BAKI, AzerVoice, Orxan Qədirzadə
Qəzza zolağında davam edən hərbi qarşıdurmalar uşaqların psixoloji, sosial və fiziki vəziyyətinə ağır və uzunmüddətli təsirlər göstərir.
AzerVoice xəbər verir ki, Qəzzada yaşayan uşaqlar illərdir davam edən müharibə, blokada və zorakılıq şəraitində böyüyür. Davamlı bombardmanlar, ailə üzvlərinin itirilməsi, məcburi köç və təhlükəsizliyin olmaması uşaqlar arasında dərin psixoloji travmalara səbəb olur. Mütəxəssislərin və beynəlxalq hesabatların məlumatına görə, bölgədə uşaqların böyük hissəsi kəskin stress, qorxu, sosial təcrid, emosional pozuntular və gündəlik həyata uyğunlaşma çətinlikləri ilə üzləşir.
Araşdırmalar göstərir ki, evlərin dəfələrlə dağıdılması, ailədən ayrılma və sabit həyat mühitinin olmaması uşaqların emosional və idrak inkişafına uzunmüddətli mənfi təsir edir. Bu faktorlar gələcək mərhələlərdə narahatlıq və depressiya kimi psixoloji pozuntuların yaranma riskini artırır.
Təhsil sahəsində də vəziyyət ağır olaraq qalır. Məktəblərin dağıdılması və ya sığınacaq kimi istifadə olunması səbəbindən minlərlə uşaq illərlə normal təhsil imkanlarından məhrum olur. Hesabatlarda xəbərdarlıq edilir ki, davamlı fasilələr və tədris prosesinin pozulması Qəzzada “itirilmiş nəsil” təhlükəsini gücləndirir.
Bununla yanaşı, çoxsaylı uşaqlar ağır bədən xəsarətləri alıb, bəziləri ömürlük əlilliklə üzləşib. Səhiyyə infrastrukturu və resurs çatışmazlığı isə tibbi və psixoloji yardımın göstərilməsini daha da çətinləşdirir. Qida təhlükəsizliyi, ailə sabitliyi və sosial mühitin dağılması uşaqların gündəlik həyatını dərin humanitar böhran şəraitinə salır.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, Qəzzada uşaqların psixososial dəstəyə ehtiyacı mövcud imkanları xeyli üstələyir və bu ehtiyac hər gün daha da artır. Səssiz şəkildə yığılan bu travmalar Qəzza uşaqlarının yalnız bu gününü deyil, gələcəyini də təhlükə altına alır.