BAKI, AzerVoice, Orxan Qədirzadə

1905-ci ilin 22 yanvarında Rusiyanın paytaxtı Sankt-Peterburqda çar hakimiyyətinə qarşı dinc etiraz aksiyası qanlı repressiya ilə nəticələnərək tarixə “Qanlı Bazar” qətliamı kimi düşüb.

Yaponiyaya qarşı uğursuz müharibə fonunda daxili narazılığın kəskinləşdiyi bir dövrdə, Romanovlar sülaləsindən olan çar II Nikolayın hakimiyyəti altında Rusiya cəmiyyəti dərin siyasi və sosial böhran yaşayırdı. Korrupsiya, siyasi təzyiqlər və sosial ədalətsizliklər ölkədə geniş narazılıq doğurmuşdu. Bu şəraitdə fəhlə və sosialist hərəkatları güclənir, xaricdə yaşayan inqilabçı liderlər, o cümlədən Vladimir Lenin, çar rejiminin devrilməsi üçün tərəfdar toplayırdı.

22 yanvar 1905-ci ildə keşiş Georgi Qaponun rəhbərliyi ilə minlərlə fəhlə Sankt-Peterburqdakı Qış Sarayına yürüş edərək çara sosial islahatlarla bağlı tələblərini təqdim etmək istəyib. Lakin imperiya qoşunları dinc nümayişçilərə atəş açıb, nəticədə yüzlərlə insan həlak olub və yaralanıb. Hadisə ölkə miqyasında kütləvi tətillərə və iğtişaşlara səbəb olub.

Qətliamdan sonra çar II Nikolay vəziyyəti sakitləşdirmək üçün nümayəndəli qanunverici orqanların – Dumaların yaradılacağını vəd etsə də, rejimin repressiv mahiyyəti dəyişməyib. Növbəti illərdə siyasi gərginlik daha da artıb və Birinci Dünya müharibəsinin yaratdığı ağır yük Rusiyanı inqilaba aparan prosesi sürətləndirib.