BAKI,AzerVoice

1999-cu ilin 31 dekabrında Rusiya Federasiyasının ilk prezidenti Boris Yeltsin səkkiz illik hakimiyyətdən sonra istefa verdi. Konstitusiyaya uyğun olaraq prezident səlahiyyətləri həmin vaxtın baş naziri, keçmiş xüsusi xidmət əməkdaşı Vladimir Putinə keçdi. O, qısa müddətdə Rusiya siyasətinin əsas fiquruna çevriləcək və XXI əsrdə qlobal proseslərdə böyük rol oynayacaqdı.

Putin 15 il ərzində SSRİ-nin KGB-də və onun postsovet varisi olan FSB-də çalışmış, 1990-cı ildə xidmətdən ayrılmışdı. Daha sonra Sankt-Peterburqa köçərək siyasətə daxil oldu və cəmi dörd il sonra şəhər meri Anatoli Sobçakın müavini təyin edildi. Yeltsin onun fəaliyyətindən təsirlənərək 1998-ci ildə Putini FSB-nin direktoru, 1999-cu ildə isə baş nazir təyin etdi. Sağlamlıq problemləri yaşayan Yeltsin cəmi dörd ay sonra istefa verdi və bununla da Putinin siyasətə daxil olmasından prezidentliyə qədər yüksəlişi cəmi altı ilə başa çatdı.

Putinin təşkilatçılıq qabiliyyəti və soyuqqanlı imici, xaotik idarəçiliklə tanınan Yeltsinlə kəskin ziddiyyət təşkil edirdi. 2000-ci ilin martında Putin seçkilərdə qalib gələrək öz mandatı ilə prezident oldu. Kəskin rus millətçisi kimi o, Çeçenistandakı azadlıq hərəkatını yatırtdı, region rəhbərlərinin səlahiyyətlərini məhdudlaşdırdı və kütləvi informasiya vasitələrinə nəzarəti gücləndirdi. Bu addımlar sonrakı illərdə Putinin idarəçilik modelinin əsas konturlarını müəyyən etdi - müxalif səsin boğulması və iqtisadiyyatın iri sektorlarının siyasi elitalara verilməsi ilə bağlı ittihamlar dəfələrlə səsləndi.

2001-ci ildə ABŞ-ın yeni prezidenti Corc Buş ölkəsini 1972-ci il Ballistik Raketlərə qarşı Müqavilədən çıxardı və bundan sonra Putinin xarici siyasəti ABŞ-a qarşı artan rəqabət və gərginliklə xarakterizə olunmağa başladı. Yeltsin dövründə nisbətən yaxın olan Moskva–Vaşinqton münasibətləri sürətlə dəyişdi.

Putin 1999-cu ildən bu günə qədər hakimiyyəti heç vaxt tam tərk etməyib. Konstitusiyaya dəyişikliklər edildikdən sonra o, 2012-ci ildə üçüncü dəfə, 2018-ci ildə isə dördüncü dəfə prezident seçildi. Beynəlxalq müşahidəçilərə görə, Putinin hakimiyyəti dövründə Rusiya daha avtoritar və daha aqressiv xarakter alıb: 2014-cü ildə Krımı ilhaq etməsi, 2022-ci ildə isə Ukraynaya genişmiqyaslı müharibə başlaması bunun əsas nümunələri sayılır.