BAKI, AzerVoice, Səməd Əyyubov
Cenevrədə İran ilə “Avropa üçlüyü” (Böyük Britaniya, Almaniya və Fransa) arasında nüvə proqramı üzrə növbəti danışıqlar başa çatıb.
AzerVoice-un məlumatına görə, müzakirələrin nəticəsinə dair açıqlama verən İranın xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi bildirib ki, Tehran diplomatiyanın və mübahisəli məsələlərin qarşılıqlı faydalı həllinin tərəfdarı olaraq qalır.
“Hər iki tərəf 2231 saylı qətnamə ilə bağlı mövqeyini açıqladı. İran hələ də diplomatiyaya və qarşılıqlı faydalı həll yollarına sadiqdir. İndi Avropa üçlüyünün və BMT Təhlükəsizlik Şurasının düzgün seçim edərək diplomatiyaya imkan verməsinin vaxtıdır” - deyə, Qəribabadi "X" sosial şəəkəsində yazıb.
Görüşdə "Avropa üçlüyünün" İrana qarşı əsas tələbləri müzakirə olunub. Bu tələblərə görə, Tehran Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (BAEA) müfəttişlərinin öz nüvə obyektlərinə girişini bərpa etməli və yeni nüvə sazişinə nail olmaq üçün diplomatik danışıqları davam etdirməlidir. Əks halda, 2015-ci il sazişi çərçivəsində ləğv olunmuş sanksiyalar yenidən tətbiq oluna bilər. İran tərəfdən danışıqlarda xarici işlər nazirinin digər müavini Məcid Taxt-Ravançi də iştirak edib.
ABŞ və Avropa üçlüyü daha əvvəl avqust ayının sonunu yeni nüvə sazişi üçün son tarix kimi müəyyənləşdirib. Əgər danışıqlar nəticə verməsə, Avropa üçlüyü “snapback” mexanizmini işə salaraq BMT Təhlükəsizlik Şurasının İrana qarşı sanksiyalarını bərpa etməyi planlaşdırır. Tehran isə sanksiyalar bərpa olunacağı halda Nüvə Silahlarının Yayılmaması Müqaviləsindən çıxmaqla hədələyib. Qərb ölkələri bu mexanizmdən artıq oktyabrın 18-də istifadə edə bilərlər.
Qeyd edək ki, “Avropa üçlüyü” 2015-ci ilə qədər İranla nüvə proqramı üzrə danışıqlar aparan beynəlxalq vasitəçilər qrupunun ixtisar olunmuş formatıdır.
Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planı (JCPOA) 2015-ci il iyulun 14-də imzalanmış və 2004-cü ildə başlayan böhranın sona çatmasını simvolizə etmişdi. O vaxt Qərb ölkələri İranı nüvə silahı hazırlamaqda ittiham etmişdilər. ABŞ prezidenti Donald Tramp isə birinci prezidentlik müddətində bu sazişdən çıxmışdı.