BAKI, AzerVoice, Nailə Babazadə

Bu günü, Ümumdünya Türk Dilləri Günü qeyd olunur. Bu tarix UNESCO tərəfindən dünya üzrə 200 milyondan çox insanın danışdığı türk dili ailəsini qeyd etmək və təşviq etmək məqsədilə təsis edilib.

UNESCO-nun Özbəkistanda keçirilən 43-cü Baş Konfransı 15 dekabr tarixini Ümumdünya Türk Dilləri Günü kimi rəsmi şəkildə elan edib. Məqsəd türk dili ailəsini qorumaq, qeyd etmək və onun təbliğini aparmaqdır.

Türk dili ailəsi Avrasiya boyunca — Şərqi Avropa və Qafqazdan tutmuş Mərkəzi, Qərbi, Şimali və Şərqi Asiyaya qədər — geniş ərazilərdə danışılan bir-biri ilə qohum çoxsaylı dilləri əhatə edir. Bu dillərin təxminən 2 min 500 il əvvəl Qərbi Çindən Monqolustana qədər uzanan bir bölgədə formalaşdığı, proto-türk dilinin də məhz bu ərazilərdə danışıldığı ehtimal olunur. Daha sonra, birinci minillik dövründə bu dillər Mərkəzi Asiyaya və oradan da daha qərbə doğru yayılıb.

Türk dilləri arasında ən geniş yayılanı türk dilidir. Danışanların əsas hissəsi Kiçik Asiyada (Türkiyənin Asiya hissəsində) və Balkanlarda cəmləşib və bu, bütün türk dillərində danışanların təxminən 40 faizini təşkil edir. Türk dillərinin danışıldığı ölkələrə Azərbaycan, Əfqanıstan, Bolqarıstan, Bosniya və Herseqovina, Çin, Yunanıstan, İran, İraq, Qazaxıstan, Qırğızıstan Respublikası, Litva, Moldova, Şimali Kipr, Rusiya, Rumıniya, Türkmənistan, Türkiyə və Özbəkistan daxildir. Sənayeləşmə dövründə baş vermiş miqrasiya səbəbindən Qərbi Avropanın bir sıra ölkələrində də türk dillərində danışan icmalar mövcuddur.