BAKI, AzerVoice

100 ildən artıqdır ki, 8 Mart bütün dünyada Beynəlxalq Qadınlar Günü kimi qeyd olunur. Bu gün qadınların nailiyyətlərini vurğulamaqla yanaşı, gender bərabərsizliyi və ayrı-seçkilik mövzusunda maarifləndirmə aparmaq məqsədi daşıyır.

Beynəlxalq Qadınlar Günü fəhlə hərəkatından yaranmışdır. 1908-ci ildə 15 min tekstil işçisi Nyu-Yorkda daha qısa iş saatları, daha yaxşı maaş və səsvermə hüququ tələb edərək yürüş etdi. 1909-cu ildə Amerika Sosialist Partiyası 8 Martı Milli Qadınlar Günü elan etdi. 1910-cu ildə Kopenhagendə keçirilən Beynəlxalq İşçi Qadınlar Konfransında alman kommunisti və qadın hüquqları müdafiəçisi Klara Zetkin bu günün beynəlxalq səviyyədə qeyd olunmasını təklif etdi. Onun təklifi 17 ölkədən 100 qadın tərəfindən yekdilliklə dəstəkləndi və 1911-ci ildə ilk beynəlxalq tədbirlər Avstriya, Danimarka, Almaniya və İsveçrədə keçirildi.

1977-ci ildə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Beynəlxalq Qadınlar Gününü rəsmi olaraq tanıdı və hər il üçün xüsusi mövzular müəyyən etməyə başladı. İlk mövzu 1996-cı ildə "Keçmişi qeyd etmək, gələcəyi planlaşdırmaq" olmuşdur. Bu gün, qadın hüquqlarını ön plana çıxarmaq və gender bərabərliyini təşviq etmək məqsədilə müxtəlif tədbirlər keçirilir.

Dünyada Beynəlxalq Qadınlar Günü Necə Qeyd Olunur?

Beynəlxalq Qadınlar Günü dünyanın bir çox ölkəsində müxtəlif formalarda qeyd olunur. Çin, Rusiya, İtaliya və ABŞ kimi ölkələrdə bu gün qadınlar üçün xüsusi tədbirlərlə müşayiət edilir. Çində qadınlara yarım günlük istirahət verilir, Rusiyada isə bu gün çiçək satışları ikiqat artır. İtaliyada "Festa della Donna" adlanan bu gündə mimoza çiçəkləri hədiyyə edilir. ABŞ-da isə mart ayı "Qadınlar Tarixi Ayı" elan edilib və hər il qadınların nailiyyətlərini vurğulayan prezident bəyannaməsi hazırlanır.

Bəzi ölkələrdə, məsələn, Serbiya, Albaniya, Makedoniya və Özbəkistanda Beynəlxalq Qadınlar Günü və Analar Günü eyni günə təsadüf edir. Madaqaskar və Nepalda isə bu gün yalnız qadınlar üçün dövlət bayramı elan edilib.

Beynəlxalq Qadınlar Gününün Rəngləri və Rəmzləri

Beynəlxalq Qadınlar Günü saytına görə, bu günün rəsmi rəngləri bənövşəyi, yaşıl və ağdır. Bənövşəyi ədalət və ləyaqəti, yaşıl ümidin rəmzidir, ağ isə saflığı ifadə edir. Bu rənglər 1908-ci ildə İngiltərədəki Qadınların Sosial və Siyasi Birliyi (WSPU) tərəfindən seçilmişdir.

Gender Bərabərliyi və Qadın Hüquqları Uğrunda Mübarizə

Beynəlxalq Qadınlar Günü qadınların hüquqlarını və bərabər imkanlarını təşviq etmək üçün önəmli bir gündür. Lakin statistikalar göstərir ki, hələ də gender bərabərliyi tam şəkildə təmin olunmayıb.

BMT-nin məlumatına görə, 2023-cü ildə münaqişə zonalarında cinsi zorakılıq halları 50 faiz artmış və bu hadisələrin 95%-də qurbanlar qadınlar və qız uşaqları olmuşdur. UNICEF-in hesabatına əsasən, 119 milyon məktəb yaşlı qız hələ də məktəbə getmir. Dünya Bankının ötənilki hesabatına görə, qadınlar kişilərin sahib olduğu hüquqların yalnız üçdə ikisinə malikdir.

2024-cü ildə dünya əhalisinin təxminən yarısı - 3,6 milyard insan seçkilərdə iştirak edəcək. Lakin qadınların təmsilçiliyi son 20 ildə ən aşağı həddə çatmışdır.

Beynəlxalq Kişilər Günü Varmı?

Beynəlxalq Kişilər Günü isə dünyada hər il noyabrın 19-da qeyd olunur. Bu gün gender bərabərliyi, kişilərin və oğlanların sağlamlığına diqqət çəkmək və müsbət kişi rol modellərini təşviq etmək məqsədilə keçirilir. Lakin Beynəlxalq Kişilər Günü hələ BMT tərəfindən rəsmi olaraq tanınmayıb.

8 Mart Beynəlxalq Qadınlar Günü qadın hüquqlarını müdafiə etmək, gender bərabərsizliyi ilə mübarizə aparmaq və qadınların nailiyyətlərini qeyd etmək üçün önəmli bir gündür. Bütün dünyada müxtəlif tədbirlər vasitəsilə bu günün əhəmiyyəti vurğulanır və qadın haqları uğrunda mübarizənin davam etməsi zərurəti bir daha gündəmə gətirilir.

Nərmin Ağayeva