BAKI, AzerVoice

Bolşevik inqilabının memarı və Sovet İttifaqının ilk lideri Vladimir Lenin 54 yaşında beyin qansızmasından vəfat edib. Modern tarixin axarını dəyişən bu ölüm xəbəri bütün dünyada geniş əks-səda doğurub.

Vəkillikdən İnqilab Liderliyinə Gedən Yol

1890-cı illərin əvvəllərində hüquq karyerasından imtina edən Lenin, həyatını Marksist ideologiyanın tədqiqinə və Rusiya fəhlələri arasında inqilabi fəaliyyətin təşkilinə həsr etmişdi. 1897-ci ildə həbs edilərək Sibirə sürgün olunan lider, sonradan Qərbi Avropaya mühacirət edib. O, 1903-cü ildə Rusiya Sosial Demokrat Fəhlə Partiyasının daxilində "Bolşevik" fraksiyasını yaradaraq, peşəkar inqilabçılardan ibarət döyüşkən bir partiya formalaşdırdı. Onun əsas məqsədi çar hökumətini devirmək və yerində Marksist dövlət qurmaq idi.

1917: İmperiyanın Çöküşü və Hakimiyyətin Zəbti

1905-ci il üsyanlarından sonra Lenin üçün əsl fürsət Birinci Dünya Müharibəsinin Rusiya üçün fəlakətli nəticələri ilə yarandı. 1917-ci ilin martında Petroqrad qarnizonunun bolşeviklərin tərəfinə keçməsi Çar II Nikolayı taxtdan imtina etməyə məcbur etdi. Sürixdən dərhal yola düşən Lenin, Almaniya cəbhə xəttini keçərək 16 aprel 1917-ci ildə Petroqrada çatdı. Cəmi altı ay sonra onun rəhbərliyi altında bolşeviklər hakimiyyəti ələ keçirdi və Lenin ölkənin mütləq rəhbərinə çevrildi.

SSRİ-nin Qurulması və Leninin Mirası

Vətəndaş müharibəsi və xarici müdaxilələr səbəbindən tam nəzarəti yalnız 1920-ci ildə təmin edən Lenin hökuməti, sənayeni milliləşdirdi və torpaq islahatları apardı. 30 dekabr 1922-ci ildə isə Sovet Sosialist Respublikaları İttifaqı (SSRİ) rəsmən təsis edildi.

Dəfn və Varisi

Leninin vəfatından sonra onun cəsədi mumiyalanaraq Moskva Kremli yaxınlığındakı mavzoleydə yerləşdirilib. Onun şərəfinə Petroqrad şəhərinin adı dəyişdirilərək Leninqrad qoyulub. Sovet İttifaqının sükanı arxasında onu digər inqilabçı yoldaşı İosif Stalin əvəz edib.