BAKI, AzerVoice, Səməd Əyyubov

İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) fövqəladə xarici işlər nazirləri iclasından sonra qəbul edilən birgə bəyanatda İsrailin mövqeyi kəskin şəkildə pislənib və bütün dövlətlərə fələstinlilərə qarşı təcavüzün davam etməsinin qarşısını almaq üçün hüquqi və praktik addımların atılmasına dair çağırış edilib.

AzerVoice-un məlumatına görə, Səudiyyə Ərəbistanının Ciddə şəhərində keçirilən iclasın yekununda vurğulanıb ki, İsrailin Qəzza zolağına hücumun başlanmasından iki ilə yaxın vaxt keçməsinə baxmayaraq vasitəçilərin sülh təşəbbüslərinə cavab verməkdən imtina etməsi, əməliyyatları genişləndirməkdə israrı və atəşkəs çağırışlarını qulaqardına vurması qəbuledilməzdir.

Bəyanatda qeyd olunub ki, İsrailin vasitəçilərin son təklifinə cavab verməkdən imtina etməsi girovların azad olunması, atəşkəsin əldə edilməsi və humanitar böhranın aradan qaldırılması üçün həyati əhəmiyyət daşıyan razılaşmanı əngəlləyib.

Bildirilib ki, bu təklif ABŞ-nin daha əvvəl irəli sürdüyü təşəbbüslərlə üst-üstə düşür və müharibənin dayandırılması, bütün girovların qeyd-şərtsiz azad olunması üçün əsas ola bilərdi. Davam edən müharibəyə və sülh imkanlarının bilərəkdən rədd edilməsinə görə məsuliyyətin tam şəkildə İsrailin üzərində olduğu vurğulanıb.

Həmçinin qeyd edilib ki, bu mövqe humanitar böhranı daha da dərinləşdirir, mülki əhalini əsas yardımlardan məhrum edir və girovların saxlanılmasını uzadır.

Bəyanatda bütün dövlətlər BMT mexanizmləri çərçivəsində və beynəlxalq hüquqa uyğun şəkildə İsrailin Qəzzaya tətbiq etdiyi blokadanın aradan qaldırılması və humanitar yardımın fələstinlilərə təcili çatdırılması üçün tədbirlər görməyə çağırılıb. İşğal vasitəsinə çevrilmiş qurumların, xüsusilə də “Qəzza Humanitar Yardım Fondu” adlı strukturun fəaliyyəti kəskin şəkildə qınanıb. Bu fondun aclığı davam etdirmək üçün istifadə edildiyi, rəhbərlərinin isə soyqırımı cinayətlərində şərik olduqları vurğulanıb.

İsrail baş naziri Benyamin Netanyahunun “Böyük İsrail” ideyasına dair açıqlamaları da pislənib. Bu bəyanatların dövlətlərin suverenliyinə qarşı açıq təxribat xarakteri daşıdığı, beynəlxalq hüququ və BMT Nizamnaməsini pozduğu, regional və qlobal sülh və təhlükəsizlik üçün ciddi təhdid yaratdığı bildirilib.

Eyni zamanda Qüdsün E1 bölgəsində 3 400 qanunsuz məskunlaşma vahidinin təsdiqlənməsi sərt şəkildə qınanıb. Bu addımın işğal altındakı ərazilərin coğrafi və demoqrafik quruluşunu dəyişdirməyə yönəldiyi, iki dövlətli həll imkanlarını zəiflətdiyi vurğulanıb. Bəyanatda beynəlxalq hüquq, BMT qətnamələri və Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin mövqeyi əsasında İsrailin işğal və kolonizasiya fəaliyyətlərini dayandırmasının zəruri olduğu qeyd olunub.

İşğal altındakı torpaqlarda radikal qrupların İsrail qüvvələrinin himayəsi altında törətdiyi zorakılıqların artdığına diqqət çəkilib və onların cinayətlərinə görə məsuliyyət daşıması üçün tədbirlərin görülməsinin vacibliyi vurğulanıb.

Bəyanatın yekun hissəsində bütün dövlətlərə çağırış edilib ki, İsrailin cəzasız qalmasının qarşısı alınmalı, törətdiyi cinayətlərə görə məsuliyyət daşıması təmin olunmalı, sanksiyalar tətbiq edilməli, silah və hərbi ləvazimatların tədarükü dayandırılmalı, diplomatik və iqtisadi münasibətlər yenidən nəzərdən keçirilməli və İsrailə qarşı hüquqi proseslər başlanmalıdır.

İƏT həmçinin vurğulayıb ki, İsrailin BMT üzvlük öhdəliklərini pozması və qətnamələri davamlı olaraq icra etməməsi nəzərə alınaraq, onun BMT-də üzvlüyünün dayandırılması ilə bağlı müzakirələrin aparılması təşviq olunmalıdır. İƏT-yə üzv olmayan ölkələr və regional təşkilatlarla əməkdaşlıqda isə bu istiqamətdə fəaliyyətlərin gücləndirilməsinin əhəmiyyəti qeyd edilib.