BAKI, AzerVoice Analitik Təhlil Mərkəzi

Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun rəhbərliyi ilə 21 may tarixində keçirilmiş yüksək səviyyəli təhlükəsizlik iclası, ölkədə uzun illər müşahidə altında saxlanılan “Müsəlman Qardaşlar” (İxvan) təşkilatına qarşı yeni və daha sərt bir mərhələnin başladığını göstərdi. İclas zamanı təqdim olunan və hökumət tərəfindən sifariş edilən rəsmi hesabat, İxvanın Fransa daxilindəki fəaliyyətlərinin cəmiyyətin milli birliyinə və sekulyar quruluşuna təhdid yaratdığını bildirir.

İdeoloji Sızma və Sosial Təsir

Hesabat, İxvanın Fransada silahlı və açıq təhlükə yaratmadığını qəbul etsə də, onların ideoloji təsir gücünün artmasını “gizli və tədricən gedən bir struktur pozuculuq” kimi qiymətləndirir. İddia olunur ki, təşkilat bəzi dini məktəblər, mədəniyyət mərkəzləri və qeyri-hökumət təşkilatları vasitəsilə ictimaiyyətə, xüsusilə də Fransa müsəlmanlarına sekulyar dəyərlərə qarşı olan dini və mədəni düşüncələri aşılamağa çalışır.

Fransa daxilində müəyyən bölgələrdə xüsusilə qadın geyimi, halal ticarət və dini praktikalar kimi məsələlərdə dəyərlərin dəyişməyə başladığı, bu dəyişikliyin isə “mədəni islamlaşma” prosesini tətiklədiyi bildirilir.

Yeni İcra Planı: Açıqlanacaq və Məxfi Tədbirlər

Fransa Prezidenti Makronun rəhbərliyi altında keçirilən təhlükəsizlik iclasında iştirak edən baş nazir, daxili işlər və ədliyyə nazirləri, eləcə də digər təhlükəsizlik qurumlarının rəhbərləri, hesabatın nəticələrinə uyğun olaraq yeni tədbirlərin görülməsinə qərar verib. Bəzi tədbirlərin ictimaiyyətə açıq elan ediləcəyi, digərlərinin isə milli təhlükəsizlik səbəbilə məxfi saxlanacağı bildirilib.

Hesabatın müəllifləri – hökumət tərəfindən xüsusi tapşırıqla vəzifələndirilmiş iki yüksək səviyyəli dövlət rəsmisidir. Onların hazırladığı sənəd, İxvanın fəaliyyəti ilə bağlı ən ətraflı və sistemli hökumət təhlillərindən biri kimi qiymətləndirilir.

Fransada İxvanın Genişlənməsi: Rəqəmlər Nə Deyir?

Fransız yazıçı və tədqiqatçı Hélène de Lauzun 2024-cü ildə təqdim etdiyi hesabatda, ölkədə “Müsəlman Qardaşlar”ın üzvlərinin sayının 2019-cu ildən bəri 50 mindən 100 minə yüksəldiyi bildirilmişdi. Onun fikrincə, bu artım, təşkilatın dərin və sistematik fəaliyyətindən xəbər verir.

Eyni hesabatda son on il ərzində hicablı qadınların sayının əhəmiyyətli dərəcədə artdığı, İslam geyimlərinin (xüsusilə abaya və niqab) daha çox görünməyə başladığı, iş yerlərində və ictimai xidmətlərdə dini tələblərin artdığı qeyd olunmuşdu. Bütün bunlar “koordinasiyalı bir mədəni dəyişiklik strategiyasının nəticəsi” kimi şərh edilir.

Siyasi Reaksiyalar: Sağçıların Təzyiqi və Makronun Cəbhə Xətti

Yeni hesabat Fransada siyasi səhnədə rezonans doğurub. Aşırı sağçı lider Marin Le Pen sosial şəbəkədəki paylaşımında hökuməti “gecikmiş tədbirlərə görə” sərt tənqid edib və uzun illərdir radikal islamçılığa qarşı qanuni qadağalar təklif etdiyini xatırladıb.

Le Penin rəhbərlik etdiyi “Milli Birlik” partiyasının sədri Jordan Bardella isə bəyan edib:
“Əgər sabah hakimiyyətə gəlsək, ‘Müsəlman Qardaşlar’ı dərhal qadağan edəcəyik.”

Prezident Makronun “Rönesans” partiyası isə hüquqi dəyişikliklərə yönəlik təkliflərini irəli sürüb. Bunlar arasında 15 yaşından aşağı qızların hicab taxmasının qadağan edilməsi, valideynlərin isə “məcburi hicab” səbəbilə hüquqi məsuliyyətə cəlb olunması da var.

Fransa İslam Cəmiyyəti və İttihamlar: "Təhqir və Təhlükə"

“Fransa İslam Təşkilatları İttifaqı” hökumətin bu yanaşmasını “əsassız ittihamlar” kimi dəyərləndirərək ciddi narahatlıq ifadə edib. Qurumun yaydığı bəyanatda qeyd olunur ki, İslamla islamçılıq və radikalizm arasında sərhədin pozulması, ölkədəki müsəlmanların təhlükəsizliyi üçün ciddi risk yaradır.

Bəyanatda deyilir:
“İslamın siyasi və radikal qolları ilə səhvən belə eyniləşdirilməsi nəinki təhlükəlidir, hətta Fransanın öz demokratik prinsipləri üçün zərərli ola bilər.”

Əsl Təhlükə Nədir? Daxili Sarsıntı Yoxsa Mədəni Qopma?

“Le Figaro” qəzetinin yazdığına görə, hesabatda İxvanın məqsədinin Fransada şəriət qanunlarını tətbiq etmək olduğu irəli sürülür. Lakin sənədin özündə bu istiqamətdə konkret plan və ya sənədin olmadığı da qeyd olunur. Əvəzində, təşkilatın “institusional dağıdıcılıq və səssiz dəyərlər transformasiyası” strategiyası ilə hərəkət etdiyi vurğulanır.

Hesabatın nəticəsində belə qənaət formalaşır ki, bu, klassik silahlı ekstremizm deyil – bu, mədəni və dəyərlər əsaslı transformasiya cəhdidir.

Fransanın İki Cəbhəsi: Təhlükəsizlik və Ədalət Arasında Gərginlik

Fransız hökuməti bir tərəfdən “radikal islamçılığa” qarşı çıxış etdiyini bəyan etsə də, digər tərəfdən ölkədəki milyonlarla müsəlmanın hüquq və azadlıqlarına zərər vurmamaq üçün balanslı addımlar atmağa çalışır.

Makron administrasiyası bunu belə ifadə edir:
“Biz İslamla deyil, onun radikal və respublika əleyhinə olan ideologiya ilə mübarizə aparırıq.”

Avropada Genişlənən Siyasət Dəyişikliyi

Fransa hökumətinin bu yeni mövqeyi təkcə daxili siyasətə deyil, Avropa miqyasında da təsir göstərə bilər. Çünki Almaniya, Avstriya və Hollandiya da oxşar təhlükələrə qarşı qanunvericilik və nəzarət tədbirlərini gücləndirirlər.

Beləliklə, Fransa İxvanın “səssiz nüfuzu”na qarşı açıq şəkildə hərəkətə keçməklə Avropadakı islamçı hərəkatlara qarşı mübarizədə yeni bir mərhələ başlatmış olur.