BAKI,AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi, Orxan Qədirzadə

Suriya hökumətinin terrorçu qrup olan “Suriya Demokratik Qüvvələri”nə qarşı başladığı əməliyyatlar ölkənin şimal və şərqində nəzarət xəttinə qısa müddətdə təsir göstərən strateji dönüş kimi qiymətləndirilir. Son günlər beynəlxalq media və regional şərhçilər bu prosesin yalnız hərbi deyil, eyni zamanda siyasi-diplomatik və ictimai amillərin üst-üstə düşməsi nəticəsində sürətləndiyini bildirirlər.

Suriya prezidentliyinin tayfalar üzrə müşaviri Cihad İsa əş-Şeyx əməliyyatın nəticəyə bağlanmasında bir neçə əsas amili önə çıxarıb: hərbi hazırlıq və əməliyyatların idarə edilməsi, yerli əhalinin SDQ siyasətlərinə artan narazılığı, eləcə də SDQ-nin uzun müddət dayandığı “terrorla mübarizə” legitimliyinin zəifləməsi.

Məlumata görə, əməliyyatların fonunda Rəqqa, Deyr əz-Zor və Həsəkə ətrafında tayfa və aşirətlərin fəallaşması, bəzi yaşayış məntəqələrində SDQ-yə qarşı etiraz dalğasının genişlənməsi Dəməşqin irəliləyişini asanlaşdıran əlavə faktor kimi göstərilir. Bununla yanaşı, daha əvvəl Hələb şəhərindəki Şeyx Məqsud və Əşrəfiyyə məhəllələri istiqamətində baş verən proseslər də SDQ-nin mövqelərinə təzyiqin artdığını göstərən siqnal kimi təqdim olunur.

Cihad İsa əş-Şeyx “ictimai faktor”u da həlledici sayır: SDQ-nin idarəçilik praktikasına, resurs bölgüsünə və yerli ənənələrə münasibətinə dair narazılıqların zamanla dərinləşdiyini bildirir. Həmçinin, SDQ-nin beynəlxalq dəstəyi təmin edən “terrorla mübarizə” çərçivəsinin zəifləməsi ilə təşkilatın manevr imkanlarının daraldığı vurğulanır.

Prosesə siyasi-diplomatik müstəvidə də təsir edən dinamika var. Tədqiqatçılar bildirir ki, regional razılaşmalar və Dəməşqin diplomatik xətti hökumətin mövqeyini gücləndirib, ABŞ siyasətindəki dəyişən yanaşma isə SDQ-nin Vaşinqton üçün rolunun azalmasına gətirib çıxarıb.