanlar arasında bunlar var idi:

Yoaxim fon Ribbentrop – Xarici işlər naziri
Alfred Yodl – Silahlı qüvvələrin Baş Qərargah rəisi
Vilhelm Frik – Daxili işlər naziri

1946-cı il, 16 oktyabrda 10 nasist lider asıldı. Hermann Göring, məhkəmədə “Yəhudilərə qarşı repressiya proqramının yaradıcısı və təcavüzkar müharibənin aparıcı fiquru” adlandırılan nasist lider, edamdan bir gün əvvəl zəhər içərək intihar etdi. Martin Borman isə məhkəmədə olmayan halda edama məhkum edildi (hazırda onun 1945-ci ilin mayında öldüyü güman edilir).

Daha sonralar kiçik ranqlı nasist və müttəfiq hərbi cinayətkarların məhkəmələri davam etdirildi. 1950-ci illərin əvvəllərinə qədər aparılan proseslərdə 5025 nəfər mühakimə olundu, 806 nəfər edam edildi.