BAKI,AzerVoice

Osmanlı Sultanı II Mehmed Fateh ömrünün son illərində həm İtaliya, həm də Rodos istiqamətinə iki ayrı hərbi yürüş göndərmişdi. Bu yürüşlərdən Rodos ekspedisiyası uğursuzluqla nəticələnmiş, digər ordu isə Otranto qalasını ələ keçirərək İtaliyanın fəthi üçün mühüm bir körpübaşı yaratmışdı.

1481-ci ilin may ayında Fateh yeni bir səfərə çıxmaq üçün ordusunun başına keçdi. Lakin o, səfər zamanı Gebzədə – Hünkâr Çayırında (Tekfur Çayırı) vəfat etdi. Fatehin ordusunun hansı istiqamətə yönələcəyi rəsmi şəkildə bilinmədiyi üçün, onun son səfərinin hədəfi uzun illər tarixi mübahisə mövzusu oldu.

Bəzi tədqiqatçılar səfərin İtaliya və ya Rodos istiqamətinə olduğunu iddia etsələr də, ordunun Anadolu tərəfində yerləşməsi bu ehtimalları zəiflədir və səfərin Aralıq dənizinə yönəlmədiyini göstərir.

Səfərin əsl hədəfi: Məmlük Dövləti

Fatehin ölümündən az əvvəl meydana çıxan yeni siyasi gərginlik Osmanlı dövlətinin öncül strategiyasını dəyişmişdi. Sultan, müsəlman hacıların rahatlığı üçün Hicaz bölgəsində su yollarını bərpa etdirmək istəyirdi. Bu addım isə Məmlük dövləti tərəfindən suverenlik hüquqlarına müdaxilə kimi qəbul edilmiş və iki dövlət arasında ciddi gərginlik yaratmışdı.

Münaqişənin əsas səbəbi isə Maraş və Elbistan bölgələrində yerləşən Dulkadir bəyliyinin hansı dövlətə tabe olacağı ilə bağlı idi. Bu siyasi çəkişmələr Fatehin Məmlüklər üzərinə yürüş qərarı verməsinə səbəb olmuşdu.

Sultan II Mehmed son səfərinə bu məqsədlə çıxmış, lakin onun qəfil ölümü səbəbindən yürüş yarımçıq qalmışdı. Məmlüklərlə məsələnin həll edilməsi isə illər sonra onun nəvəsi Yavuz Sultan Səlimə nəsib oldu.