BAKI, AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi
ABŞ prezidenti Donald Trampın administrasiyası İranla nüvə razılaşması üzrə danışıqlara başlasa da, İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu bu prosesi pozmaq üçün İranın əsas nüvə obyektlərinə hücum etməklə hədələyir.
Netanyahu ilə Tramp arasında ən azı bir dəfə “gərgin” telefon danışığı baş tutub. Söhbət əsasən İranın nüvə silahı istehsalının qarşısını almaq üçün hansı yolun daha effektiv olduğuna dair fikir ayrılıqlarından qaynaqlanıb. Bu fikir ayrılığı son günlərdə yüksək səviyyəli israilli və amerikalı rəsmilər arasında bir sıra təcili görüşlərə səbəb olub.
Məlumata görə, israilli rəsmilər narahatdır ki, Tramp administrasiyası İranla razılaşmaya bu qədər can atır ki, Tehranın uran zənginləşdirmə obyektlərini saxlamasına belə göz yuma bilər. Bu isə İsrail üçün “qırmızı xətt” hesab olunur. Xüsusilə, Tehrana bu obyektləri müvəqqəti də olsa saxlamağa imkan verən “keçid razılaşması” ehtimalı İsraildə narahatlıq doğurur.
ABŞ kəşfiyyat orqanlarının qiymətləndirməsinə görə, İsrail İranı xəbərdarlıq etmədən 7 saatdan az müddətdə hücuma keçə bilər. İsrailli rəsmilər həmçinin amerikalı həmkarlarına bildiriblər ki, Netanyahu diplomatik razılaşma əldə olunsa belə, hücum əmrini verə bilər.
Məlumata görə, Netanyahu hökumətindəki Strateji Məsələlər üzrə nazir Ron Dermer və “Mossad” rəhbəri David Barnea bu məsələləri müzakirə etmək üçün Trampın xüsusi nümayəndəsi Steve Witkoff ilə əvvəlcə Romada, sonra isə ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru John Ratcliffe ilə Vaşinqtonda görüşüblər.
İsrail baş nazirinin ofisi bütün bunları təkzib edərək “saxta xəbər” adlandırıb.
Qeyd edək ki, ABŞ və İran arasında əsas mübahisə predmeti – Tehran uranı zənginləşdirmə obyektlərindən imtina etməyə razı deyil. ABŞ-ın Daxili Təhlükəsizlik naziri Kristi Noem də bu həftə Netanyahuyla “çox açıq” söhbət apardığını və Trampın ona “birləşmiş mövqe saxlamağın və danışıqları davam etdirməyin vacibliyini çatdırmağı” tapşırdığını açıqlayıb.
Xatırladaq ki, bu ayın əvvəlində Yaxın Şərqə səfər edən Tramp İsrailə getməyib və bəzi bəyanatları İsraillə münasibətlərə dair etimadı sarsıdıb. Həm Tramp, həm də Netanyahu isə ABŞ-İsrail əlaqələrində ciddi gərginlik olduğu barədə iddiaları rədd ediblər.