Bakı, AzerVoice
İsrailin Fələstinə qarşı həyata keçirdiyi hücumları bölgə ölkələrinə yaymaq cəhdi dünya birjalarına mənfi təsir göstərdi. İsrail qlobal müharibə ehtimalını artırdığı üçün bazarlar “qara bazar ertəsi” yaşadı.
AzerVoice xəbər verir ki, İsrailin tətiklədiyi geosiyasi risklə yanaşı, dünyanın iki böyük iqtisadiyyatı sayılan ABŞ və Çinin durğunluqla üzləşməsi və FED-in qeyri-müəyyən siyasəti dünya birjalarına mənfi təsir göstərdi.
FED-in iki faizlik inflyasiya hədəfində israr etməsi uzun müddətdir haqqında danışılan durğunluğu qaçılmaz etdi. Nəticədə investorlar riskli aktivlərdən qaçmağa başladılar. Siyasi gərginlik və qeyri-müəyyənlik investorların risk qavrayışını artırdı və bazarlarda səhmlərin satışı üzərində təzyiqi artırdı.
Xüsusilə, Çinin iqtisadi artımının yavaşlaması Asiya bazarlarında qeyri-sabit dalğalı satışları dərinləşdirdi. Bu vəziyyət xüsusilə Yaponiya və Cənubi Koreya kimi ixrac yönümlü Asiya ölkələrinin bazarlarında böyük maliyyə itkisinə səbəb oldu.
Yaponiyada "Nikkei 225" indeksi 12,6 faiz rekord azalma ilə 37 ilin ən böyük gündəlik enişini yaşadı. Bu enişlə Nikkei bu il bütün qazanclarını silərək ayı bazarına (birja termini) girdi. Cənubi Koreyada Kospi indeksi də dəyərinin 9,4 faizini itirib. Yaponiya və Cənubi Koreya uzun müddətdən sonra ABŞ-ın ləngiməsindən qorxduqları üçün və yerli valyutalarının dollar qarşısında dəyərini saxlamaq üçün faiz dərəcələrini artırmaları diqqət çəkdi.
Avropa Birjalarında da vəziyyət fərqli deyil. Açılışdan sonra Avropa ortaq indeksi "Stoxx Europe 600" üç faiz azalaraq 483,1 bənd, Almaniyada DAX 40 indeksi isə 2,7 faiz azalaraq 17 162 bənd olub.
Coinmarketcap analiz şirkətinin məlumatlarına görə, Bitcoin də daxil olmaqla qlobal kriptovalyuta bazarının dəyəri 24 saat ərzində 17,6 faiz azalaraq 1 trilyon 780 milyard dollara düşüb. Dünən saat 16:00-a olan məlumata görə, son 24 saatda 18,5 faiz ucuzlaşan Bitcoin 49 min 719 dollar səviyyəsinə düşüb. Ethereum isə son 24 saatda 23,6% dəyər itirərək 2 min 232 dollar səviyyəsinə düşüb.
ABŞ-da “Möhtəşəm 7”-li olaraq adlandırılan və ümumi bazar dəyəri 14 trilyon dollardan çox olan Apple, Alphabet, Amazon, Meta Platforms, Microsoft, Nvidia və Tesla şirkətlərinin bazar dəyəri qlobal müharibə riskindən dolayı təxminən 700 milyard dollar azalıb. Ən böyük itkini isə 191 milyard dollarla Nvidia yaşadı. Apple-ın bazar dəyəri 178 milyard dollar azalaraq 3 trilyon 164 milyard dollara, Microsoft-un bazar dəyəri isə 96 milyard dollar azalaraq 2 trilyon 940 milyard dollara düşdü. Alphabetin bazar dəyəri 74 milyard dollar azalaraq 1 trilyon 999 milyard dollara, Amazonun bazar dəyəri 87 milyard dollar azalaraq 1 trilyon 674 milyard dollara, Meta-nın bazar dəyəri isə 41 milyard dollar azalaraq 1 trilyon 194 milyard dollara düşüb. Teslanın bazar dəyəri isə 20 milyard dollar azalaraq 643 milyard dollara düşüb.
