BAKI, AzerVoice, Nailə Babazadə
ABŞ Prezidenti Donald Tramp 6 yanvar 2021-ci ildə etdiyi çıxışın bir sənədli filmdə montaj olunma formasına görə Böyük Britaniyanın ictimai yayım qurumu BBC-yə qarşı 5 milyard dollarlıq böhtan iddiası qaldırıb. Tramp həmçinin Florida ştatının ticarət təcrübələri haqqında qanununun pozulduğu iddiası ilə əlavə olaraq daha 5 milyard dollar tələb edir.
AzerVoice xəbər verir ki, Florida ştatında məhkəməyə təqdim edilən iddia ərizəsində bildirilir ki, BBC-nin Panorama sənədli filmində Trampın çıxışının müxtəlif vaxtlarında səsləndirdiyi cümlələr “qəsdən, pis niyyətlə və aldadıcı şəkildə təhrif edilərək” onun barəsində böhtan xarakterli təqdimat yaradılıb.
Mübahisəyə səbəb olan sənədli film 2024-cü il ABŞ prezident seçkiləri ərəfəsində Böyük Britaniyada yayımlanıb.
Tramp 6 yanvar 2021-ci ildə Konqresə hücumdan az əvvəl etdiyi çıxışında tərəfdarlarına belə demişdi:
“Biz Konqres binasına doğru yürüyəcəyik və cəsur senatorlarımızı və konqres üzvlərimizi alqışlayacağıq.”
Çıxışın təxminən 50 dəqiqə sonrakı hissəsində isə o, “Və biz mübarizə aparırıq. Cəhənnəm kimi mübarizə aparırıq” ifadəsini işlətmişdi.
Panorama proqramında isə bu iki fərqli hissə birləşdirilərək Trampın guya “Konqres binasına doğru yürüyəcəyik… və mən də sizinlə orada olacağam. Və biz mübarizə aparırıq. Cəhənnəm kimi mübarizə aparırıq” dediyi təəssüratı yaradılıb.
BBC bu montajın Trampın “zorakı hərəkətlərə çağırış etdiyi barədə yanlış təəssürat” yaratdığını qəbul edərək üzr istəyib. Lakin qurum bunun böhtan iddiası üçün hüquqi əsas təşkil etmədiyini bildirərək təzminat tələbini rədd edib.
Sənədli filmin yaratdığı böhran qurum daxilində ciddi rezonans doğurub. Sızdırılan daxili qeyddə montajdakı səhvlərin göstərilməsindən sonra BBC-nin baş direktoru Tim Deyvi və Xəbərlər üzrə rəhbər Debora Törness istefa veriblər.
BBC-nin vəkilləri sənədli filmin ABŞ-də yayımlanmadığını və yalnız Böyük Britaniyada istifadə edilə bilən BBC iPlayer platforması üzərindən izlənə bildiyini qeyd ediblər.
Buna baxmayaraq, Trampın hüquq komandası işin Florida ştatında baxılması üçün iki əsas arqument irəli sürür:
– BBC-nin sənədli filmin Böyük Britaniyadan kənarda yayımı üçün üçüncü tərəf media qurumları ilə iddia edilən lisenziya razılaşmaları bağlaması;
– VPN istifadəsinin artması və BritBox kimi yayım xidmətləri vasitəsilə Florida sakinlərinin proqram silinməzdən əvvəl sənədli filmə çıxış əldə etmiş ola bilməsi.
BBC-nin bu yeni iddiaya hələlik rəsmi cavabı yoxdur.